thumb|Pomnik Czynu Legionów w Radomiu, proj. Włodzimierz Konieczny (1916) mały|Madonna, Muzeum Narodowe w Krakowie Włodzimierz Fryderyk Konieczny (ur. 26 lutego 1886 w Jarosławiu, zm. 5 lipca 1916 podczas bitwy o Polską Górę na Wołyniu) – polski rzeźbiarz, grafik, poeta, porucznik Legionów Polskich, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Był synem Marcina, pracownika administracyjnego Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Uczył się w gimnazjach w Tarnowie i we Lwowie, a następnie w szkole handlowej we Lwowie, wówczas też zaczął naukę rysunku w Szkole Przemysłowej we Lwowie. Przerwał ją jednak i za namową Stanisława Witkiewicza (ojca) w 1901 i zaczął kształcenie w Szkole Przemysłu Drzewnego w ZakopanemMarek Gałęzowski, Konieczny Włodzimierz [w:] idem, My idziemy w zórz świtanie... Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914–1916, Warszawa: IPN, 2019, s. 134-135.. Następnie w latach 1903–1908 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, rzeźby uczył go Konstanty Laszczka, a grafiki i malarstwa Józef Pankiewicz. W 1909 opublikował „Tekę graficzną", która zawierała akwaforty i litografie. Dzięki otrzymanemu stypendium kontynuował naukę w Paryżu (1909–1911). Po powrocie do Krakowa zaangażował się w organizację Warsztatów Krakowskich (razem z Wojciechem Jastrzębowskim), działał w Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim. Był znany w krakowskim środowisku artystycznym, należał do Towarzystwa Artystów Polskich„ Sztuka”, utrzymywał przyjacielskie relacje ze Stanisławem Ignacym Witkiewiczem i Stefanem Żeromskim. Konieczny był też autorem kilku utworów literackich, m.in. nie publikowanych dramatów Wieczny budowniczy i Straceńcy oraz kilku wierszy i szkiców opublikowanych w „Krytyce” (poezje przypomniano w międzywojniu w „Panteonie Polskim”Ibidem, s. 135.. Jego prace były prezentowane m.in. w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie (1908–14), w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie (od 1911), we Lwowie (od 1913), a także w Paryżu, Wiedniu oraz w Wenecji.
W czasie I wojny światowej, 8 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, gdzie otrzymał przydział do 1 pułku piechoty. Walczył nad Nidą. Przegrupowany do 5 pułku piechoty w składzie I Brygady, był dowódcą plutonu 6 kompanii II baonu. Awansował na dowódcę 4 kompanii, zginął podczas walk o Polską Górę pod Kostiuchnówką. Ciała nie odnaleziono, prawdopodobnie spoczywa anonimowo w mogile zbiorowej.
W 1923 Stefan Żeromski zadedykował mu pracę zatytułowaną „Snobizm i postęp”Stefan Żeromski, Snobizm i postęp. Kraków 1923. (Całość w: Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona)., uważaną za katechizm polskiego regionalizmu.
Pomnik Czynu Legionów w Radomiu
Przed śmiercią stacjonując na Wołyniu wyrzeźbił statuetkę legionisty, którą otrzymał w prezencie imieninowym 19 marca 1916 marszałek Józef Piłsudski. Włodzimierza Koniecznego pośmiertnie awansowano do stopnia kapitana i odznaczono Krzyżem Niepodległości oraz orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. Gdy w Radomiu planowano upamiętnić Legiony Polskie powołany w tym celu komitet miał problem z wyborem odpowiedniej rzeźby. Przebywający w Radomiu Józef Piłsudski zasugerował rzeźbę Włodzimierza Koniecznego, pomnik został zaprojektowany przez Kazimierza Pietkiewicza i sporządzony z brązu uzyskanego z przetopionych luf austriackich armat. Rzeźbę odsłonięto 10 sierpnia 1930 w obecności Józefa Piłsudskiego, polityków i uczestników IX Zjazdu Związku Legionistów, który w tym czasie odbywał się w Radomiu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6477 – pośmiertnie, 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 13 września 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
Przypisy
Bibliografia Marek Gałęzowski, Konieczny Włodzimierz [w:] idem, My idziemy w zórz świtanie... Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914–1916, Warszawa: IPN, 2019, s. 134–145.
Muzeum Narodowe w Krakowie, Włodzimierz Konieczny
Linki zewnętrzne Przecław Smolik: Włodzimierz Konieczny : człowiek i artysta (1927) w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Absolwenci Lwowskiego Państwowego Instytutu Sztuki Dekoracyjnej i Stosowanej im. Iwana Trusza Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Jarosławiu (Polska) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1916 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich polegli w I wojnie światowej