thumb|Poświęcenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła w Krempnej w 1939 r. Józef Bocheński stoi na prawo za nadkom. Zdzisławem Rucińskim, który odczytuje treść aktu erekcyjnego Józef Bocheński (ur. 19 marca 1899 w Chełmie, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego i komisarz Straży Granicznej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Aleksandra i Wandy z Fogelów. W okresie I wojny światowej żołnierz Legionów Polskich, następnie uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego. W okresie wojny polsko-bolszewickiej, gdy służył w 36 pułku piechoty Legii Akademickiej, został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i umieszczony na Złotej Liście Chwały 36 pułku piechoty Legii Akademickiej. Na podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i 1427. lokatą, a na porucznika ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 628. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty.
Od 1928 w Straży Granicznej. Z dniem 15 września 1932 został wyznaczony na stanowisko oficera wywiadowczego IG „Częstochowa”. W 1933 skierowany do komisariatu „Kraków” na stanowisko II oficera. Od 1935 w Jaśle pełnił funkcję I zastępcy komendanta Inspektoratu Granicznego w Jaśle (oficer wywiadowczy).
We wrześniu 1939, w czasie kampanii wrześniowej, walczył wraz z Kompanią Straży Granicznej w składzie 2 Brygady Górskiej Grupy Operacyjnej „Jasło” Armii „Karpaty” i został ciężko ranny pod Muszyną w starciach z wojskami słowackimi. Dostał się do sowieckiej niewoli. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 19 a 21 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista 036/4 z 16 kwietnia 1940, poz. 65). Między 20 a 22 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.
Awans pośmiertny i upamiętnienie 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika (sic!)Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON..
Minister spraw wewnętrznych i administracji Władysław Stasiak rozkazem personalnym nr 96 z 26 października 2007 mianował go pośmiertnie na stopień nadkomisarza Straży GranicznejBożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 23), Warszawa 2008, s. 215, 225.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
15 września 2009 na ścianie budynku przy ul. St. Wyspiańskiego 4 w Jaśle (w latach 1938–1939 siedziba Komendy Obwodu Jasło Straży Granicznej) uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą trzem ostatnim komendantom Straży Granicznej Obwodu Jasło, ofiarom zbrodni katyńskiej: nadkomisarzowi Zdzisławowi Rucińskiemu, nadkomisarzowi Edwardowi Okulskiemu i komisarzowi Józefowi Bocheńskiemu. thumb|Tablica upamiętniająca patrona ŚlOSG umieszczona przy drzwiach wejściowych do budynku komendy oddziału (luty 2024) Decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych, w dniu 24 maja 2017 Józef Bocheński został patronem Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w Raciborzu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3634 – 1921Dekret Wodza Naczelnego L. 3447 z 1921 (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1725) Krzyż Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi 1929 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1929 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1929 Brązowy Medal za Długoletnią Służbę – 1938 Gwiazda Górnośląska Odznaka Pamiątkowa Straży Granicznej – 1929
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Waldemar Bocheński: Józef Bocheński, komisarz Straży Granicznej, [w:] Almanach Muszyny, 2009.
Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie związani z Jasłem Kategoria:Komisarze Straży Granicznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Chełmie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Górnośląską Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary zbrodni katyńskiej zamordowane w Katyniu Kategoria:Oficerowie 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918