Żywiecki Park Etnograficzny w Ślemieniu (Etnopark) – małopolski skansen powstały w 2012 r. we wsi Ślemień w powiecie żywieckim (małopolska część województwa śląskiego), który prezentuje tradycyjną architekturę i kulturę ludową regionu Beskidu Żywieckiego - Żywiecczyzny.

Historia Otwarcie parku nastąpiło w sierpniu 2012 r. W styczniu 2013 r. do istnienia powołano muzeum typu skansenowego o nazwie Żywiecki Park Etnograficzny, któremu powierzono administrowanie parkiem. Etnopark w Ślemieniu powstał na obszarze przeszło 6 ha, przy drodze na Kocoń. Podobnie jak park wypoczynkowy i przebudowa rynku, inwestycja ta została wykonana przy udziale Unii Europejskiej (projekt nosił nazwę Park Etnograficzny Ziemi Żywieckiej)

Atrakcje Park odwzorowuje układ urbanistyczny i zabudowę typową dla wsi Beskidu Żywieckiego. Na jego teren przeniesiono już 17 zabytkowych obiektów architektury, głównie drewnianej, m.in.:

Budynek szkoły z Rychwałdu z 1900 r. - wybudowany z funduszu mieszkańców oraz właścicieli wsi Milieskich. Drewniany budynek na podmurówce z odkrytym gankiem. Układ to dwie izby przedzielone sienią, z boku mały pokoik kancelarii. Pierwotnie z jednej izbie uczono w trybie 4-klasowym a w drugiej nauczano tkactwa.

XIX-wieczny spichlerzyk (lamus) z Suchej Beskidzkiej - budynek drewniany w konstrukcji wieńcowej, usadowiony na niskiej kamiennej podmurówce, posiada dwie kondygnacje i galeryjkę, nakryty czterospadowym dachem z szerokim okapem. Pierwotnie posiadał kamienna piwnicę Kompletną zagrodę chłopską z Rychwałdu (dom mieszkalny pochodzący z 1895 r.), na której swoje piętno odcisnęły działania ostatniej wojny. W jej skład wchodzą: budynek mieszkalno-gospodarczy z 1895 r., stodoła z wozownią i mała studnia zagrodowa. Drewniana, wieńcowa chałupa na wysokiej podmurówce z dwiema izbami (biała i czarna) i alkierzykiem. Stodoła drewniana w konstrukcji wieńcowej posiada przejazd na przestrzał, sąsiek ,wozownię oraz wrota z otworem na dyszel wozu i kutymi zawiasami kołowymi. W stodole znajduje się sieczkarnia pochodząca z przedwojennej Fabryki Maszyn Rolniczych Zygmunta Rübnera (żydowskiego fabrykanta z Żywca-Zabłocia). Studnia z ocembrowaniem pod poziomem terenu ma drewnianą obudowę i dwuspadowy daszek z klapą. Kuźnię z przełomu XIX i XX w. ze Ślemienia - budynek drewniany w konstrukcji wieńcowej z mocno wysuniętym okapem i szerokimi dwuskrzydłowymi drzwiami. Chatę góralska średniozamożnego chłopa z Łękawicy powstałą 1911 r., mającą funkcje mieszkalno-gospodarczą. Jest to drewniana zrębowa konstrukcja na podmurówce z otwartym gankiem i niektórymi belkami nadokiennymi wyciętymi w ośli grzbiet. Wnętrze podzielone jest na czarną izbę, alkierz, komorę i oborę. Wewnątrz znajdziemy wyposażenie takie jak: święty kąt, kredens, kołyska, sprzęty pszczelarskie, praskę do sera i szatkownicę. Chałupę z 1901 r., wzniesioną w stylu wołoskim, translokowaną z Kukowa. "Chałupę zielarki" - pochodzącą z Korbielowa, najstarszą budowlę na terenie skansenu, wzniesioną przed 1887 r. Jest to uboga chata z niskim zrębem, małymi oknami, nakryta półszczytowym dachem, którego mocno wysunięte okapy spoczywają na rysiach. Wnętrze to jedna izba, w której wtórnie wydzielono komorę. Podłogę stanowi gliniana polepa. Chałupę ze Świnnej z unikatowymi detalami snycerskimi wykonanymi w stylu alpejsko-tyrolskim (zapożyczenie stylistyki, która dotarła na ten teren za pośrednictwem właścicieli Żywiecczyzny - Habsburgów) małomiasteczkową aptekę w budynku z początku XX wieku, pochodzącym z Międzybrodzia Bialskiego Tartak ze Złatnej napędzany wodą - drewniany XIX-wieczny budynek z kołem wodnym (śródbiernym), odeskowana konstrukcja szkieletowa na kamiennej podmurówce niwelującej spadek terenu. Willę ze Skawy - budynek z początku XX wieku w stylu zakopiańskim, drewniana konstrukcja zrębowa na wysokim podmurowaniu. Zwieńczona wielopołaciowym dachem z dużą facjatką na osi i mniejszymi lukarnami po bokach.

Ponadto na terenie parku znajdują się dwie piwniczki - półziemianki oraz trzy studnie - każda o innym sposobie pobierania wody (jedna posiada żuraw). Całość uzupełniają przydrożne krzyże i kapliczki: kamienna, pochodząca z Gilowic oraz drewniana z rzeźbą autorstwa Józefa Hulki.

We wnętrzach budynków zrekonstruowano wystrój oraz urządzono ekspozycje obrazujące wszelkie aspekty życia górali żywieckich.

Galeria

Zobacz też

Żywiecczyzna Górale żywieccy Małopolska etnografia

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona parku Źródło informacji nt. Parku etnograficznego w Ślemieniu

Kategoria:Skanseny etnograficzne w Polsce Kategoria:Ślemień