thumb|Siergiej Gierasimow na okolicznościowej monecie thumb|Grób Siergieja Gierasimowa i jego żony Tamary Makarowej na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Siergiej Apolinariewicz Gierasimow (, ur. we wsi Kundrawy w guberni orenburskiej, zm. 26 listopada 1985 w Moskwie) – radziecki reżyser, scenarzysta i aktor filmowy.

Życiorys Swoją karierę twórczą rozpoczął jako aktor w grupie feksów. Do najlepszych jego ról należą postacie awanturnika Miedoksa w filmie Sojusz wielkiej sprawy (S.W.D.) (1927) oraz rola dziennikarza w Nowym Babilonie (1929)Rostisław Jurieniew, Historia filmu radzieckiego, Warszawa 1977, s. 129..

Należał do kierownictwa Związku Filmowców ZSRR. W latach 1944–1946 kierował Centralną Wytwórnią Filmów Dokumentalnych. Zasiadał w jury konkursu głównego na 1. MFF w Cannes (1946).

Zajmował się także działalnością pedagogiczną – od 1944 był wykładowcą szkoły filmowej WGIK (w 1986 uczelni nadano jego imięObecna nazwa: Wszechrosyjski Państwowy Instytut Kinematografii im. S.A. Gierasimowa.), w 1978 został członkiem rzeczywistym Akademii Nauk Pedagogicznych ZSRR. Był także deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR (1950–1958) i członkiem Prezydium Radzieckiego Komitetu Obrońców Pokoju (od 1950).

Za swoją twórczość został uhonorowany najwyższymi radzieckim nagrodami i odznaczeniami oraz tytułami ludowego artysty ZSRR i bohatera pracy socjalistycznej.

Pochowany na moskiewskim cmentarzu NowodziewiczymНоводевичье кладбище. Герасимов Сергей Аполлинариевич (1906–1985).

Filmografia 1925: Miszka walczy z Judeniczem (Мишки против Юденича, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (szpicel) 1926: Czarcie koło (Чертово колесо, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (człowiek-pytanie) 1926: Płaszcz (Шинель, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) według opowiadania Gogola – rola aktorska (urzędnik) 1927: Braciszek (Братишка, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (drugi kierowca) 1927: Sojusz wielkiej sprawy (Союз великого дела, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (Miedoks) 1929: Nowy Babilon (Новый Вавилон, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (żurnalista) 1929: Człowiek, który stracił pamięć (Обломок империи, reż. F. Ermler) – rola aktorska (mienszewik) 1930: Dwadzieścia dwa nieszczęścia (Двадцать два несчастья) – reżyseria (wspólnie z S. Bartieniewem) 1931: Wioska na Ałtaju (Одна, reż. G. Kozincew i L. Trauberg) – rola aktorska (przewodniczący sielsowietu) 1932: Serce Salomona (Сердце Соломона) – reżyseria (wspólnie z M. Kriesinem), autor scenariusza 1932: Las (Лес) – reżyseria, współautor scenariusza 1932: Trzech żołnierzy (Три солдата, reż. Aleksandr Iwanow) – rola aktorska (командир стального полка) 1933: Dezerter (Дезертир, reż. W. Pudowkin) – rola aktorska (zdrajca) 1934: Czy cię kocham (Люблю ли тебя?) – reżyseria, autor scenariusza 1935: Granica (Граница, reż. M. Dubson) – rola aktorska (krawiec Jakow) 1936: Siedmiu śmiałych (Семеро смелых) – reżyseria, autor scenariusza 1938: Miasto młodzieży (Комсомольск) – reżyseria, autor scenariusza, rola aktorska (szpieg) 1939: Nauczyciel (Учитель) – reżyseria, autor scenariusza 1941: Maskarada (Маскарад) według dramatu Lermontowa – reżyseria, autor scenariusza, rola aktorska (Nieznajomy) 1941: Stara gwardia (Старая гвардия) – reżyseria 1941: Czapajew z nami (Чапаев с нами, reż. W. Pietrow) – autor scenariusza 1944: Wielka ziemia (Большая земля) – reżyseria, autor scenariusza 1948: Młoda gwardia (Молодая гвардия) według powieści Fadiejewa – reżyseria, autor scenariusza 1952: Wiejski lekarz (Сельский врач) – reżyseria 1958: Cichy Don (Тихий Дон) według powieści Szołochowa – reżyseria 1962: Ludzie i bestie (Люди и звери, ZSRR / NRD) – reżyseria, autor scenariusza, rola aktorska (książę Konstanty Lwow-Szczerbacki) 1967: Dziennikarz (Журналист) – reżyseria, autor scenariusza, rola aktorska (Kolesnikow) 1969: Nad jeziorem (У озера) – reżyseria, autor scenariusza, epizod aktorski 1974: Trzecia córka (Дочки-матери) – reżyseria, rola aktorska (Piotr Worobiow) 1976: Czerwone i czarne (Красное и чёрное) według powieści Stendhala – reżyseria, autor scenariusza 1980: Młodość Piotra Wielkiego (Юность Петра, ZSRR / NRD) według powieści A. Tołstoja – reżyseria, autor scenariusza 1981: Początek wielkich spraw (В начале славных дел, ZSRR / NRD) – reżyseria, autor scenariusza 1984: Lew Tołstoj (Лев Толстой) – reżyseria, autor scenariusza, rola aktorska (Lew Tołstoj)

Nagrody i odznaczenia Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie od 1940) Nagroda Stalinowska (trzykrotnie od 1941) Order Czerwonej Gwiazdy (1944) Ludowy Artysta ZSRR (1948) Order Lenina (czterokrotnie od 1961) Nagroda Leninowskiego Komsomołu (1970) Nagroda Państwowa ZSRR (1971) Bohater Pracy Socjalistycznej (1974) Nagroda Leninowska (1984) Order Rewolucji Październikowej czechosłowacki Order Lwa Białego III Klasy

Przypisy

Bibliografia Galina Dołmatowska, Irina Szyłowa, Sylwetki radzieckiego ekranu, przeł. z ros. Marek Dzierwajłło, Wydawnictwo Progress, Moskwa 1980, s. 122-139.

Linki zewnętrzne

Gierasimow Siergiej – WIEM, darmowa encyklopedia

Сергей Герасимов w bazie kino-teatr.ru Герои страны: Герасимов Сергей Аполлинариевич

Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Związku Filmowców ZSRR Kategoria:Członkowie Związku Pisarzy ZSRR Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiego Komsomołu Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Ludzie związani z Moskwą Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy aktorzy filmowi Kategoria:Radzieccy aktorzy kina niemego Kategoria:Radzieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Radzieccy scenarzyści Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1985