Królewskie Tajskie Siły Powietrzne (taj. (trans.) Kong Thab Akat Thai, ang. Royal Thai Air Force; w skrócie RTAF) – wojska lotnicze Królestwa Tajlandii, jedna z trzech formacji tamtejszych Sił Zbrojnych. Istnieją od 1913 roku (poprzednio jako lotnictwo Królestwa Syjamu).
Historia Lata 1920-1940 Na przełomie lat 20. i 30. główne wyposażenie stanowiły myśliwce Nieuport-Delage NiD 29 i lekkie bombowce Breguet 14. W 1933 lotnictwo składało się z 9 dywizjonów. W październiku tego roku część lotnictwa wzięła udział w próbie puczu monarchistycznego. W połowie lat 30. lotnictwo przestawiło się na nowy sprzęt produkcji USA, przede wszystkim dwupłatowe myśliwce Curtiss Hawk III z chowanym podwoziem i samoloty rozpoznawcze i szturmowe Vought V-93 Corsair. Te dwa typy były także produkowane na licencji w Syjamie. W 1937 zakupiono 6 średnich dwusilnikowych bombowców Martin 139WSM, a w 1939 pojawiły się jednopłatowe myśliwce Curtiss Hawk 75N (12 sztuk).
W marcu 1939 lotnictwo miało 130 samolotów bojowych: 48 myśliwców, 6 średnich bombowców i 86 samolotów rozpoznawczo-bombowych, w 13 dywizjonach, wchodzących w skład 5 skrzydeł (Kong Bin Noi). Dywizjon etatowo posiadał 9 samolotów bojowych i 3 rezerwowe. W 1939 roku nazwę kraju zmieniono z Syjamu na Tajlandię. We wrześniu 1940 lotnictwo było zorganizowane w 14 dywizjonów, w tym 6 myśliwskich, 1 bombowy, 4 obserwacyjne i 3 szturmowe. W związku ze wstrzymaniem dostaw zamówionych nowych samolotów z USA w październiku 1940 roku, Tajlandia zakupiła w Japonii w listopadzie 24 lekkie bombowce Mitsubishi Ki-30, które utworzyły dwa dalsze dywizjony, i w grudniu 8 średnich Mitsubishi Ki-21. Lotnictwo tajskie wzięło aktywny udział w wojnie z Francją w grudniu 1940 i styczniu 1941 roku, bombardując terytorium Indochin, doszło też do kilku walk powietrznych. Lotnictwo Tajlandii zgłosiło 5 zwycięstw w powietrzu i zniszczenie 17 samolotów na ziemi, a lotnictwo francuskie – 4 zwycięstwa i zniszczenie 15 samolotów na ziemi (Tajlandia przyznała utratę 3 samolotów w walkach powietrznych, 5–10 zniszczonych na ziemi i jednego zdobytego po przymusowym lądowaniu).
Po II wojnie światowej W 1966 roku dostarczono pierwsze F-5, jako szkolno-bojowe F-5B. Do końca 1967 roku dotarło 12 sztuk F-5A, a w latach 1971–73 kolejne 10. Zakupiono również 5 sztuk RF-5A. Odbywało się to w ramach rozliczeń za korzystanie z tajlandzkich baz lotniczych. Otrzymano również pojedynczy F-6C utracony w 1988 roku oraz dwa malezyjskie F-5B w 1982 roku. Starsze samoloty wycofano w 2000 roku, a pozostawiono późniejsze partie F-5E/F i dwa F-5B. Najstarszy F-5B który był pierwszym samolotem tej wersji (numer seryjny: 63-8438) został wycofany 18 grudnia 2007 rokuMichał Gajzler, Northrop F-5 A/B Freedom Fighter Cz. 2, str. 67-68, Lotnictwo 4 (2016), ISSN 1732-5323.
Pod koniec 2010 roku liczyły 45 000 osób personelu i posiadały 315 statków powietrznych, w tym 184 uzbrojone. W ramach prowadzonego obecnie programu modernizacyjnego RTAF kupiły dwanaście szwedzkich myśliwców wielozadaniowych Saab JAS 39 Gripen, wraz z dwoma samolotami wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW&C (z radarami Erieye) i pociskami RBS-15F oraz modernizuje 18 General Dynamics F-16 Fighting Falcon. Wykorzystywana obecnie flota to mozaika maszyn z wielu krajów, głównie USA i Europy.
Wyposażenie
Obecne SamolotProducentTypWersjaLiczba sztukUwagiSamoloty bojowe Saab JAS 39 Gripen myśliwiec wielozadaniowy JAS 39CJAS 39D 74 4 Gripen D i 2 Gripen C dostarczono w 2011, 6 Gripenów C w 2013. Jeden JAS 39C rozbił się podczas pokazów lotniczych w Hat Yai. Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon myśliwiec wielozadaniowy F-16A Block 15 OCUF-16B Block 15 OCUF-16A Block 15 ADFF-16B Block 15 ADF2714131 Ogółem 55 z 59 dostarczonych (36 nowych w latach 1988-95, 16 ex-USA 2002-03, 7 ex-singapurskich w 2004), 18 F-16 modernizowanych do Block 20 MLU, utracono 2 F-16A Block 15 OCU i 2 F-16A Block 15 ADF. Northrop F-5 Tiger II lekki myśliwiec F-5T Tigris
F-5E Tiger II
F-5F Tiger II 14
~10
~5 Zmodernizowane przez Izrael, przenoszą ppk Python 3.
F-5E zastępowane przez JAS 39C
Wersja treningowa, F-5B zastąpiony przez JAS 39D KAI T-50 Golden Eagle szkolny T-50TH 0/4 Tajlandia zamówiła 4 T-50 KAI will export T-50s to Thailand Zastąpią maszyny Aero L-39 Albatros. Aero L-39 Albatros szkolno-bojowy odrzutowiec L-39ZA/ART 36 Zmodernizowane przez Izrael, przenoszą AIM-9P. Dassault/Dornier Alpha Jet szkolno-bojowy odrzutowiec Alpha Jet A 19 Ex-Luftwaffe, jeden utracono, pięć innych to skarbnica części.Samoloty rozpoznawcze GAF Nomad rozpoznanie i obserwacja Nomad N.22B 19 zmodernizowane przez Thai Aviation Industry Learjet 35 rozpoznawczy Learjet 35A 1 jeden z dwóch dostarczonych utracono IAI Arava patrolowy IAI 201 6 Pilatus AU-23A Peacemaker lekki samolot szturmowy AU-23A 16 Uzbrojone Pilatus PC-6, ex-USAF Saab 340 AEW&C Erieye wczesne ostrzeganie i dozór S-100B Argus 2 Aeronautics Aerostar BSL 1 od 2011Samoloty transportowe Saab 340 lekki samolot transportowy Saab 340 1 Lockheed C-130 Hercules średni samolot transportowy C-130H
C-130H-30 6
6 modernizowane przez Thai Aviation Industry Basler BT-67 wielozadaniowy BT-67 8 Zmodernizowane Douglas C-47 Dakota, specjalistyczne wersje gaśnicze i zasiewania chmur. Aeritalia G.222 lekki samolot transportowy 6 ATR 72 lekki samolot transportowy ATR-72-500 4 Boeing 737 transport pasażerski B737-8Z6 1transport rodziny królewskiej Airbus A310 transport pasażerski A310-300 1 transport wojskowych Airbus A320 transport pasażerski A319-115X CJ 1 transport rząduSamoloty szkolno-treningowe Pacific Aerospace CT/4 szkolenie wstępne CT-4A/E 20 z 24 Cessna T-41 Mescalero szkolenie wstępne T-41D 6 szkolenie cywilne Pilatus PC-9 szkolenie podstawowe PC-9M 22 zmodernizowane przez Thai Aviation Industry Diamond DA42 szkolenie podstawowe DA42 6 przeszkolenie na maszyny wielosilnikoweŚmigłowce Airbus EC725 śmigłowiec SAR 4 Zamówiono 6. 4 EC 725 dla Tajlandii EC725 dla Tajlandii DODATKOWE EC725 DLA TAJLANDII Bell UH-1 Iroquois śmigłowiec użytkowy/CSAR UH-1H 18 planowane szybkie wycofanie Sikorsky S-92 Superhawk śmigłowiec pasażerski S-92 3 od 2011, transport rodziny królewskiej Bell 412 śmigłowiec pasażerski 412EP/SP 8 transport VIP
Wycofane
SamolotProducentTypWersjaLiczba sztukUwagi Nieuport myśliwiec Pierwszy samolot RTAF. Curtiss BF2C Goshawk myśliwiec 68B Hawk III 24 Pierwszy myśliwiec RTAF, wykorzystany bojowo (przeciwko Potez XXV). Vought O2U Corsair myśliwiec 70 walczyły z samolotami Francuskich Sił Powietrznych. Nakajima Ki-27 myśliwiec 2 eskadry walczyły z USAAF w czasie II wojny światowej. Nakajima Ki-43 myśliwiec walczyły z USAAF w czasie II wojny światowej. Beechcraft Model 18 samolot transportowy 1947–1971. Supermarine Spitfire myśliwiec 2 eskadry po II wojnie światowej. Curtiss SB2C Helldiver samolot szturmowy SB2C-5 Ex-USA. Douglas C-54 Skymaster samolot transportowy SB2C-5 8 Ex-USA, w służbie od 1950. North American T-6 Texan samolot szkolny 138 Ex-USA, w służbie od 1950. Grumman F8F Bearcat myśliwiec F8F-1(D)B 204 Ex-USA, 1951–1963. Sikorski H-5 śmigłowiec pierwszy śmigłowiec, 1951–1953. Lockheed T-33 Shooting Star szkolno-bojowy odrzutowiec T-33A 53 pierwszy odrzutowiec, 1955–1995 (w 1983 dokupiono zmodernizowane ex-francuskie). Republic F-84 Thunderjet myśliwiec szturmowy F-84G 30 Ex-USA, w służbie w latach 1956–1963. North American F-86 Sabre myśliwiec F-86FF-86L 4017 Ex-USA, w służbie od 1961, zastąpione przez Northrop F-5E/F. Northrop F-5 Freedom Fighter myśliwiec F-5ARF-5AF-5B 2444 Donacja USA, w latach 1966–2008. Douglas AC-47 Spooky samolot wsparcia 14 Ex-USA, od 1973. North American OV-10 Bronco lekki samolot szturmowy OV-10C 32 Używane od 1974. Cessna A-37 Dragonfly lekki samolot szturmowy A-37B 20 Używane w latach 1971–2004 (8 przekazano Filipińskim Siłom Powietrznym). LTV A-7 Corsair II samolot szturmowy A-7ETA-7C 144 Używane od 1995, wycofane około 2007. RFB Fantrainer samolot szkolny
Zapas amunicji PociskProducentTypWersjaLiczba sztukUwagiKpr klasy powietrze-powietrze AIM-120 AMRAAM średniego zasięgu AIM-120C-5 140 na F-16 ADF/MLU i JAS 39 Rafael Python krótkiego zasięgu Python-3/4 40+ na F-16/F-5T IRIS-T krótkiego zasięgu 220 dla JAS 39 Gripen i F-16 AIM-9 Sidewinder krótkiego zasięgu AIM-9J/P 769 Kpr klasy powietrze-ziemia AGM-65 Maverick Pocisk naprowadzany telewizyjnie AGM-65B/D/G 800 Przeciwokrętowe pociski odrzutowe RBS-15 Przeciwokrętowy RBS-15F 48 dla JAS 39 GripenBomby Paveway II naprowadzane laserowo GBU-10/GBU-12/GBU-22 50 JDAM naprowadzane przez INS/GPS GBU-31(V)1/B ? zestaw do Mk 84 JDAM naprowadzane przez INS/GPS GBU-38/B ? zestaw do Mk 82 JDAM naprowadzane przez INS/GPS GBU-54/B ? zestaw do Mk 82 Mk 81/Mk82/Mk84 niekierowane szybujące 113/227/909 kg 10000
Organizacja 201 Eskadra Śmigłowcowa (Gwardia Królewska) 2 Bell 412 RTAFB Khok ka thiem 203 Eskadra Śmigłowcowa 2 Bell UH-1H RTAFB Khok ka thiem 102 Eskadra Myśliwska 1 Lockheed Martin F-16A/B(ADF) RTAFB Korat 103 Eskadra Myśliwska 1 Lockheed Martin F-16A/B OCU Block 15 RTAFB Korat 601 Eskadra Transportowa 6 Lockheed Martin C-130H/H-30 RTAFB Bangkok 602 Eskadra Królewska (Gwardia Królewska) 6 Airbus A310-300, A319, Boeing 737-800 RTAFB Bangkok 603 Eskadra Transportowa 6 Alenia G.222, ATR72-500 RTAFB Bangkok 604 Eskadra szkolenia pilotów cywilnych 6 CT-4A, T-41D RTAFB Bangkok 211 Eskadra Myśliwska 21 Northrop F-5T Tigres RTAFB Ubon Ratchathani 231 Eskadra Szturmowa 23 Dornier/Dassault Alpha Jet A RTAFB Udon Thani 401 Eskadra Szturmowa 4 Aero L-39ZA/ART Albatros RTAFB Takhli 402 Eskadra Rozpoznawcza 4 Learjet 35, IAI Arava RTAFB Takhli 403 Eskadra Myśliwska 4 Lockheed Martin F-16A/B OCU Block 15 RTAFB Takhli 411 Eskadra Myśliwska 41 Aero L-39ZA/ART Albatros RTAFB Chiang Mai 461 Eskadra Transportowa 46 GAF Nomad, Basler BT-67 RTAFB Phitsanulok 701 Eskadra Myśliwska 7 JAS 39 Gripen RTAFB Surat Thani 702 Eskadra 7 Saab 340/Saab 340 AEW RTAFB Surat Thani 501 Eskadra Szturmowa 5 AU-23A Peacemaker RTAFB Prachuap Khiri Khan 904 Eskadra Agresorów - Northrop F-5E RTAFB Bangkok Eskadra Tango - - RTAFB Chiang Mai 1 Eskadra Szkola - Pacific Aerospace PAC CT/4E RTAFB Kamphang Saen 2 Eskadra Szkola - Pilatus PC-9M RTAFB Kamphang Saen 3 Eskadra Szkola - Bell 206B(struck off charge 1 October 2006) RTAFB Kamphang Saen
Przypisy
Bibliografia
Tajlandia Kategoria:Wojsko tajlandzkie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1913