Henryk Borek (ur. 13 stycznia 1929 w Jędrysku, zm. 6 grudnia 1986 w Opolu) – polski filolog polski, specjalizujący się w językoznawstwie oraz historii kultury i języka polskiego, nauczyciel akademicki związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w OpoluEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 35..
Życiorys Urodził się w 1929 w Jędrysku, wsi położonej w powiecie tarnogórskim. Ukończył Liceum Ogólnokształcące Męskie w Tarnowskich Górach, po czym studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Należał do uczniów prof. Stanisława Rosponda i Witolda TaszyckiegoS. Nicieja, Alma Mater Opoliensis. Ludzie, fakty, wydarzenia, Opole 2004, s. 168.. Po otrzymaniu tytułu magistra polonistyki zamieszkał w Opolu, gdzie podjął pracę jako nauczyciel języka polskiego w liceum ogólnokształcącym. 1 września 1955 roku został zatrudniony w Katedrze Języka Polskiego opolskiej WSP. Na uczelni tej zrobił błyskotliwą karierę, będąc jej pierwszym doktorantem. Przeszedł tam ponadto przez wszystkie szczeble kariery zawodowej, w 1960 – uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych, w 1967 – habilitował się na Uniwersytecie Wrocławskim, w 1973 – Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1982 – profesora zwyczajnegoEwa Jakus-Borkowa Prof. dr hab. Henryk Borek (1929-1986)S. Nicieja, op. cit., s. 169..
Był jednym z najwybitniejszych polskich onomastów. Był bardzo płodny naukowo oraz aktywny. Recenzował wiele prac, angażował się społecznie i należał do jednych z pierwszych osób, które podjęły starania o utworzenie w Opolu Uniwersytetu. W kierowanej przez siebie katedrze skupił wielu zdolnych asystentów i adiunktów, doprowadzając do tego, iż opolska polonistyka stała się czołowym ośrodkiem językoznawczym w kraju. Zmarł niespodziewanie w Opolu w 1986 roku.
Publikacje Do głównych jego publikacji należąWykaz książek Henryka Borka w katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie [on-line] [dostęp: 23.02.2012]: Język Adama Gdaciusa: przyczynek do dziejów polszczyzny śląskiej, wyd. Ossolineum, Wrocław 1962. Zachodniosłowiańskie nazwy toponimiczne z formantem -ьn-, Wrocław, 1968. Dwudziestolecie Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu 1950-1970. Księga pamiątkowa, wyd. PWN, Opole 1970. Opolszczyzna w świetle nazw miejscowych, wyd. IŚ, Warszawa 1972. Nazwiska mieszkańców Bytomia od końca XVI wieku do roku 1740. Studium nazewnicze i społeczno-narodowościowe, wyd. PWN, Warszawa 1976. Hydronimia Odry : wykaz nazw w układzie hydrograficznym, wyd. Instytut Śląski w Opolu, Opole 1983 (redaktor). Słownik etymologiczny nazw geograficznych Śląska, wyd. PWN, Warszawa-Wrocław 1985. Wśród śląskich nazw, wyd. Instytut Śląski w Opolu, Opole 1986. Górny Śląsk w świetle nazw miejscowych, wyd. Instytut Śląski w Opolu, Opole 1988.
Odznaczenia i nagrody Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Nagroda Województwa Opolskiego I stopnia (1975) Nagrody resortowe III stopnia (1968, 1972), II stopnia (1984)
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 114-115
Stanisław Nicieja, Alma Mater Opoliensis, ludzie, fakty, wydarzenia, wyd. UO, Opole 2004.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Zmarli w 1986