Dobromierz (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Dobromierz. Siedziba gminy Dobromierz.

W latach 1409–1945 samodzielne miasto.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dobromierz. W latach 1945–1947 miejscowość była nazywana Górą Pokoju oraz Wysoką Górą Pokoju. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

+Integralne części wsi Dobromierz SIMC Nazwa Rodzaj 0852039 Bronówek przysiółek 0852045 Serwinów przysiółek (do 2025 r.)

Położenie Atrakcyjność turystyczną miejscowość zawdzięcza swemu położeniu na Przedgórzu Sudeckim, w prowincji Masywu Czeskiego między Pogórzem Kaczawskim, Górami Wałbrzyskimi a Równiną Wrocławską. W sąsiedztwie wsi znajduje się zbiornik retencyjny na Strzegomce. Położona jest przy drodze krajowej nr 5 i drodze krajowej nr 34.

Gmina Dobromierz charakteryzuje się wyjątkowo malowniczymi terenami, które rozciągają się od sztucznego zbiornika wody pitnej po południowe obszary gminy, obejmujące otulinę Książańskiego Parku Krajobrazowego. Na jej terenie znajduje się wiele zespołów pałacowo-parkowe i zabytkowe kościoły w istotny sposób podnoszą walory turystyczne i krajobrazowe gminy.

Teren gminy obfituje również w cenne przyrodniczo zasoby – występują tu liczne chronione i rzadkie gatunki roślin i zwierząt. Do najbardziej charakterystycznych roślin należą m.in. dziewięćsił bezłodygowy, kukułka bzowa oraz storczyk męski. Wśród rzadkich gatunków zwierząt warto wymienić mopka (gatunek nietoperza), rzekotkę drzewną, bobra, wydrę, gniewosza plamistego oraz przepiórkę. centruj|mały|600x600px|Panorama Dobromierza

Legenda założycielska i pierwotna nazwa Legenda głosi, że miasto założyli dwaj bracia szlacheckiego rodu, którzy byli ze sobą skłóceni przez około 6 lat. Na znak zawartego pokoju, na górze, koło grodu, zbudowali miasto, które nazwali Wysoką Górą Pokoju (Hohenfriedeberg). Symbole miejscowości mały|Herb Dobromierza Herb Dobromierza – jego obecny wygląd nawiązuje do dawnego herbu, który został nadany miejscowości w 1409 roku. Został przyjęty przez Radę Gminy w dniu 11 marca 2003. Przedstawia na tarczy w polu błękitnym dwie złote litery „W”, a między nimi złotą strzałę. Litera W nawiązuje prawdopodobnie do króla Wacława IV.

Wieża widokowa na Wieżycy (395 m n.p.m.) – wieża-pomnik została wzniesiona z okazji stulecia bitwy pod Dobromierzem.

Historia Gmina Dobromierz znajduje się w całości na ziemiach dawnej tzw. Trzebowii – ziemi plemiennej Trzebowian. mały|Dokument z 1352 w którym Bolko II Mały nakazuje rajcom i mieszczanom podległych mu miast, w tym mieszkańcom Dobromierza, posługiwać się monetą świdnicką mały| Plan Dobromierza autorstwa F.B. Wernera (ok. 1750-1770) mały|Atak pruskiej piechoty pod Dobromierzem (wg. obrazu Carla Röchlinga) mały|Notgeld wydany w Dobromierzu Pierwsza wzmianka o Dobromierzu pochodzi z 1277 r. W średniowieczu miasto wchodziło w skład dóbr należących do pobliskiego zamku Cisyhttp://www.repozytorium.uni.wroc.pl/Content/89407/Boguszewicz_Corona%20Silesiae.pdf. W 1409 r. król Czech Wacław IV Luksemburski nadał ówczesnemu Friedebergowi prawa miejskie i herb, który przedstawiał dwie złote litery W przedzielone złotą strzałą ze załamanym grotem na niebieskim tle. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Frideberga.

4 czerwca 1745 pod Dobromierzem została stoczona jedna z największych bitew w wojnie o sukcesję austriacką, w której wojska pruskie dowodzone przez króla Prus Fryderyka II Wielkiego odniosły zwycięstwo nad wojskami koalicji austriacko-saskiej pod dowództwem Karola Lotaryńskiego. W 1827 miał miejsce wielki pożar, który zniszczył większą część zabudowyJanusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka 1977, s. 204-205.

W 1909 r. został oddany do użytku nowy ratusz.

W 1946 r. wieś została włączona administracyjnie do nowo powstałego województwa wrocławskiego tracąc status miasta, a niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona.

Kalendarium VIII – IX wiek – istnienie grodziska 1277 – pierwsza wzmianka o miejscowości 1289 – 1317 – budowa kościoła pw. św. Michała 1307 – powstanie samodzielnej parafii 1313 – 1317 – rozbudowa osady 1409 – nadanie praw miejskich przez Wacława IV 1501 – 1524 – Dobromierz w rękach hrabiego Nickela von Kotuliński 1541 – nadanie przez króla Ferdynanda I łaski na dodatkowy targ w roku (długi targ) 1583 – 1600 – miejscowość przechodzi na własność Melchora von Schellendorfa 1602 – pożar 1600 – ok. 1616 – pobyt w mieście Franza von Zedlich około 1616 – 1716 – miasto przechodzi na własność rodu von Schellendorf 1654 – pożar 1654 – poświęcenie nowo przebudowanego murowanego kościoła 10.04.1683 – wielki pożar (oprócz kościoła, plebanii i pięciu domów spłonęło całe miasto); 13.05.1710 – w pożarze palą się 74 domy (po nim następuje przebudowa urbanistyczna miasta) 1711 – budowa ratusza 1716 – 1743 – majątek wykupuje Ferdynand von Nimptch 1727 – zakończono budowę pałacu 1728 – hrabia von Nimptch ufundował pomnik św. Jana Nepomucena 1743 – 1789 – majątek w rękach hrabiego von Sternberg 04.06.1745 – bitwa pod Dobromierzem 1755 – w pożarze spaliło się 6 domów 1793 – wybudowano szpital 1792 – założenie apteki 1789 – majątki Szymanów i Dobromierz wykupuje baron von Seherr-Thosh (ród pozostaje tutaj do 1945 r.) 1797 – do kościoła pw. św. Michała dobudowano wieżę 13.06.1804 – duża powódź 1806/1807 – w miejscowości kwaterują wojska napoleońskie 15.05.1807 – przemarsz wojsk Legii Nadwiślańskiej – bitwa pod Strugą 1809 – wybrano po raz pierwszy burmistrza 1811 – w budynku szkoły powstaje ratusz 03.01.1827 – pożar (spłonęło 20 domów w tym Ewangelicki Dom Modlitw) 1828 – 1832 – budowa kościoła Ewangelickiego (dzisiejszy kościół pw. św. Piotra) 1835 – doprowadzono drewnianą rurą wodę, ze studni spod Wieżycy do rynku 1839 – uruchomiono w miejscowości ekspedycję pocztową 1845 – rozpoczęto budowę pomnika bitwy pod Dobromierzem, który był jednocześnie wieżą widokową 1852 – wybudowano drogę Świebodzice – Bolków 06.1852 – wizyta króla Fryderyka Wilhelma IV 21.09.1864 – urodził się w Dobromierzu pisarz Fiodor Sommer 1892 – doprowadzono wodę do budynków na zachodniej stronie rynku i na ulicę Kościelną 1892 – wybudowano baseny 1909 – oddano do użytku nowo wybudowany ratusz 1929 – wybudowano wieżę ciśnień skąd woda popłynęła do wszystkich domów 16.06.1930 – zmarł Fiodor Sommer – pochowano go w krypcie na cmentarzu 1932 – po 114 latach funkcjonowania rozwiązano powiat Bolków 1933 – Dobromierz i okolice w powiecie Jawor 1939 – w wewnętrznej reformie administracyjnej dołączono do Dobromierza Serwinów i Bronówek 1945 – po 536 latach Dobromierz traci prawa miejskie 1948 – zmiana nazwy miejscowości z Wysokiej Góry na Dobromierz 2000 – wzniesienie w miejscowości krzyża milienijnego 17.06.2009 – obchody 700-lecia ustanowienia parafii i wizyta Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej Kardynała Tarcisio Bertone Liczba ludności w ujęciu historycznym Rok Mieszkańcy Źródło1619 622 1756 451 1776 443 1785 464 1787 454 1830 636 1845 686 1933 659 1939 1095 Zabytki Rejestr wojewódzki 200px|thumb|Kościół św. Michał Archanioła w Dobromierzu (prezbiterium)

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: obręb staromiejski, z 1409 r. kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, późnogotycki, z XV w. przebudowany w XVIII w. (m.in. dobudowa wieża) cmentarz rodu von Mutius, m.in. z płytą grobową Carla von Mutius zawierającą herb rodowy kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki pomocniczy pw. św. Piotra i Pawła, klasycystyczny, wybudowany w latach 1828–1832 wg projektu Karla Friedricha Schinkla. plebania, ul. Cmentarna 8, z XVIII w., XIX w. zespół pałacowy i folwarczny: pałac w Dobromierzu, barokowy, z około 1727 r., przebudowany w stylu klasycystycznym w XIX w. park, z pierwszej z połowy XVIII w., XIX w. folwark dwie oficyny mieszkalne, z około 1727 r., XIX w. wozownia, z pierwszej połowy XVIII w. stajnia, z około 1727 r. pięć bram, z pierwszej połowy XVIII w. ogrody gospodarcze (teren dawnych ogrodów i dziedzińca) dom, ul. Cmentarna 2, z XVIII w. domy, ul. Kościelna 1, 5, 6, 7, 8, z XIX w. domy, ul. Wolności 2, 5, 7, 18, z XIX w.

Pomniki Rzeźba św. Jana Nepomucena, 1728 r., autorstwa Georga Leonharda Webera Rzeźby dzieci z instrumentami na terenie zespołu pałacowego Rzeźba ze śpiącym małym dzieckiem, 1792 r. Pomnik poległych w I wojnie światowej Krzyż milenijny Pomnik Jana Pawła II Pomnik 100 lecia odzyskania niepodległosci 1918-2018 Kultura W miejscowości ma swoją siedzibę Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji, który realizuje zadania w dziedzinach wychowania, edukacji i upowszechniania kultury. W miejscowości znajduje się również Gminna Biblioteka Publiczna.

W Dobromierzu cyklicznie odbywają się DobroBlues Festival - festiwal muzyki bluesowej, oraz organizowane przez lokalną parafię coroczne koncerty kolęd i pastorałek z udziałem cenionych polskich wokalistów. Ponadto mają tutaj miejsce pikniki historyczne „Śladem Fryderyka II”.

Od 2005 roku w Dobromierzu działa zespół folklorystyczny "Dobromierzanie". Literatura Miejscowość i jej mieszkańcy zostali ukazani w powieści autorstwa Fedora Sommera pt. "W Leśnym Młynie" (1902). Film Po raz pierwszy miejscowość została ukazana w filmie "...droga daleka przed nami..." (1979), reż. Władysław Ślesicki. Dobromierz został głównym miejscem akcji filmu "Maraton tańca" (2011), reż. Magdalena Łazarkiewicz, a plenery wykonane w miejscowości były wykorzystane również w takich filmach jak "Republika dzieci" (2021), reż. Jan Jakub Kolski oraz "Misja Ulji Funk" (2021), reż. Barbara Kronenberg. Oświata W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa im. Jana Brzechwy. Już w XVII wieku działały tutaj dwie szkoły, katolicka (przy ul. Cmentarnej) i ewangelicka (w ratuszu, a potem na plebanii przy ul. Kościelnej). W 1940 roku z obu placówek uczyniono czteroklasową szkołę powszechną. W okresie powojennym szkoła nie posiadała własnego budynku. W latach 1948–1954 zajęcia odbywału się w Pałacu. Od 1960 roku szkoła mieści się w budynku na ulicy Podgórnej.

Od 2019 roku na terenie Dobromierza działa Uniwersytet Trzeciego Wieku. Sport Miejscowość posiada podstawową infrastukturę sportową: hala sportowa (przy budynku szkoły podstawowej) boisko do gry w piłkę siatkową boisko do gry w piłkę nożną kompleks basenów odkrytych siłownia na świeżym powietrzu w przypałacowym parku Turystyka Krajobrazowo-przyrodnicze walory miejscowości są związane ze zbiornikiem "Dobromierz", który jest położony w przylegającej do miejscowości otulinie Książańskiego Parku Krajobrazowego.

W miejscowości znajduje się Centrum Turystyczne Granitowego Szlakuhttps://granitowyszlak.com/. Szlaki turystyczne Szlak Zamków Piastowskich o długości 146 km, jest to szlak pieszy, górski, rozpoczyna się w Grodnie, a kończy w Grodźcu, przebiega przez Dobromierz i Kłaczynę. Szlak Ułanów Legii Nadwiślańskiej o długości 53,3 km, jest to szlak pieszy, górski, rozpoczynający się w Strzegomiu, wędrujący przez Dobromierz i Pietrzyków do Świdnicy. Wyróżnienia i nagrody Zalew w Dobromierzu wygrał plebiscyt "TOP5 najładniejszych dolnośląskich stawów, jezior i akwenów". Wieża widokowa na Wieżycy została z kolei uznana za ulubioną wieżę Dolnoślązaków. Gospodarka Gmina Dobromierz od lat plasuje się wysoko w rankingach magazynu „Wspólnota”, który bada najbogatsze samorządy Polsce. W 2023 roku gmina znalzała się na 128. miejscu, zaś w 2022 na 180. miejscu.

Na terenie miejscowości funkcjonują firmy: Elan Art Metal, SANMAR Tartak Dobromierz oraz Mar-Granit.

Wałbrzyska Specjalna Strefa Eekonomiczna podstrefa Dobromierz