– męskie imię pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów stani- („stać, stać się, stanąć”) oraz -sław („sława”). Oznacza tego, który „stanie się sławnym”. Do końca XV wieku imię to zanotowano u około 1500 osób, a więc należało ono do najpopularniejszych w Polsce obok Więcesława i SędziwujaPor. średniowieczna frekwencja imion Więcesław, Więc(s)ław, Świętosław, Jarosław, Władzisław, Bogusław, Sędziwuj, Zbygniew, B. Raszewska-Żurek, Najstarsze ślady asymilacji osadników niemieckich do kultury polskiej zachowane w ich imionach, [w:] Z. Kaleta [red.], Nazwy własne a kultura. Polska i inne kraje słowiańskie, Warszawa 2003, .
Stanisław imieniny obchodzi: 5 maja, jako wspomnienie św. Stanisława Kazimierczyka 8 maja, jako wspomnienie św. Stanisława ze Szczepanowa (w innych krajach 11 kwietnia, w rocznicę śmierci) 18 września, jako wspomnienie obowiązkowe św. Stanisława Kostki w Kościele katolickim w Polsce (od 1969 po reformie liturgicznej Pawła VI) 13 listopada, jako wspomnienie Stanisława Kostki w Kościele katolickim, kiedy to Klemens X 13 listopada 1670 roku zezwolił zakonowi jezuitów na odprawianie Mszy świętej i brewiarza o Stanisławie
Żeński odpowiednik: Stanisława. Popularne zdrobnienia: Staś, Stasio, Stasiek, Staszek, Stach.
Podobne imiona staropolskie: Stanibor, Stanimir.
Odpowiedniki w innych językach łacina – Stanislaus język angielski – Stanislaus, Stanley język białoruski – Станіслаў język czeski – Stanislav język słowacki – Stanislav język grecki – Στανισλάους język niemiecki – Stanislaus język francuski – Stanislas język hiszpański – Estanislao język portugalski – Estanislau język kataloński – Estanislau język włoski – Stanislao język węgierski – Szaniszló język litewski – Stanislovas, Stasys język łotewski – Stanislavs język ukraiński – Станіслав język rosyjski – Станислав język chiński – 斯坦尼斯劳斯 język japoński – スタニスラウス (Sutanisurausu)
Znane osoby noszące imię Stanisław mały|Święty Stanisław, patron Polski
Stanisław August Poniatowski – król Polski Stanisław Baczyński (1890–1939) – pisarz Stanisław Barańczak (1946–2014) – poeta Stanisław Bareja – reżyser, scenarzysta, aktor Stanislaus van Belkum (ur. 1961) – holenderski piłkarz wodny Stanisław Berezowski – polski profesor, geograf, inicjator restytucji i redaktor naczelny miesięcznika „Poznaj Świat” Stanisław Bogusławski – komediopisarz Stanisław Brzóska – ksiądz, generał i przywódca powstania styczniowego Stanisław Budzik – polski duchowny katolicki, biskup gen. Stanisław Burhardt-Bukacki – działacz niepodległościowy gen. bryg. Stanisław Czepielik – polski dowódca wojskowy płk Stanisław Dąbek – oficer Wojska Polskiego Stanisław Domański (1844–1916) – neurolog Stanisław Domański (1888–1970) – ginekolog Stanisław Domański (1916–1993) – fitopatolog, mykolog Stanisław Downarowicz (1874–1941) – polski działacz polityczny, inżynier, wolnomularz prof. dr hab. Stanisław Karol Dubisz (ur. 1949) – polski językoznawca, profesor nauk humanistycznych Stanisław Dubois (1901–1942) – polski działacz socjalistyczny, publicysta. Stanisław Dunajewski – porucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari. bp Stanisław Dziuba – biskup diecezji Umzimkulu RPA kard. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski ks. Stanisław Dziwulski – polski duchowny, prałat, kapelan Jego Świątobliwości Stanisław Gądecki – arcybiskup poznański Stanisław Gębicki – pomocniczy biskup włocławski Stasys Girėnas – litewski lotnik, bohater narodowy Litwy Stanislao Gastaldon – włoski kompozytor Stanisław Górka – wojewoda poznański Stanisław Grabski – polityk i ekonomista Stanisław Grochowiak – poeta, dramatopisarz, publicysta Stanislav Gross – czeski polityk Stanisław Grzesiuk – pisarz i pieśniarz Stanisław Grzmot-Skotnicki – generał Stanisław Gucwa – polityk, działacz ruchu ludowego Stanisław Haller – generał Stanisław Hozjusz – polski humanista, poeta, sekretarz królewski Zygmunta I Starego, dyplomata, kardynał, teolog-polemista, jeden z czołowych przywódców polskiej i europejskiej kontrreformacji Stanisław Ignacy Witkiewicz ps. "Witkacy" – pisarz, malarz, filozof Stanisław Jagmin – rzeźbiarz i ceramik Stanisław Jagodyński – poeta Stanisław Janke – pisarz tworzący w języku kaszubskim Stanisław Jasiukiewicz Stanisław Józefczak Stanisław Kalemba Stanisław Kania – działacz komunistyczny Estanislao Esteban Karlic – argentyński kardynał Stanisław Karnkowski Stanisław Karpiel – polski architekt i narciarz Stanisław Kasperkowiak Stanisław Kasznica – prawnik Stanisław Kiecal – amerykański bokser polskiego pochodzenia Stanisław Kierbedź – inżynier, budowniczy mostów Stanisław Kiszka – hetman wielki litewski Stanisław Kłobukowski Stanisław Kociołek Stanisław Kołodziej – Sługa Boży Kościoła katolickiego, męczennik Stanisław Koniecpolski Stanisław Kosior św. Stanisław Kostka – polski święty katolicki, jezuita, patron młodzieży. Stanisław Kostka Potocki Stanisław Kot Stanisław Królak Stanisław Krzesimowski Stanisław Kudelski Stanisław Kulczyński Stanisław Lem mały|król Stanisław Leszczyński Stanisław Leszczyński – król Polski Stanislav Libenský – czeski artysta Stanisław Lorenc Stanisław Łyżwiński Stanisław Mackiewicz Stanisław Maczek Stanisław Małachowski Stanisław Mańkowski (1876–1937) – senator Stanisław Markowski Stanisław Marusarz Stanisław Mazur Estanislao Medina Huesca – pisarz z Gwinei Równikowej Stanisław Michalkiewicz – prawnik, publicysta i polityk Stanisław Michałowski (1915–1980) – malarz Stanisław Michałowski (1903–1984) – polityk Stanisław Mikulski Stanisław Młodożeniec Stanisław Moniuszko – kompozytor Stanisław Musiał Stanisław Narutowicz – polityk, działacz niepodległościowy Litwy, brat prezydenta Gabriela Narutowicza Stanisław Nieckarz Stanisław Okęcki Stanisław Olejniczak Stanisław Ossowski Stanisław Ostrowski Stanisław Ożóg – lekkoatleta Stanisław Ożóg – polityk św. Stanisław Papczyński (1631–1701) – założyciel Zgromadzenia Księży Marianów Stanisław Pardyak Stanisław Pawłowski Stanisław Papież – poseł na Sejm IV i V kadencji (LPR) Stanisław Pięta Stanisław Pilat Stanisław Piłat – polski bokser, olimpijczyk Stanisław Piotrowicz Stanisław Poniatowski (kasztelan krakowski) Stanislaus von Prowazek – austriacki zoolog Stanisław Przybyszewski Stanisław Przystański – polski fizyk, encyklopedysta i organizator instytucji naukowych i oświatowych Stanisław Pyjas – opozycjonista okresu PRL Stasys Raštikis – litewski generał, działacz emigracji litewskiej w USA Stanisław Ryniak – inzynier, pierwszy Polak uwięziony w nazistowskim niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau Stanisław Rzewuski – badacz literatury i filolog, historyk filozofii i filozof, historyk i wojskowy Stanisław Saks – matematyk Stanisław Schayer – językoznawca, indolog, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, założyciel i pierwszy dyrektor Instytutu Orientalistycznego UW Estanislau da Silva – premier Timoru Wschodniego Stanisław Skalski – lotnik, generał Stanisław Skarżyński – lotnik Stanisław Skowron – polski żużlowiec Stanisław Skrzeszewski – polityk, działacz komunistyczny Stanisław Sojka – polski kompozytor, muzyk, autor tekstów Stanisław Sojczyński – organizator Konspiracyjnego Wojska Polskiego i działacz antykomunistyczny gen. bryg. Stanisław Franciszek Sosabowski Stanisław Diabeł Stadnicki – starosta zygwulski Stanisław Staszewski – poeta i bard mały|Stanisław Staszic Stanisław Staszic Stanisław Swianiewicz – ekonomista Stanisław Szenic – pisarz, varsavianista Stanisław Szukalski – rzeźbiarz i malarz, założyciel grupy Szczep Rogate Serce Stanisław Szwalbe Stanisław Szwed Stanisław Szydłowiecki Stanisław Ślimak Stanisław Świerk Stanisław Tabisz Stanisław Tabisz – grafik, rektor ASP w Krakowie Stanisław Tarnawski – chorąży sanocki Stanisław Tessaro Stanislaw Tillich – niemiecki polityk narodowości serbołużyckiej Stanisław Tym – aktor, satyryk Stanisław Tymiński – przedsiębiorca polonijny, polityk Stanisław Ulam Stanisław Wachowiak – polski ekonomista i polityk, działacz gospodarczy Stanisław Wawrzecki Stanisław Wąsacz Stanisław Wielgus Stanisław Witkiewicz – pisarz, malarz, teoretyk sztuki, twórca stylu zakopiańskiego, ojciec Stanisława Ignacego Witkiewicza "Witkacego" Stanisław Wojciechowski – prezydent Polski, naukowiec Stanisław Wojtera Stanisław Wroński Stanisław Wyspiański – poeta, dramatopisarz, malarz, architekt, przedstawiciel Młodej Polski Stanisław ze Skarbimierza św. Stanisław ze Szczepanowa – biskup krakowski, męczennik, główny patron Polski Stanisław Tyszka Stanislas Wawrinka – tenisista szwajcarski Stanisław Zadora Stanisław Zając Stanisław Zybowski Stanisław Żelichowski – polski polityk, b. minister ochrony środowiska Stanisław Żółkiewski Stanisław Żółtek – polski polityk i przedsiębiorca Stanisław Żukowski Stan Borys – polski muzyk
Postacie literackie o imieniu Stanisław Stanisław – bohater opowiadania J. Iwaszkiewicza Brzezina Stanisław – bohater powieści Rojsty T. Konwickiego Stanisław Sieciecha – bohater powieści J. U. Niemcewicza Dwaj panowie Sieciechowie Stanisław Tarkowski – bohater powieści H. Sienkiewicza W pustyni i w puszczy Stanisław Wokulski – bohater powieści B. Prusa Lalka Stasiek – bohater powieści A. Struga Dzieje jednego pocisku Staś – bohater noweli B. Prusa Przygoda Stasia Staszek – bohater serii Oko Jelenia, Andrzeja Pilipiuka
Zobacz też
Stasin – 10 miejscowości w Polsce
Przypisy
Kategoria:Męskie imiona słowiańskie