Proton K () – radziecko-rosyjska rakieta nośna, wywodząca się z radzieckiej rakiety UR-500 Proton. Była budowana przez Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa. Wykorzystywana w latach 1967–2012.
Opis rakiety Proton K, w przeciwieństwie do bazowej rakiety Proton, był rakietą trójstopniową. Pierwszy człon wykorzystywał zestaw 6 silników RD-253, których projektantem był Walentin Głuszko. Zestaw ten zapewniał siłę ciągu 10 470 kN. Drugi stopień wykorzystywał 4 silniki RD-0210 (2399 kN), zaś trzeci stopień miał jeden silnik RD-0212 oraz 4 silniczki sterowe (613,8 kN). Podobnie do innych rakiet UR, Proton K całkowicie wykorzystywał paliwo hipergolowe – mieszaninę UDMH i tetratlenku diazotu.
Bazowa trójstopniowa konfiguracja Protona K wykorzystana została 30 razy. Tą rakietą zostały wyniesione następujące ładunki: Satelita badawczy Proton 4; Pojazdy kosmiczne TKS (włączając autonomiczne loty kapsuł Merkur); Stacje kosmiczne programu Salut / Ałmaz; Wszystkie moduły stacji kosmicznej Mir (z wyłączeniem modułu cumowniczego wyniesionego przez amerykański wahadłowiec kosmiczny); Moduły Międzynarodowej Stacji Kosmicznej: Zaria i Zwiezda.
Wiele startów wykorzystywało również czwarty stopień. Wykorzystywane były 3 rodzaje górnego stopnia: Blok D – 53 starty (wliczając wersje D-1 i D-2), starty sond i prototypowych załogowych pojazdów księżycowych (programy Łuna i Zond) i sond międzyplanetarnych (programy Mars, Wenera, Wega i Fobos); Blok DM – 222 starty (wliczając również wersje DM-2, DM1, DM-2M, DM3, DM4, DM5 i DM2), starty satelitów komunikacyjnych i wojskowych, również satelitów systemu GLONASS; Briz-M – 4 starty, start 3 satelitów wojskowych oraz jednego komercyjnego.
Ostatni start Protona K miał miejsce 30 marca 2012. Ładunkiem był Kosmos 2479, ostatni satelita systemu wczesnego ostrzegania o nazwie Oko. Konstrukcją, która zastąpiła całkowicie Protona K, jest rakieta Proton M, produkowana nieprzerwanie od 2001 roku.
Przypisy
Kategoria:Rosyjskie rakiety nośne