thumb|Chrystus przekazuje Piotrowi Apostołowi klucze królestwa Bożego (por. Mt 16,19), alegoria, obraz na pergaminie z XI w., miniatura z Perykop Henryka II. Ze zbiorów Bawarskiej biblioteki państwowej w Monachium Królestwo Boże, Królestwo Niebieskie − pojęcie dotyczące odnowy świata przez zapowiadanego Mesjasza w teologii judaizmu i chrześcijaństwa, m.in. katolicyzmu, prawosławia, luteranizmu, ruchu zielonoświątkowego, które rozpoznają jego urzeczywistnienie w Jezusie Chrystusie i jego Kościele. Jezus nauczał o nim w przypowieściach, wyjaśniając jego tajemnicę. Następnie głoszenie to przejęli apostołowie i inni uczniowie Jezusa jako Dobrą Nowinę (Ewangelię).
W Izraelu i judaizmie Starożytny Izrael W starożytnym Izraelu, królestwo Boże było rozumiane jako absolutne panowanie Boga nad swym ludem. Okres, kiedy dwanaście pokoleń (plemion) Izraela pod wodzą Mojżesza i Jozuego wędrowało po pustyni i zdobywało ziemię Kanaan był rozumiany jako okres wyższego porządku społecznego i panowania Pana – wiek idealny, złoty. Okres sędziów, którzy przewodzili Izraelowi był kontynuacją tego złotego wieku. Ta organizacja przetrwała znacznie dłużej niż wśród otaczających ludów. Moabici i Ammonici ustanowili u siebie monarchię zaraz po osadzeniu się. Dane biblijne znalazły potwierdzenie w wykopaliskach archeologicznych. Dla zapewnienia większej stabilności i obronności Izraela, instytucja królewska została jednak wprowadzona – najpierw w formie dziedzicznej władzy sędziów, miał ją np. Gedeon i jego syn Abimelek (por. Sdz 8,22). Tak rozumiana była władza Saula. Dążenie do ustanowienia króla było postrzegane w tym czasie jako sprzeczne z bezpośrednią władzą Pana nad swym ludem (Sdz 8,22, 23; 1 Sm 8,7). Przeważyły jednak względy praktyczne. Ostatecznie monarchia w Izraelu połączyła ustrój plemienny z rozwiązaniami zapożyczonymi od sąsiadujących społeczeństw. Ustrój królewski Izraela kształtował się pod wpływem wzorców kananejskich, mezopotamskich i egipskich. Proces tworzenia się monarchii teokratycznej zakończył się za panowania Dawida i jego syna Salomona. thumb|left|Król Salomon (ur. około 1000 p.n.e., zm. około 931 p.n.e.), za jego panowania w Izraelu królestwo Pana otrzymało zewnętrzną formę zbliżoną do królestw innych narodów. Tempera na papierze (ok. 1873 r.) brytyjskiego malarza Simona Solomona, National Gallery of Art w Waszyngtonie Król był pomazańcem, namaszczonym Pana / Meshi'ah YHWH) – wybranym przez Boga. Tradycyjnie w czasie intronizacji nowego króla były śpiewane Psalmy 20, 101 oraz 110. Namaszczenie oznaczało zmianę statusu, uświęcenie i osadzenie na urzędzie. Istnienia podobnych zwyczajów namaszczania w sąsiednich narodach można domyślać się jedynie dzięki pośrednim świadectwom, mimo to jest prawdopodobne, że Izrael naśladował ówczesne zwyczaje bliskowschodnie. Jednak wydaje się, że w żadnym sąsiednim społeczeństwie poza Izraelem termin Mashi'ah, namaszczony, Mesjasz nie był używany w odniesieniu do króla z całym tym znaczeniem, które miał u Żydów (por. 1 Sm 24,7; 2 Sm 7,14; 2 Sm 19,20–25). Księga Lamentacji 4,20 mówi:
Jednym z głównych cech króla w wizji biblijnej było sądzenie w sposób prawy. Relacja między Bogiem i królem była opisywana jako relacja Ojciec–syn (por. 2 Sm 7,14; Ps 89, 27, 28; Ps 110,1; Ps 45,7).
Judaizm W judaizmie Królestwo Boże to świat jaki ma nastać jako królestwo samego Boga zwane również jako „Królestwo Wszechmogącego". Żydzi wierzą, że ich powinnością, posłannictwem jest już teraz „doskonalenie świata poprzez Królestwo Wszechmogącego" („L’takken olam b’malkut Szaddaj"). Mówienie w takim sensie o Królestwie zakłada, że wszelkie działania Żydów polegające na naprawianiu, doskonaleniu świata (np. etyczne postępowanie względem siebie nawzajem) dokonują się w odwołaniu do władzy Boga nad światem i Jego pomocy. Każdy wierzący, przyjmujący Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba przyjmuje już teraz to Królestwo Boga, które ma dopiero w pełni nadejść. Żydzi nie tyle czekają na świat jaki ma nadejść, co skupiają się na działaniu tu i teraz w celu naprawiania tego świata poprzez korzystanie z wolnej woli w celu zbliżania się do Boga. Takie życie zgodnie z zasadami prawa Mojżesza zapewnia Żydom udział „w świecie jaki ma nadejść" (olam haba), a nie-Żydom życia zgodnego z zasadami potomków Noego. Rozpoczęcie się w pełni Królestwa Bożego charakteryzują słowa Księgi Izajasza Iz 2:2, 3, lecz do tego czasu zadaniem Żydów jest nie tyle skupianie się na przyszłym czasie, lecz bycie tu i teraz „światłem dla narodów" (Iz 42:6).
W pojęciu żydowskim czasów, gdy formowały się Ewangelie, Królestwo Boże istniało w dwóch znaczeniach: Bóg jako król swego ludu, oraz w znaczeniu czegoś co ma się objawić (por. Dn 7,18)Por. .
Chrześcijaństwo thumb|Jezus przekazuje Piotrowi klucze królestwa niebieskiego, fragment fresku z Kaplicy Sykstyńskiej pędzla Pietro Perugino Chrześcijaństwo rozwinęło nauczanie judaizmu na temat królestwa Bożego i związało go z osobą i imieniem Jezusa Chrystusa. Zapowiadaną przez proroka Daniela interwencję Boga i jego Mesjasza (por. Dn 2,28.44.45), mającą unicestwić bunt grzechu i zaprowadzić królowanie Boga, chrześcijanie uznali za spełnioną w swym Mistrzu. Według wiary chrześcijańskiej, Jezus nie tylko ogłosił bliskie nadejście królestwa Bożego (por. Mt 4,17.23; Łk 4,43), lecz także je zrealizował. Uczynił to w sposób zaskakujący dla swych współczesnych, nie przez działania polityczne czy patriotyczne powstanie, lecz duchowo (por. Mk 11,10; Łk 19,11; Dz 1,6; Mk 1,34; J 18,36). Odniósł do siebie starotestamentalne tytuły „Syna Człowieczego” (Mt 8,20+) i „Sługi” (Mt 8,17; Mt 20,28; Mt 26,28) i dokonał tego, co one zapowiadały: przez swe Misterium paschalne przyniósł zbawienie, wyzwalając ludzi spod władzy królestwa szatana (por. Mt 4,8; Mt 8,29; Mt 12,25. 26)Por. Biblia jerozolimska, przypis do Mt 4,17, Poznań 2006, s. 1362.
Teologia biblijna Stary Testament Idea Boga jako króla nad Izraelem pojawiła się w Biblii dopiero po osiedleniu się Żydów w Kanaanie (por. Sdz 8,23; 1 Sm 8,7). Według autorów natchnionych, panowanie Boga jest odwieczne (Wj 15,9), w całym świecie (Psalmy: 24,7–10; 11,4; 103,19; 47,3; 93,1n; 95,3nn). Bóg króluje nad wszystkimi narodami (Jr 10,7.10), lecz szczególnie nad Narodem Wybranym – Izraelem. Na mocy przymierza na Synaju naród ten jest określany jako „królestwo kapłanów i lud święty” (Wj 19,6). Bóg, jako „Wielki Król” panuje wśród swojego narodu w Jerozolimie (Ps 48,3; Jr 8,19). Jahwe Zastępów panuje nad losami całego świata (Iz 6,5), a w Izraelu szczególnie przez Prawo-Torę. Jest to więc panowanie moralne, a nie polityczne. To odróżniało rozumienie królowania Bożego przez Żydów, od wszystkich starożytnych sposobów ukazywania królewskiej władzy bóstw wśród narodów.
W okresie rozpadu królestwa Izraela temat bezpośredniego panowania Boga znów stał się ważny. Pojawiły się też przepowiednie przyszłego Pomazańca-Mesjasza w czasach ostatecznych. Po niewoli babilońskiej jest ono opiewane w psalmach (Psalmy 47 oraz 96–99; por. Iz 24,23). W czasach prześladowań za panowania Antiocha Epifanesa, apokaliptyczne proroctwa Daniela odnowiły wiarę w spełnienie obietnic wcześniejszych proroków zapowiadających zbudowanie królestwa Bożego nie ręką ludzką uczynionego, na ruinach imperiów ludzkich (Księga Daniela 2,4). Po zwycięstwie nad „Bestią”, symbolizującą ziemskie królestwa, dokona się sąd, i władza powszechna nad światem zostanie przekazana „Synowi Człowieczemu i ludowi świętych Najwyższego” (Dn 7,4.27, por. Mdr 3,8).
Nowy Testament Jezus Nauka o królestwie Bożym zajmowała centralne miejsce w misji Jezusa Chrystusa. Od samego początku swej publicznej działalności głosił on Dobrą Nowinę, Ewangelię o Królestwie (por. Mt 4,23; 9,35). Liczne cuda, uzdrowienia, cudowne nakarmienie tłumów, a nawet wskrzeszenia, o których piszą Ewangelie, były znakami potwierdzającymi nadejście królestwa. Żydzi, którzy rozumieli Pisma, po cudownym rozmnożeniu chleba chcieli obwołać Jezusa królem (por. J 6,15). Królestwo, które Jezus głosił i realizował, usuwało panowanie szatana, grzechu i śmierci (por. Mt 12,28).
Apostołowie Apostołowie byli tymi, których Jezus wybrał specjalnie po to, by w jego imieniu głosili i urzeczywistniali Ewangelię o królestwie (por. Mt 10,7). Rzeczywiście, po zesłaniu Ducha Świętego cała ich działalność i nauczanie koncentrowały się wokół tematu królestwa ustanowionego przez Jezusa. Filip ewangelizujący w Samarii, ściśle łączył imię Jezusa z królestwem: „nauczał o królestwie Bożym oraz o imieniu Jezusa Chrystusa (=Mesjasza)” (por. Dz 8,12).
Centralne miejsce królestwa Bożego w działalności i nauczaniu św. Pawła Apostoła ukazują Dzieje Apostolskie. Paweł w synagogach „przekonywał o królestwie Bożym” (Dz 19,8). W Efezie, podsumowując swoje głoszenie wobec zapowiedzi zbliżającej się śmierci wymienił królestwo jako treść całego jego nauczania: Wiem teraz, że wy wszyscy, wśród których po drodze głosiłem królestwo, już mnie nie ujrzycie (Dz 20,25; por. Dz 28,23 i 31; Dz 14,22; 1 Tes 2,12). W Liście do Galatów opisał występki, które uniemożliwią odziedziczenie królestwa Bożego: Jest zaś rzeczą wiadomą, jakie uczynki rodzą się z ciała: nierząd, nieczystość, wyuzdanie, uprawianie bałwochwalstwa, czary, nienawiść, spór, zawiść, wzburzenie, niewłaściwa pogoń za zaszczytami, niezgoda, rozłamy, zazdrość, pijaństwo, hulanki i tym podobne. Co do nich zapowiedziałem: ci, którzy się takich rzeczy dopuszczają, królestwa Bożego nie odziedziczą (Ga 5,19–21). W innym miejscu dodał We czci niech będzie małżeństwo pod każdym względem i łoże małżeńskie nieskalane, gdyż rozpustników i cudzołożników osądzi Bóg (Hbr 13, 4,5).
Stopniowe objawienie i urzeczywistnienie królestwa Bożego Królestwo Boże, według słów samego Jezusa, jest rzeczywistością, którą nie wszyscy pojmują. Różni się od jakiegokolwiek innego ziemskiego królestwa, jest „nie z tego świata” (J 18,36). Tajemnice królestwa są objawiane przez Ojca niebieskiego osobom o prostym, pokornym sercu, „dzieciom” (Mt 18, 3).
Rozumienie tajemnic królestwa wśród ludzi dokonywało się w trzech etapach. Najpierw, za życia Jezusa, przez przypowieści. Następnie, Chrystus po zmartwychwstaniu, jak podają Dzieje Apostolskie, „ukazywał się uczniom przez czterdzieści dni i mówił im o królestwie” (Dz 1,3). Z kolei po Zesłaniu Ducha Świętego, misję wprowadzenia uczniów w pełnię prawdy ma posłany przez Ojca, w imię Jezusa, Duch Święty (por. J 16,13; 14, 26).