Seria Zabytki Kultury Materialnej w Polsce, Zabytki Rzeczypospolitej i Zabytki Kultury w Polsce (do 2000 roku Zamki i pałace w Polsce) obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie oraz obiegowe okolicznościowe o nominale 20 000 złotych bitych w miedzioniklu, a po denominacji 2 złote ze stopu Nordic Gold. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 1975 roku. Jej celem jest przedstawienie polskich zabytkowych budowli.
Lista monet serii Zamki i pałace w Polsce, Zabytki Kultury Materialnej w Polsce oraz Zabytki Rzeczypospolitej Pierwsze dwie monety serii były bite tylko w srebrze próby 625. W 1993 roku wprowadzono także obiegowe monety okolicznościowe bite z CuNi oraz zmieniono stop monet srebrnych na próbę 999. Od 1996 roku srebrne numizmaty są ze stopu próby 925, natomiast okolicznościowe monety o nominale 2 złote – ze stopu Nordic Gold.
Zarówno awers, jak i rewers monet srebrnych jest zmienny. W latach 1975–1977 był to orzeł, nominał, rok wprowadzenia do obiegu oraz półkolem napis Polska Rzeczpospolita Ludowa. Do 2000 roku był to okrąg z lilijkami, a od 2001 awers zmienia się. Stałymi elementami awersu jest orzeł, rok wprowadzenia monety do obiegu, nominał (20 złotych) i napis Rzeczpospolita Polska. Rewers przedstawia jeden z zabytków.
Awers monet okolicznościowych przedstawia orła w okręgu z lilijkami, rok wprowadzenia do obiegu, nominał oraz napis Rzeczpospolita Polska. Na rewersie z kolei przedstawiona jest zabytkowa budowla z poniższej listy.
W 2010 roku NBP wyemitowało monetę Krzeszów, która kontynuuje serię Zabytki Kultury Materialnej w Polsce pod nową nazwą – Zabytki Rzeczypospolitej.
Moneta Nominał Stop Średnica Masa Data emisji Nakład Wizerunek monety Zamek Królewski w Warszawie 100 złotych Ag 625 32,00 mm 16,50 g 6 marca 1975 50 177 awers i rewers Zamek Królewski na Wawelu 100 złotych Ag 625 32,00 mm 16,50 g 7 października 1977 30 000 awers i rewers Zamek w Łańcucie 300 000 złotych Ag 999 40,00 mm 31,10 g 28 czerwca 1993 20 000 awers i rewers 20 000 złotych CuNi 29,50 mm 10,80 g 500 000 rewers Pałac Królewski w Łazienkach 20 złotych Ag 999 40,00 mm 31,10 g 20 września 1995 20 000 awers i rewers 2 złote CuNi 29,50 mm 10,80 g 287 300 rewers Zamek w Lidzbarku Warmińskim 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 16 października 1996 15 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 300 000 rewers Zamek w Pieskowej Skale 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 6 października 1997 15 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 315 000 rewers Zamek w Kórniku 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 20 maja 1998 20 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 400 000 rewers Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 1 grudnia 1999 15 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 450 000 rewers Pałac w Wilanowie 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 5 kwietnia 2000 24 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 500 000 rewers Kopalnia soli w Wieliczce 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 21 marca 2001 25 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 500 000 rewers Zamek w Malborku 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 23 października 2002 51 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 680 000 rewers Kościół w Haczowie 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 13 września 2006 64 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 1 000 000 rewers Miasto średniowieczne w Toruniu 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 21 czerwca 2007 56 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 990 000 rewers Kazimierz Dolny 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 19 czerwca 2008 125 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 17 czerwca 2008 1 380 000 rewers Krzeszów 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 29 listopada 2010 50 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 24 listopada 2010 1 000 000 rewers Krzemionki Opatowskie 20 złotych Ag 925 38,61 mm 28,28 g 18 lipca 2012 45 000 awers i rewers 2 złote CuAl5Zn5Sn1 27,00 mm 8,15 g 800 000 rewersRelikty budowli pałacowo-sakralnej na Ostrowie Lednickim20 złotychAg 92538,61 mm28,28 g2 maja 201530 000awers i rewers
Przypisy
Kategoria:Serie monet polskich