Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich, Dom nad łąkami – muzeum biograficzne w Wołominie w województwie mazowieckim, utworzone w 1992 r., poświęcone Wacławowi Nałkowskiemu i jego córce Zofii.
mały| Kopia rzeźby „Helenka” autorstwa Hanny Nałkowskiej przy Muzeum Zofii i Wacława Nałkowskich w Wołominie
Historia Rodzinny dom Zofii Nałkowskiej został zbudowany w 1895 r. przez ojca pisarki – Wacława Nałkowskiego – geografa i pedagoga, publicystę społecznego i literackiego.
Drewniany domek zlokalizowany jest na niewielkim piaszczystym wzgórzu, na granicy między Wołominem a Kobyłką. Od ruchliwej, asfaltowej szosy warszawskiej oddzielony jest łąką, od której pochodzi nazwa posiadłości oraz tytuł książki Zofii Nałkowskiej z 1925 r. – Dom nad łąkami. Do osiedlenia się na wołomińskich Górkach namówił Wacława ówczesny właściciel majątku i dworu Wołomin, Henryk Konstanty Woyciechowski, z którym Wacław Nałkowski zaprzyjaźnił się w czasie studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W czasach młodości Zofii „Dom nad Łąkami” spełniał rolę salonu literackiego, do którego przyjeżdżały znakomite osoby. Ich spotkania, dysputy i wykłady były dopełnieniem humanistycznego, ale odbiegającego od przyjętych wzorców, wykształcenia Zofii Nałkowskiej.
Górki były też miejscem ciężkiej pracy naukowej, która w przyszłości miała ogromne znaczenie dla rozwoju międzywojennej geografii polskiej. Tu Wacław Nałkowski pisał książki poświęcone zreformowaniu nauczania geografii w szkolnictwie polskim – m.in. „Zarys metodyki geografii” i „Zarys geografii powszechnej (rozumowej)”. Nie zdołał dokończyć innego ważnego dzieła – „Wielkiego atlasu geograficznego” – który opracował wspólnie z Andrzejem Świętochowskim.
Na Górkach powstały takie utwory Zofii Nałkowskiej jak „Romans Teresy Hennert”, „Granica”, dramat „Dom kobiet”. Dom rodzinny stał się tłem i tematem wielu utworów, ale wszedł do literatury i jest znany dzięki powieści „Dom nad łąkami”.
Na poddaszu domu znajdowała się pracownia rzeźbiarska Hanny Nałkowskiej – absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
W 1937 roku, z powodu braku pieniędzy, panie Nałkowskie sprzedały „Dom nad Łąkami”.
W czasie II wojny światowej, mimo że w Wołominie toczyły się ciężkie działania wojenne, dom na Górkach ocalał. Po zakończeniu wojny dom został przejęty przez Administrację Domów Mieszkalnych w Wołominie i przeznaczony na mieszkanie dla kilku rodzin. Nie odnawiany przez wiele lat niszczał, a ogród wokół domu uległ dewastacji. W końcu lat 80. przystąpiono do remontu budynku.
Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich w Wołominie zostało otwarte 29 października 1992 roku, dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji skupionych wokół ówczesnych władz samorządowych Wołomina oraz za sprawą grona wielbicieli twórczości Zofii Nałkowskiej.
Ekspozycja Ekspozycja zawiera fotografie rodzinne, ocalały księgozbiór, mapy, dwa popiersia oraz fortepian Zofii Nałkowskiej. Poszczególne pomieszczenia – na udostępnionym zwiedzającym parterze – prezentują kolejne okresy życia i twórczości oraz działalności społecznej pisarki. W parku okalającym dom rośnie klon posadzony przez Wacława Nałkowskiego.
Przypisy
Bibliografia Strona internetowa muzeum Zofii i Wacława Nałkowskich
Linki zewnętrzne Oficjalna witryna WWW muzeum
Kategoria:Zofia Nałkowska Kategoria:Polskie muzea rejestrowane Kategoria:Zabytki nieruchome w Wołominie Kategoria:Kultura w Wołominie