thumb|250px|XV-wieczny obraz Virgo inter Virgines. Dzięki atrybutom rozpoznawalne są m.in. święte Agnieszka, Łucja z Syrakuz, Barbara, Urszula z Kolonii, Apolonia i Katarzyna Aleksandryjska.__NOTOC__ Atrybuty świętych – w sztuce chrześcijańskiej przedmioty lub symbole, które czynią określonego świętego łatwiej rozpoznawalnym. Często atrybut świętego nawiązuje do jego życia, męczeństwa lub legendy.
Pozwalające zidentyfikować postać świętego atrybuty jako elementy jego przedstawienia wizerunku znamy już z antyku. W chrześcijańskiej kulturze zaczęły się rozpowszechniać w V wieku, początkowo używano ich w odniesieniu do wizerunków apostołów i ewangelistów, później rozpowszechniły się w użyciu także na wizerunkach innych świętych. W następnych wiekach znaczenie i rola atrybutów świętych jako nośnika treści dydaktycznych rosły aby ugruntować się w wiekach średnich do czego przyczyniał się literatura hagiograficzna. Dalszy rozwój symboliki hagiograficznej nastąpił w czasach nowożytnych.
Współcześnie święci i błogosławieni uwiecznieni na fotografiach są pozbawieni atrybutów.
Poniższe zestawienie dotyczy głównie wizerunków świętych wykonanych na Zachodzie. Twórcy wschodnich ikon często stosowali odmienną symbolikę.
Atrybuty wspólne thumb|250px|Franciszkańscy męczennicy marokańscy z palmami berło – książęta i królowie czaszka – asceci, pokutnicy kielich – księża księga – święci ogólnie lilie – dziewice makieta kościoła – fundator lub założyciel kościołów lub klasztorów mitra/infuła – biskupi palma – męczennicy pastorał – biskupi oraz opaci i ksienie pióro do pisania – Ewangeliści, Ojcowie Kościoła, doktorzy Kościoła i pisarze chrześcijańscy skrzydła – aniołowie tiara – papieże zwój – prorocy Starego Testamentu
Atrybuty indywidualne Indeks A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – Ł – M – N – O – P – R – S – Ś – T – U – W – Z – Ż – Ź – Zobacz też
A ampułki z krwią – January anioł – Bonawentura, Franciszka Rzymianka, przypisywany w niektórych publikacjach Mateuszowi Ewangeliście, Roch dwa anioły – Judyta z Disibodenbergu armata – Barbara
B thumb|180px|Św. Agnieszka z barankiem 180px|Św. Augustyn lub św. Wolfgang z diabłem|thumb baranek – Agnieszka Rzymianka, Jan Chrzciciel bat – Ambroży z Mediolanu beczka – Wilibrord, Otmar (opat z Sankt Gallen) biret – Jan Kanty, Jan Nepomucen długa broda – Onufry buty – Kryspin i Kryspinian byk – Saturnin z Tuluzy, Sylwester I, zobacz też: wół, krowa
C chleb – Elżbieta Węgierska, Werena z Zurzach trzy chleby – Maria Egipcjanka, Zyta z Lukki kosz z pieczywem – Franciszka Rzymianka, Mikołaj z Tolentino chusta – Weronika, Karolina Kózka czaszka – Bruno Kartuz, Franciszek z Asyżu, Hieronim, Maria Egipcjanka, Maria Magdalena, Rozalia z Palermo człowiek – Marek Ewangelista człowiek lub uskrzydlona postać ludzka – Mateusz Ewangelista chory człowiek – Jan Boży
D dalmatyka – Szczepan, Wawrzyniec z Rzymu, Wincenty z Saragossy diabeł – Antoni Opat, Antoni Padewski, Bernard z Clairvaux, Genowefa z Paryża, Michał Archanioł, Prokop z Sazawy, Wolfgang z Ratyzbony, zobacz też: smok drabina – Aleksy drabina z mnichami – Romuald dzban – Marcin z Tours, Elżbieta Węgierska, Werena z Zurzach dzida, dzidy – Benigny z Dijon dziecko lub młodzieniec – Rafał Archanioł dziecko z epilepsją – Walenty dziecko z muszlą – Augustyn z Hippony dziecko, dzieci – Wincenty à Paulo dzieci/uczniowie – Józef Kalasanty Dzieciątko Jezus – Antoni Padewski, Józef z Nazaretu, Krzysztof, Łucja z Narni, Maria z Nazaretu, Róża z Limy, Stanisław Kostka dziewczęta – Urszula z Kolonii trzy małe dziewczynki – Zofia, Mikołaj z Miry dzwon – Paulin z Noli, Piotr od św. Józefa de Betancur
E ekierka/kątownik – Tomasz Apostoł epileptyk – Walenty
F fontanna – Maria z Nazaretu fontanna lub chrzcielnica – Klotylda
G thumb|180px|Św. Ludger z gęśmi thumb|180px|św. Cecylia – zawsze przedstawiana z jakimś instrumentem muzycznym garnek – Marta z Betanii gęś – Marcin z Tours dzikie gęsi – Ludger głowa głowy Maurów – Jakub Starszy głowa w ręku (kefaloforia) – Dionizy, Emidiusz, Feliks i Regula, Solangia, Waleria z Limoges, Nikazy z Reims głowa na tacy – Jan Chrzciciel głowa pod pachą – Ursus i Wiktor ogolona głowa – Tacjana z Rzymu gołąb gołębica (biała) – Dawid z Menevii, Eulalia z Méridy, Grzegorz Wielki, Kolumban Młodszy, Scholastyka, Tomasz z Akwinu gołąb na ramieniu – Fintan z Rheinau gołębica przy uchu – Augustyn z Hippony gołębie – Kolumban z Iony grota – Rozalia z Palermo grób – Łazarz z Betanii grzebień podwójny grzebień koptyjski – Werena z Zurzach gwiazda – Dominik Guzmán, Tomasz z Akwinu gwiazda/słońce na piersi – Mikołaj z Tolentino siedem gwiazd – Bruno Kartuz gwoździe – Helena, Pantaleon
H habit czarny – Andrzej Bobola, Franciszek Ksawery, Fintan z Rheinau brązowy – Antoni Padewski, Bernardyn ze Sieny, Franciszek z Asyżu, Jan od Krzyża biały – Bernard z Clairvaux, Bruno Kartuz, Romuald biały z czarnym płaszczem – Albert Wielki, Róża z Limy, Tomasz z Akwinu halabarda – Juda Tadeusz hostia – Tarsycjusz
I Ichthys → ryba instrument muzyczny – Cecylia IHS – Bernardyn ze Sieny, Ignacy Loyola
J thumb|180px|Św. Justyna z jednorożcem 180px|thumb|Św. Piotr z odwróconym krzyżem thumb|180px|Krzyż św. Brygidy jabłko królewskie – Ludwik jednorożec – Justyna z Padwy, Maria z Nazaretu jeleń – Julian Szpitalnik jeleń z krucyfiksem – Eustachy, Hubert, zobacz też: łania jelita – Erazm z Formii (Elmo)
K 180px|thumb|Św. Jan Nepomucen z krucyfiksem, z palmą, w komży i birecie mały|180px|Św. Dorota z kwiatami kajdany – Leonard z Limoges kamień, kamienie – Szczepan kamień młyński – Florian, Krystyna z Bolseny, Wincenty z Saragossy kapelusz kardynalski u stóp – Bonawentura, Hieronim ze Strydonu kapelusz z muszlą – Jakub Starszy kaptur – Franciszek z Paoli kielich – Cyryl i Metody, Norbert kielich z hostią – Barbara kielich z wężem/kielich z trucizną – Benedykt z Nursji, Jan Ewangelista kielich z pająkiem – Konrad z Konstancji rozbity kielich – Donat (biskup Fiesole) kij – Andrzej Bobola, Jakub Starszy kleszcze z wyrwanym zębem – Apolonia z Aleksandrii klucz(e) – Piotr Apostoł, Rajmund z Penyafortu, Zyta z Lukki, Benon z Miśni kocioł – Wit kogut – Piotr Apostoł biały kogut – Wit koło – Katarzyna Aleksandryjska komża – Alojzy Gonzaga, Jan Nepomucen koniczyna – Patryk koń – Eligiusz, Jerzy, Marcin z Tours, Paweł Apostoł, Wacław, kopyto końskie – Eligiusz korba/kołowrót – Erazm z Formii (Elmo) korona książęca – Kazimierz korona u stóp – Brygida Szwedzka trzy lub dwie korony – Zofia korona cierniowa – Achacjusz z Melitene starszy, Ludwik, Róża z Limy, Katarzyna ze Sieny korona z kwiatów – Cecylia kot – Marcin de Porrès kotwica – Klemens Rzymski, Mikołaj z Miry kowadło – Eligiusz krab – Franciszek Ksawery krata – Wawrzyniec z Rzymu krowa – Brygida z Kildare, zobacz też: byk kruk – Ekspedyt kruk z chlebem z dziobie – Paweł Pustelnik kruk z zatrutym chlebem – Benedykt z Nursji krzyż: łaciński – Filip Apostoł, Jan Chrzciciel, Małgorzata Antiocheńska łaciński z napisem HODIE – Ekspedyt krucyfiks – Alojzy Gonzaga, Bonawentura, Bruno Kartuz, Franciszek z Asyżu, Jan od Krzyża, Jan Nepomucen, Katarzyna ze Sieny, Mikołaj z Tolentino, Monika, Józef Anchieta łaciński odwrócony – Piotr Apostoł patriarchalny/papieski – Klemens Rzymski, Sylwester I tau – Antoni Pustelnik, Franciszek z Paoli skośny – Andrzej Apostoł, Wincenty z Saragossy świętego Jerzego – Jerzy świętej Brygidy – Brygida z Kildare książka/księga – Święty Marcin z Tours, Zyta z Lukki, Fintan z Rheinau, Józef Anchieta księga otwarta – Brygida Szwedzka, Iwo z Bretanii trzy złote kule – Mikołaj z Miry kule rehabilitacyjne – Maur kubek – Werena z Zurzach kwiaty – Dorota, Elżbieta Węgierska
L thumb|180px|Św. Hieronim z lwem lampa (olejna) – Klara z Asyżu, Łucja z Syrakuz, Judyta z Disibodenbergu, Nonnos z Monte Soracte lilia, lilie – Alojzy Gonzaga, Archanioł Gabriel, Józef z Nazaretu, Katarzyna ze Sieny, Kazimierz, Klara z Asyżu, Maria Goretti, Wirgiliusz z Salzburga lew – Hieronim, Marek Ewangelista, Tacjana z Rzymu lwy – Eufemia z Chalcedonu, Ignacy Antiocheński laska – Józef Anchieta
Ł łania – Idzi, zobacz też: jeleń łańcuch – Leonard z Limoges łódź – Mikołaj z Miry, Piotr Apostoł
M maczuga/pałka – Jakub Młodszy, Juda Tadeusz mała Maryja – Anna, Joachim Maria z dzieciątkiem – Jacek Odrowąż miecz – Arkadiusz z Mauretanii, Barbara z Nikomedii, Izydor z Sewilli, Jakub Starszy, Jerzy, Julian Szpitalnik, Katarzyna Aleksandryjska, Łucja z Syrakuz, Mateusz Ewangelista, Michał Archanioł, Pankracy, Paweł Apostoł, Tomasz Becket, Ursus i Wiktor mitra/infuła – Ambroży z Mediolanu młotek – Józef z Nazaretu monstrancja – Klara z Asyżu, Tomasz z Akwinu muszla – Jakub Starszy myszy/szczury – Gertruda z Nivelles, Marcin de Porrès
N thumb|180px|Święty Florian z chorągwią i z naczyniem z wodą naczynie naczynie z perfumami – Maria Magdalena naczynie z wodą – Florian naczynia gliniane – Rufina i Justa narzędzia stolarskie – Józef z Nazaretu niedźwiedź – Korbinian, Lucjusz z Chur nóż – Bartłomiej Apostoł
O thumb|180px|Św. Łukasz z ikoną Matki Bożej thumb|180px|Św. Dominik z psem z pochodnią mały|180px|Św. Werena z rybą thumb|180px|Św. Stanisław Kostka z różańcem obraz/ikona – Łukasz Ewangelista, Wincenty Pallotti oczy na księdze – Otylia z Hohenburga oczy na tacy – Łucja z Syrakuz ogień – Antoni Pustelnik, Wincenty Ferreriusz organy – Cecylia ornat ofiarowany przez Maryję – Ildefons z Toledo orzeł – Jan Ewangelista orły – Stanisław ze Szczepanowa osioł – Antoni Padewski owoce – Dorota, Elżbieta Węgierska
P pajęczyna – Feliks z Noli paliusz – Karol Boromeusz, Felicjan z Foligno pawie pióro (symbol nieśmiertelności) – Barbara pielgrzymi strój i czapka – Roch piersi na tacy – Agata pierścień – Katarzyna ze Sieny piec miniaturowy piecyk – Eulalia z Méridy pies – Rafał Archanioł, Benigny z Dijon, Małgorzata z Kortony pies z chlebem w pysku – Roch pies z pochodnią – Dominik psy myśliwskie – Eustachy, Hubert psy – Święty Marcin z Tours piła – Szymon Apostoł pióro do pisania – Ildefons z Toledo piuska – Wincenty à Paulo płaszcz – Wincenty à Paulo, Rajmund z Penyafortu płaszcz rozcięty na połowy – Marcin z Tours pług – Izydor Oracz podkowa – Eligiusz pożar, płonący dom – Agata, Florian pszczoły – Ambroży z Mediolanu, Bernard z Clairvaux, Ryta z Cascii ptaki – Franciszek z Asyżu
R rana na czole – Ryta z Cascii rana na głowie – Piotr Męczennik rana na udzie – Roch róg myśliwski – Hubert, Korneliusz róża – Ryta z Cascii róże – Juan Diego wieniec róż(any) – Róża z Limy, Maria Magdalena, Trudpert z Münstertalu, Rozalia z Palermo różaniec – Dominik, Franciszek z Paoli, Stanisław Kostka, Zyta z Lukki, Karolina Kózka rudzik – Mungo z Glasgow ruszt – Wincenty z Saragossy ryba (również Ichthys), ryby – Andrzej Apostoł, Bogumił z Dobrowa, Archanioł Rafał, Zenon z Werony, Werena z Zurzach ryba z kluczem – Benon z Miśni ryba z pierścieńem – Mungo z Glasgow
S thumb|180px|Św. Urszula z Kolonii ze strzałami thumb|180px|Św. Jan Chrzciciel w wielbłądziej skórze sakiewka – Mateusz Ewangelista schody – Aleksy serce – Kajetan z Thieny serce z krzyżem – Ignacy Loyola, Katarzyna ze Sieny serce gorejące – Augustyn z Hippony, Franciszek Ksawery serce krwawiące – Augustyn z Hippony serce przeszyte strzałą – Augustyn z Hippony, Teresa z Ávili serce uskrzydlone – Kajetan z Thieny serce zranione – Ignacy Antiocheński sieć – Andrzej Apostoł, Piotr Apostoł siekiera – Maciej Apostoł, Piotr Męczennik sierp – Izydor Oracz sito – Benedykt z Nursji skała – Nonnos z Monte Soracte skrzydła – Wincenty Ferreriusz słońce na piersi – Tomasz z Akwinu obdarta skóra – Bartłomiej Apostoł skóra wielbłądzia – Jan Chrzciciel smok/diabeł – Jerzy, Justyna z Padwy, Małgorzata Antiocheńska, Marta z Betanii, Michał snop zboża – Izydor Oracz