Układy paryskie (1954) – porozumienia międzynarodowe podpisane 23 października 1954 r. w Paryżu przez Wielką Brytanię, Francję, Belgię, Holandię, Luksemburg, Stany Zjednoczone, Kanadę oraz Włochy i RFN. Akty zatwierdzone w trakcie konferencji dotyczyły głównie kwestii politycznych i militarnych. Układy weszły w życie 5 maja 1955 r. Spisano w języku angielskim i francuskim, depozytariuszem był rząd belgijski. Zarejestrowane przez Sekretariat ONZ 1 czerwca 1955 r. na podstawie art. 102 Karty ONZ.
Geneza Po odmowie ratyfikacji traktatu o EWO we Francji (30 sierpnia 1954 r.) z nową inicjatywą zjednoczeniową wystąpił brytyjski minister spraw zagranicznych, Anthony Eden. Zwołano naradę, której celem miało być rozwiązanie problemów powstałych w związku z fiaskiem projektu Europejskiej Wspólnoty Obronnej. Między innymi nie mógł wejść w życie układ niemiecki z 26 maja 1952 r., który alianci zachodni zawarli z RFN. Przewidywał on formalne zakończenie okupacji Niemiec Zachodnich i przyznanie im suwerennych praw państwowych, a także ich remilitaryzację właśnie pod kontrolą EWO.
Wspomniana narada miała miejsce w Londynie między 28 września a 3 października 1954 r. (z udziałem USA, Kanady, 5 sygnatariuszy Traktatu Brukselskiego, Włoch i RFN). Uczestnicy konferencji zdecydowali, że RFN przystąpi do Traktatu Północnoatlantyckiego, a także, razem z Włochami, do Traktatu Brukselskiego. USA, Wielka Brytania i Francja były zgodne w dążeniu do zakończenia okupacji Niemiec Zachodnich. Przedmiotem dyskusji był natomiast status, praktycznie anektowanego przez Francję, Protektoratu Saary – rozważano m.in. możliwość uczynienia go niepodległym państwem.
Konferencja była kontynuowana w Paryżu w dniach 19–23 października 1954 r., tam też zawarto wiążące porozumienia.
Główne postanowienia Zawarcie układów i protokołów znoszących okupacyjny status RFN, podpisane przez USA, Wielką Brytanię, Francję i RFN. Republice Federalnej przyznano prawo do posiadania armii, z wyłączeniem broni masowej zagłady. Znacznie zredukowano nałożone wcześniej ograniczenia na zachodnioniemiecki potencjał militarny i przemysłowy. Utrzymano natomiast stacjonowanie wojsk Paktu Północnoatlantyckiego na terenie RFN, a okupujące mocarstwa zachowały pewne uprawnienia wobec Niemiec Zachodnich aż do 1990 r. (Konferencja dwa plus cztery). Państwa członkowskie NATO podpisały rezolucję postanawiającą o włączeniu RFN do struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego. Włochy, RFN i sygnatariusze Traktatu Brukselskiego podpisali protokoły modyfikujące i uzupełniające jego postanowienia. Unia Zachodnia została przekształcona w Unię Zachodnioeuropejską (UZE), a Włochy i RFN stały się nowymi członkami tej organizacji. Wprowadzono regułę ścisłej współpracy z NATO przy wykonywaniu postanowień zmodyfikowanego Traktatu Brukselskiego. Władze zachodnioniemieckie zobowiązano do dostarczenia UZE i NATO kontyngentu wojskowego w sile dwunastu dywizji oraz do rozwiązywania środkami pokojowymi spornych problemów z sąsiadami. Francja i RFN zawarły porozumienie o przeprowadzeniu plebiscytu w sprawie przekazania Zagłębia Saary pod protektorat EWWiS (referendum odbyło się w 1955 r., a mieszkańcy opowiedzieli się za włączeniem terytorium Saary do Niemiec Zachodnich).
Skutki W odpowiedzi ZSRR uznał za zerwane Traktat brytyjsko-radziecki (1942) i odpowiedni układ francusko-radziecki (1944). W 1955 zawarty został Układ Warszawski.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Protokół nr 1 Modyfikujący i Zmieniający Traktat Brukselski Akt Końcowy Konferencji Londyńskiej United Nations Treaty Series 1955, vol. 211 s. 342–387. Modified Brussels Treaty (Paris, 23 October 1954) Accords de Paris Die Pariser Verträge, 23. Oktober 1954
Kategoria:1954 we Francji Kategoria:Międzynarodowe umowy polityczne Kategoria:Polityka bezpieczeństwa Unii Europejskiej Kategoria:Traktaty międzynarodowe Francji Kategoria:Traktaty międzynarodowe Wielkiej Brytanii