Adam Szymański (pseud. A. Lach, ur. 16 lipca 1852 w Hruszniewie, zm. w Moskwie) – polski pisarz, publicysta, prawnik.
Życiorys mały|Tablica upamiętniająca Adama Szymańskiego w elewacji kamienicy przy Al. Adama Mickiewicza 29 w Krakowie W latach 1872–1877 uczęszczał do gimnazjum w Siedlcach. Ukończył studia prawnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim do 1877 roku. Był więziony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej w latach 1878–1879 za działalność w Rządzie Narodowym, a także zapewne za założenie i prowadzenie wraz z Janem Ludwikiem Popławskim Związku Synów Ojczyzny od 1877, następnie zesłany na Syberię, gdzie prowadził m.in. badania geograficzne, a także badania etnograficzne nad Jakutami. Początkowo przebywał w Jakucku, od 1882 roku w Kireńsku i Bałagańsku. Od 1885 lub 1886 roku mógł przebywać, dzięki Lorisowi Melikowi w europejskiej części Rosji poza terenami dawnej Polski. W tym samym roku został członkiem Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego. Powrócił z Syberii w 1895 roku, zamieszkał w Warszawie, a od 1902 mieszkał w Krakowie. W latach 1904–1913 wydawał i redagował czasopismo „Reforma Szkolna”. Jego „Szkice” zostały przetłumaczone na prawie wszystkie języki europejskie. Mąż Nadieżdy Smeckiej, miał jednego syna, Jana (1881–1953), który odziedziczył po ojcu bibliotekę. Pochowany w MoskwiePogrzeb Adama Szymańskiego Kurier Lwowski 1916 nr 252 s. 3.
Materiały archiwalne Adama Szymańskiego znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-24Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-01-03]..
Twórczość (wybór) Srul z Lubartowa (1885) – opowiadanie, weszło w skład tomu Szkice, pierwodruk w czasopiśmie "Kraj" - wydanie z roku 1897 na Wikiźródłach Szkice (1916) – opowiadania Jak siać, aby i praca ludzka, i ziarno nie szły na marne? : ważne wiadomości o siewie dla użytku i najmniejszych, i największych gospodarstw : z wieloma rysunkami i z wiadomością o siewnikach wędrownych (1894) http://dlibra.bg.uwm.edu.pl/dlibra/doccontent?id=264 Unter Ansiedlern und Verschickten (pol. Wśród osadników i deportowanych)(1894) Maciej Mazur: szkic z Syberyi http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=27784&from=FBC (1904) – pamiętniki Wśród Słoweńców: szkice z życia uspolecznionych pobratymców http://www.archive.org/stream/wrdslowecwszkic00szymgoog/wrdslowecwszkic00szymgoog_djvu.txt (1907) Z jakuckiego Olimpu: baśń https://polona.pl/item/z-jakuckiego-olimpu-jurdiuk-ustuk-us-basn,ODM1NjE1Njk/8/#info:metadata (1910) Aksinja: Opowiadanie z życia moskiewskiej Lechii https://polona.pl/item/aksinja-opowiadanie-z-zycia-moskiewskiej-lechii,ODM1NjE1Njc/8/#info:metadata (1911) Lew Tołstoj: Istota jego działalności https://polona.pl/item/lew-tolstoj-istota-jego-dzialalnosci,NzMxMzI2NjM/0/#info:metadata (1911) – broszura, zaw. "zagajenie" ku czci pisarza
Przypisy
Książki o autorze
Bibliografia
Ś.p. Adam Szymański Czas 1916 nr 202 (20 kwietnia)
Linki zewnętrzne Twórczość Adama Szymańskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Pochowani w Moskwie Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy zesłańcy do Jakucka Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Urodzeni w 1852 Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Zmarli w 1916