Jerzmanki (stacja kolejowa)

mały Jerzmanki (niem. Hermsdorf) – stacja kolejowa na linii kolejowej nr 274 Wrocław Świebodzki – Zgorzelec.

Ruch pasażerski Rok Wymiana pasażerska na dobę 2017 10-19 2022 10-19

Położenie Stacja położona jest na południe od zabudowań wsi, 800 metrów od szosy głównej. Administracyjnie leży w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim.

Historia Przed rokiem 1945 Kolej żelazna dotarła w okolice Jerzmanek w drugiej połowie XIX wieku, wraz z budową Śląskiej Kolei Górskiej – państwowej magistrali kolejowej, którą zaprojektowano jako część najkrótszego połączenia kolejowego Berlina z Wiedniem.

Stacja w Jerzmankach nie powstała równocześnie z linią, na której się znajduje. Budowę stacji datuje się na jesień 1877 roku. W 1907 roku w ramach rozbudowy trasy Wrocław – Jelenia Góra – Zgorzelec, na odcinku Mikułowa – Jerzmanki – Zgorzelec (jako ostatnim na rozbudowanej u progu XX wieku trasie) ułożono drugi tor. Istniejący budynek dworcowy wzniesiono w latach 1910–1912, podczas przygotowania przez pruskie koleje państwowe trasy z Wrocławia do Zgorzelca do zelektryfikowania. Odcinek Zgorzelec – Jerzmanki elektryfikowano w systemie zasilania napięciem 15 kV jednofazowego prądu przemiennego o częstotliwości 16⅔ Hz w czasie kryzysu gospodarczego, z oszczędności stosując betonowe maszty z rdzeniem z żeliwnych rur gazowych, zamiast stosowanych dotąd słupów żeliwnych. Maszty wykonała firma Deyckerhoff&Widmann AG z Drezna, natomiast część elektryczną koncern Siemens. Pierwszy, próbny przejazd elektrowozu z Lubania do Zgorzelca miał miejsce 15 sierpnia 1923 r. Sieć trakcyjną na obejmującym stację w Jerzmankach odcinku Lubań – Zgorzelec oddano 1 września 1924 roku, po przygotowaniach i próbach trwających w sumie niemal 16 lat.

Po roku 1945 Działania wojenne nie spowodowały na szlaku dawnej Śląskiej Kolei Górskiej większych zniszczeń. Po II wojnie światowej, jako część tzw. Ziem Odzyskanych miejscowość Jerzmanki znalazła się w granicach Polski, a cała infrastruktura kolejowa trafiła do Polskich Kolei Państwowych. Stacja Jerzmanki, w nowej klasyfikacji PKP, znalazła się na linii kolejowej Wrocław Świebodzki – Zgorzelec.

Latem 1945 roku w kilku miejscach na szlaku Lubań – Zgorzelec sieć trakcyjna była przestrzelona, jednak latem 1945 roku pozostali w okolicy kolejarze niemieccy pod nadzorem PKP rozpoczęli jej naprawę. Inaczej niż na innych okolicznych liniach (np. z Lubania do Leśnej) prac nie doprowadzono jednak do końca. Zgodnie z porozumieniem zawartym między rządami: polskim i radzieckim, które podpisano dnia 8 lipca 1945 roku w Moskwie, całe wyposażenie elektryczne linii wraz ze wszystkimi urządzeniami i taborem, a także – w przypadku linii dwutorowych – drugim torem przeznaczono do prędkiego (w ciągu zaledwie 3 tygodni) demontażu i wywiezienia w głąb ZSRR. Na odcinku Lubań – Zgorzelec zdemontowano jedynie drugi tor, pozostawiając przewód jezdny i słupy trakcyjne. Wkrótce jednak pozostałą infrastrukturę zdemontowano celem jej ponownego użycia do odbudowy linii kolejowych i tramwajowych w głębi kraju, pozostawiając – również w Jerzmankach – słupy i bramki trakcyjne, z zamiarem przyszłej odbudowy trakcji elektrycznej. Od tego czasu stacja w Jerzmankach pełni funkcję jednej z mijanek na jednotorowym szlaku ze Zgorzelca do Jeleniej Góry, oprócz dwóch torów głównych posiadając dwa tory boczne i bocznicę do sąsiadującej ze stacją bazy paliw płynnych.

Zmiana granic państwowych i sytuacji geopolitycznej sprawiła, że odcinek linii z Jeleniej Góry do Zgorzelca stał się peryferyjny. Ruch pociągów przywrócono w oparciu o lokomotywy parowe. W kolejnych latach obsługę składów pasażerskich przejmowały spalinowozy, od lat 60. obecne w lokomotywowni w Węglińcu. W szczytowym okresie, w latach 80. XX wieku, kursowało przez Jerzmanki najwyżej 8 par pociągów osobowych.

Planowana w 1985 roku do realizacji po 1990 roku elektryfikacja okrężnego szlaku Węgliniec – Zgorzelec Miasto – Lubań Śląski obowiązującym w Polsce napięciem 3 kV prądu stałego nie wyszła poza sferę planów.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w powiecie zgorzeleckim Kategoria:Jerzmanki