Cykliczność zjawisk geologicznych – powtarzanie się w określonej kolejności procesów lub zjawisk geologicznych, tworząc cykle zamknięte o zróżnicowanym okresie od 0,5 mln do ok. 200 mln lat.

Cykl skalny

200px|thumb|Cykl skalny Cyklem skalnym jest nazywany obieg materiału skorupy ziemskiej, obejmujący m.in. procesy powstawania skał magmowych (w głębszych warstwach skorupy lub w ryftach), ich wietrzenia, powstawania skał osadowych w wyniku sedymentacji (zob. osady denne), a następnie ich metamorfizm lub przetapianie w strefach subdukcji (okres: 50-90 mln lat).

Cykl superkontynentalny

thumb|200px|Rozpad Pangei – część cyklu superkontynentalnego Superkontynentalnym nazywa się cykl związany z wędrówką kontynentów (zob. tektonika płyt); jest nazywany również cyklem Wilsona, dla uhonorowania twórcy koncepcji uskoków transformacyjnych). Powtarzająca się sekwencja zdarzeń to powstanie superkontynentu, jego rozpad, a następnie przemieszczanie się płyt (powstawanie nowej, lżejszej płyty oceanicznej z równoczesnym przetapianiem starej – o większej gęstości – w strefach subdukcji), do utworzenia nowego superkontynentu. Jeden okres cyklu trwa ok. 500 mln lat.

1. Stadium - powstanie ryftu kontynentalnego, np. stare ryfty kontynentów tj. góry Ural i rzeka Ren

2. Stadium powstawania ryftu oceanicznego

3. Stadium Oceanu Atlantyckiego z ryftem oceanicznym i brakiem stref subdukcji

4. Pojawienie się strefy subdukcji; płyta oceaniczna wchodzi pod kontynentalną, np. Nazca pod północnoamerykańską.

5. Zderzenie się płyt kontynentalnych, zlikwidowanie oceanu, powstanie gór fałdowych (typu Himalaje).

Przypisy

Bibliografia Gurnis, M. (1988). "Large-scale mantle convection and the aggregation and dispersal of supercontinents". Nature 332 (6166): 695–699. Murphy, J. B.; Nance, R. D. (1992). "Supercontinents and the origin of mountain belts". Scientific American 266 (4): 84–91. Nance, R. D.; Worsley, T. R.; Moody, J. B. (1988). "The supercontinent cycle". Scientific American 259 (1): 72–79.

Linki zewnętrzne "Paleomap Project", Plate Tectonic Animations Tektoniczny cykl skalny

Kategoria:Teorie geologiczne