Cyryl Kutateladze (; ; ur. w Choni, zm. 1929 w Warszawie) – Gruzin, generał major Armii Imperium Rosyjskiego i generał major Armii Demokratycznej Republiki Gruzji, oficer kontraktowy Wojska Polskiego, generał brygady WP.
Pochodzenie i rodzina Urodził się 22 lutego 1861 rokuDaty aż do rewolucji październikowej podane według tzw. starego stylu, czyli według kalendarza juliańskiego. Daty po roku 1917 już według nowego stylu, czyli kalendarza gregoriańskiego. we wsi ChoniObecnie miasto na zachodzie Gruzji. w kutaiskiej guberni jako syn Piotra, duchownego chońskiej Cerkwi Zbawiciela i Elizabety Piotrownej.
Służba w armii rosyjskiej Był wychowankiem Michajłowskiego Woroneżskiego Gimnazjum Wojskowego, w mury którego wstąpił 19 listopada 1871 roku. Ojciec, zgodnie z ówczesnymi zasadami, musiał podpisać – oddając niespełna jedenastoletniego syn do szkoły wojskowej – oświadczenie, że w przypadku miernych wyników syna, nieprzestrzegania przez niego dyscypliny i uchybień honoru – zabierze go z powrotem na własne utrzymanie.
Po ukończeniu gimnazjum, rozpoczął – 15 lipca 1878 roku – naukę, początkowo w 3 Aleksandryjskiej Szkole Wojskowej, by następnie 24 sierpnia tegoż roku, przenieść się do Michaiłowskiej Artyleryjskiej Szkoły Wojskowej w Sankt Petersburgu. Po skończeniu szkoły rozpoczął 16 września 1881 roku służbę w 5 baterii w Kaukaskiej Jego Imperatorskiej Wysokości Wielkiego Księcia Michaiła Nikołajewicza Gwardyjskiej Brygadzie Artylerii, brygadzie stacjonującej w Tyflisie (dzisiejsze Tbilisi), a wchodzącej w skład 1 Kaukaskiego Korpusu Artylerii. Po dwuletniej służbie w baterii i po pomyślnym zaliczeniu egzaminów wstępnych, został 1 listopada 1883 roku, zaliczony w poczet słuchaczy kursu I rangi (I stopnia) Michaiłowskiej Akademii Artylerii w Sankt Petersburgu. Po pomyślnym zdaniu końcowych egzaminów 13 czerwca 1886 roku powrócił na służbę do brygady, gdzie pełnił obowiązki oficera sztabu. Za wzorową służbę i dobre wyniki w szkoleniu uzyskiwał liczne wyróżnienia i nagrody. Od 1 października 1897 roku do 10 stycznia 1903 roku, Kutateladze dowodził 5 baterią w XX Brygadzie Artylerii.
10 stycznia 1904 roku odszedł z linii. Początkowo, był p.o., a od 23 czerwca tegoż roku komendantem Czugujewskiej Szkoły Artylerii II rangi. Na stanowisku komendanta pozostał do 18 stycznia 1909 roku, kiedy to powrócił do linii, obejmując dowodzenie VI Rezerwowego Dywizjonu Artylerii. W armii rosyjskiej przeszedł wszystkie szczeble dowódcze artylerzysty, od dowódcy działonu do szczebla dowódcy brygady. Zwieńczeniem kariery Kutateladze był awans do stopnia generała majora 15 września 1910 roku i uzyskanie starszeństwa z 31 stycznia 1911 roku.
Służba w Wojsku Polskim Do Polski przybył – tak jak pozostali Gruzini z Turcji – w listopadzie 1922 roku. Tu, do lutego 1923 roku, uczestniczył – podobnie jak Czcheidze – jako hospitant w III turnusie kursu dla dowódców pułku w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia Armii w Rembertowie. Następnie od 1 czerwca do 1 października tego roku – także jako hospitant – uczęszczał na kurs dowódców piechoty i artylerii w Centralnej Szkole Strzeleckiej w Toruniu. Komendant tej szkoły na zakończenie kursu, wystawił mu bardzo pochlebną opinię, pisząc m.in., że gen. Kutateladze był „Pod każdym względem taktowny, nadzwyczaj inteligentny i przedsiębiorczy, o wysokim praktycznym i teoretycznym doświadczeniu, wykazał nadzwyczajne zainteresowanie się i wyróżnił się przed innymi pierwszorzędnymi wiadomościami teoretycznymi”.
Wcześniej, bo już od 22 września 1923 roku Kutateladze został zaliczony w poczet wykładowców Obozu Szkolnego Artylerii w Toruniu. I na tym stanowisku – prawdopodobnie do 1927 roku – doczekał podpisania z nim kontraktu.
Zmarł w Warszawie, po ciężkiej i długotrwałej chorobie w 1929 r.
Awanse szeregowy junkier – 15 lipca 1878 roku podoficer-junkier – 6 marca 1878 roku rapciowy junkier – 4 września 1880 roku podporucznik– 8 sierpnia 1881 roku porucznik – 12 listopada 1884 roku sztabskapitan – 31 maja 1886 roku kapitan – 28 lipca 1893 ze starszeństwem z 15 czerwca 1893 roku podpułkownik – 19 lipca 1898 roku pułkownik – 6 grudnia 1904 roku generał major – 15 września 1910 roku ze starszeństwa z 31 stycznia 1910 roku
Odznaczenia Rosyjskie Order Świętej Anny 2 st. – 1904 Order Świętej Anny 1 st. – 1915 Order Świętego Stanisława 3 st. – 1890 Order Świętego Stanisława 2 st. – 1900 Order Świętego Stanisława 1 st. – 6.12.1914 Order Świętego Andrzeja 3 st. – 1896 Order Świętego Andrzeja 2 st. – 1905 Order Świętego Włodzimierza 4 st. – 1906 Order Świętego Włodzimierza 3 st. – 1910 Order Świętego Włodzimierza 2 st. – 30.07.1916
Uwagi
Bibliografia Z. G. Kowalski, Najliczniejsza mniejszość. Gruzini, Azerowie i inni przedstawiciele narodów Kaukazu w Wojsku Polskim w okresie międzywojennym [w:] Mniejszości narodowe i wyznaniowe w siłach zbrojnych Drugiej Rzeczypospolitej 1918-1939, zbiór studiów pod red. Z. Karpusa i W. Rezmera, Toruń 2001, s. 177-201. Wykaz oficerów armii obcych, którzy odbywali studia w S.S.Art./Rozk. Tjn. D.O.K. VIII. Nr 12/24 pkt 4/ CAW, Oddział II Sztabu Generalnego, sygn. tymcz. 1774/89/505. Список генералам по старшинству. Составлен по 15.04.1914. Петроград, 1914 Список генералам по старшинству. Составлен по 10.07.1916. Петроград, 1916 Егоров Н.Д. Русский генералитет накануне Гражданской войны (Материалы к биографическому справочнику). М. 2004.
Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Gruzińscy oficerowie kontraktowi WP Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Urodzeni w 1861 Kategoria:Zmarli w 1929