thumb|Metrobus na przystanku w Kurytybie thumb|Metrobus sieci Los Angeles Metro Busway w hrabstwie Los Angeles thumb|Metrobus TransMilenio w Bogocie

Bus rapid transit (BRT, pol. szybki transport autobusowy lub szybka komunikacja autobusowa) – najmłodszy system drogowego transportu publicznego, w którego skład wchodzą autobusy (zwykle przegubowe i dwuprzegubowe), wraz z infrastrukturą dla nich przeznaczoną (m.in. wydzielone dla BRT pasy ruchu, odpowiednio dostosowane stacje autobusowe, komputerowo wspomagany system sterowania ruchem, system informacji pasażerskiej). Spotykana jest też nazwa metrobus. BRT najlepiej sprawdza się na prostych odcinkach mocno zurbanizowanego terenu. Z powodu małych wymagań infrastrukturalnych koszt budowy BRT jest około czterech razy niższy niż budowa systemu tramwajowego i aż dziesięciokrotnie mniejszy od budowy metra.

Systemy BRT pozwalają na eliminację lub zminimalizowanie problemów charakterystycznych dla typowego transportu autobusowego, wynikających głównie z nadmiernego natężenia ruchu, w stopniu zbliżonym do rozwiązań alternatywnych (szybki tramwaj, metro, szybka kolej miejska), przy kilkakrotnie niższych kosztach wdrożenia. Może ona być podstawą transportu w mieście liczącym ponad 150 tysięcy mieszkańców i nieposiadającym sieci szynowej (polskim przykładem może być Radom lub Bielsko-Biała) albo dodatkiem do szybkiej kolei miejskiej.

Historia Pierwszy system BRT powstał w 1974 roku w Kurytybie (w Brazylii). Od tego czasu BRT znalazł zastosowanie (w różnym stopniu) w ponad stu miastach świata, szczególną popularność zdobywając w Ameryce Łacińskiej i Azji. W Polsce możliwość wprowadzenia go rozważa Kraków i Warszawa. W roku 2017 na świecie istniało około 190 systemów BRT, między innymi w Kurytybie (6 linii metrobusowych), Stambule (Turcja) i Brisbane (Australia; 1998–2014).

We wrześniu 2025 roku Opole ogłosiło budowę trasy średnicowej o długości ok. 2 kilometrów, która będzie służyła metrobusom. Budowa ma zakończyć się w 2029 roku. Będzie to pierwszy system BRT w Polsce.

Infrastruktura thumb|Korytarz autobusowy w Stambule Na system BRT składają się przede wszystkim wielkopojemne autobusy (jedno- lub dwuprzegubowe), wyznaczone korytarze autobusowe (pasy ruchu w pełni odgrodzone od jezdni), priorytet sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniach, bramki kasujące zamiast kasowników w pojazdach oraz wysokie perony.

Zalety i wady Do zalet BRT niewątpliwie należy cena wprowadzenia systemu (znacznie niższa niż sieć tramwajowa i metro). Korytarze autobusowe są łatwiejsze do wyznaczenia i zbudowania (i mogą z nich korzystać także pojazdy uprzywilejowane). Autobusy amortyzują się dwa lub trzy razy szybciej niż pojazdy wykorzystywane w metrze i sieci tramwajowej.

Spośród wad wymienić należy aspekt ekologiczny. Autobusy emitują bardzo wiele szkodliwych substancji, co przy dużej częstotliwości kursów może negatywnie oddziaływać na środowisko. Kolejnym minusem metrobusów (oraz autobusów ogólnie) jest mniejsza chęć przesiadania się do nich kierowców z samochodów prywatnych. Kolejną wadą jest pojemność pojazdów (dopuszczona minimalna powierzchnia przypadająca na jednego pasażera jest różna – na przykład 25-metrowy autobus w Chinach może zabrać 300 pasażerów, ale w Szwajcarii już tylko 128).

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Transport autobusowy