Serie A – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Włoszech, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1929 r. i zarządzana przez Lega Nazionale Professionisti Serie A (do 2010 r. Lega Calcio), a wcześniej przez Włoski Związek Piłki Nożnej (FIGC). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje mistrzem Włoch, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Serie B (II ligi włoskiej).
Historia Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej rozgrywane są od 1898 r. Niejednokrotnie zmieniał się format rozgrywek. W 1929 r. założono Serie A, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1929/30Italy 1929/30 – RSSSF.
System rozgrywek Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1929/30. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi, w roku 1945/46 rozegrany został sezon przejściowy, w którym wzięło udział 8 drużyn. Od sezonu 1946/47 reaktywowano obecną formułę rozgrywek.
Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 2004/05 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16 oraz 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.
Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Włoch w piłce nożnej. Dodatkowo, zwycięska drużyna premiowana jest możliwością umieszczenia na swoim trykocie tarczy Scudetto. Mistrz Włoch, a także drużyna z drugiego, trzeciego i czwartego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Piąta drużyna oraz zwycięzca Pucharu Włoch zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Drużyna szósta (lub siódma, jeśli zwycięzca Pucharu Włoch zajmie miejsce w pierwszej szóstce) awansuje do kwalifikacji do Ligi Konferencji Europy UEFA. Zajęcie 3 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Serie B.
W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest na podstawie wyniku dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności, w przypadku remisu – na podstawie różnicy bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie na podstawie ogólnego bilansu bramkowego osiągniętego w sezonie, większej liczby bramek zdobytych oraz w ostateczności za pomocą losowania.
Oznaki mistrzowskie W sezonie następującym po sezonie wygranym przez daną drużynę, ma ona prawo występowania w koszulkach udekorowanym tarczą, (wł. Scudetto) czyli symbolem posiadania tytułu mistrza Włoch. Tradycja ta sięga swoją historią do sezonu 1924/25, kiedy to po raz pierwszy na swoich koszulkach umieścili ją mistrzowie z Genoa CFC. Od sezonu 1960/61 zwycięski klub premiowany jest również Pucharem Mistrza Włoch, oficjalnym trofeum Serie A.
W 1958 r. związany z Juventusem Turyn Umberto Agnelli, zdecydował, iż jego klub uczci zdobycie dziesiątego w historii mistrzostwa Włoch poprzez umieszczenie ponad herbem symbolicznej złotej, 5-ramiennej gwiazdy. Juventus był pierwszą drużyną europejską która zdecydowała się celebrować zdobycie jubileuszowego tytułu mistrzów. Tradycja ta przyjęła się zarówno we Włoszech, jak i w innych krajach. Wzorem klubu z Turynu swoje dziesiąte mistrzostwo uczciły również Milan oraz Inter.
Aktualnie trzy drużyny posiadają prawo umieszczania gwiazdy nad herbem: 3 gwiazdy: Juventus F.C. (1957/58, 1981/82, 2013/14) 2 gwiazdy: Inter Mediolan (1965/66, 2023/24) 1 gwiazda: A.C. Milan (1978/79)
Skład ligi w sezonie 2025/26
Lista sezonów
Statystyka Tabela medalowa Mistrzostwo Włoch zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1929/30.
Stan po sezonie 2025/26. DrużynaMistrzostwa Włoch w piłce nożnejSerie A16px16px16pxPodium(%)Liczba sezonówJuventus F.C.36211234181170%91Inter Mediolan21171519171454%92AC Milan19161816151855%90Genoa CFC9420114%57FC Torino77764722%80FC Bologna74353314%77Pro Vercelli7100000%6AS Roma3148314827%91SSC Napoli4911491130%78S.S. Lazio26723715%81ACF Fiorentina25625615%86Cagliari Calcio1101105%44UC Sampdoria1011013%65AS Casale1000000%4Hellas Verona1001003%33Spezia Calcio1000000%2U.S.D. Novese1000000%0US Milanese0210000%0Alba Roma0200000%0AS Livorno0200106%18Internazionale Turyn0200000%0Vicenza Calcio0200103%30AC Parma01201211%29AC Wenecja0110018%13Udinese Calcio0120126%51FC Torinese0100000%0Fortitudo Rzym0100000%0Ginnastica Sampierdarenese0100000%3Perugia Calcio0100000%13Pisa Calcio0100000%8Savoia Calcio0100000%0Atalanta BC0040046%63SG Andrea Doria0020000%0Alessandria Calcio0010000%13Calcio Padova0010016%16FC Modena0010018%13
Najwięcej meczów Stan na 24.09.2023. +Piłkarze z największą liczbą meczów w Serie Al.p.GraczLiczba meczówKlubLata gry 1. Gianluigi Buffon 657 Parma, Juventus 1995–2018, 2019–2021 2. Paolo Maldini 647 Milan 1985–2009 3. Francesco Totti 619 Roma 1992–2017 4. Javier Zanetti 615 Internazionale 1995–2014 5. Gianluca Pagliuca 592 Sampdoria, Internazionale, Bologna, Ascoli 1987–2007 6. Dino Zoff 570 Udinese Calcio, Mantova, Napoli, Juventus 1961–19837. Samir Handanovič 566 Treviso, Lazio, Udinese, Internazionale 2004–2006, 2007-20238. Pietro Vierchowod 562 Como, Fiorentina, Roma, Sampdoria, Juventus, Milan, Piacenza 1980–2000 9. Fabio Quagliarella 556 Torino, Ascoli, Udinese, Napoli, Juventus, Sampdoria 1999–2023 10. Roberto Mancini 541 Bologna, Sampdoria, Lazio 1981–2001
Najlepsi strzelcy Stan na 14 kwietnia 2024 +10 najlepszych strzelców ligil.p.GraczGoleMeczeKlubyLata gry 1. Silvio Piola 274 537 Pro Vercelli, S.S. Lazio, Juventus F.C., Novara 1929–1954 2. Francesco Totti 250 619 AS Roma 1992–2017 3. Gunnar Nordahl 225 291 A.C. Milan, AS Roma 1948–1958 4. Giuseppe Meazza 216 367 Internazionale, A.C. Milan, Juventus F.C. 1929–1947 José Altafini 216 459 A.C. Milan, SSC Napoli, Juventus F.C. 1958–1976 6. Antonio Di Natale 209 444 Empoli FC, Udinese Calcio 2002–2016 7. Roberto Baggio 205 452 ACF Fiorentina, Juventus F.C., A.C. Milan, Bologna FC, Internazionale, Brescia 1986–2004 8. Ciro Immobile 200 349 Genoa CFC, Torino FC, S.S. Lazio 2012–20142016– 9. Kurt Hamrin 190 400 Juventus F.C., Padova, ACF Fiorentina, A.C. Milan, SSC Napoli 1956–1971 10. Giuseppe Signori 188 344 Foggia, S.S. Lazio, UC Sampdoria, Bologna FC 1991–2004 Alessandro Del Piero 188 478 Juventus F.C. 1993–2012 Alberto Gilardino 188 514 Piacenza, Werona, Parma, A.C. Milan, ACF Fiorentina, Genoa CFC, Bologna FC, US Palermo, Empoli FC, Delfino Pescara 1936 1999–2017
thumb|left|300px|2022: radość kibiców Milanu na Piazza del Duomo z okazji zdobycia 19. mistrzostwa Włoch.thumb|left|300px|Graffiti na jednym z rzymskich domów przedstawiające Francesca Tottiego, stworzone po zdobyciu przez AS Roma mistrzowskiego tytułu w sezonie 2000/01.
Prawa telewizyjne w Polsce W komunikacie opublikowanym 29 czerwca 2021, telewizja Eleven Sports poinformowała o przedłużeniu praw telewizyjnych do Serie A na sezony 2021/2022, 2022/2023 i 2023/2024. Spotkania ligi włoskiej można również oglądać u bukmacherów STS, Fortuna, Superbet oraz Betclic, którzy prowadzą swoją działalność w Polsce.
Mecze włoskiej Serie A są również transmitowane w internecie. Stacja Eleven posiada aplikację, dzięki której można oglądać kanały Eleven na urządzeniach Smart TV oraz urządzeniach mobilnych. LataStacja telewizyjnaŹródło1996 – 20122013 – 2015Do wiosny 2013 r. mecze były transmitowane tylko w nSport. Po fuzji Cyfry+ z Telewizją n również w Canal+.Canal+2007 – 2010Polsat SportPrawa obejmowały transmisje meczów 9 z 20 klubów Serie A.2012 – 2015nSport2013 – 2015Orange Sport2015 – Eleven Sports
Przypisy
Bibliografia Oficjalna strona Serie A
Tabele ligowe w bazie League321 Oficjalna strona FIGC Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF
*