Christchurch

Christchurch () – drugie pod względem liczby ludności miasto w Nowej Zelandii, położone na wschodnim wybrzeżu Wyspy Południowej. Jest stolicą regionu Canterbury. Zajmuje powierzchnię 425 km², zamieszkuje je ponad 370 tys. osóbStatistics New Zealand. stats.govt.nz [dostęp 17 kwietnia 2010]..

Christchurch jest silnie rozwinięte gospodarczo. Posiada największy port morski na Wyspie Południowej oraz międzynarodowy port lotniczy. Jest również ważnym ośrodkiem kulturalnym i naukowym kraju. W mieście znajduje się znany ogród botaniczny.

Geografia Miasto leży w centralnej części wschodniego wybrzeża Wyspy Południowej nad Zatoką Pegaza, na wschód od Równiny Canterbury. Wulkaniczne wzgórza Port Hills oddzielają Christchurch od Półwyspu Banks. Naturalną północną granicę miasta stanowi ujście rzeki Waimakariri. Przez centrum przepływa nieduża rzeka Avon, nazwana tak na cześć rzeki o tej samej nazwie w szkockim hrabstwie Falkirk (nie mylić z innymi rzekami o tej nazwie, których jest wiele).

Christchurch jest najodleglejszym od Polski miastem powyżej 100 000 mieszkańców. Znajduje się w odległości 17 703 kilometrów od WarszawyFly4free – Nowa Zelandia – najodleglejsze od Polski państwo..

Historia thumb|upright|Andrew Duncan, trzeci burmistrz Christchurch thumb|Dzielnica Papanui w roku 1913 thumb|Dzielnica Papanui w roku 1966 Badania archeologiczne w jaskiniach w dzielnicy Redcliffs wykazały, że pierwsi ludzie w tej okolicy pojawili się około roku 1250, były to plemiona polujące na ptaki moaTourism New Zealand. Dostęp 30 listopada 2010.. Pierwsi Europejczycy w regionie Canterbury pojawili się w roku 1815, 45 lat po tym jak kapitan James Cook odkrył „wyspę Banks” (później okazało się, że to półwysep Wyspy Południowej Nowej Zelandii).

Historia miasta rozpoczęła się jednak wraz z przybyciem pierwszych grup zorganizowanych osadników – 792 osób na czterech statkach do Lyttelton w roku 1850. Już dwa lata wcześniej w Anglii na pierwszym spotkaniu stowarzyszenia osadników zdecydowano o nazwaniu miasta Christchurch. W momencie przybycia osadników prosperowała już miejscowość portowa Lyttelton, jednak w roku 1854 Christchurch osiągnęło populację 900 mieszkańców, podczas gdy w Lyttelton w owym czasie mieszkało 550 osób. Christchurch otrzymało prawa miejskie 31 lipca 1856 stając się oficjalnie pierwszym miastem w Nowej Zelandii. Początkowo w miejscowości dominowało budownictwo drewniane z nielicznymi budowlami z gliny ze słomą oraz wyrastającymi ponad niską zabudowę kościołami, które aż do lat 70. XIX wieku były jednolicie neogotyckie. Również wczesna zabudowa drewniana nawiązywała do stylu neogotyckiego – większość budynków miała strome, spadziste dachy i lukarny. Po transformacji w kierunku budownictwa kamiennego miasto pozostało wierne stylowi neogotyckiemu, a wiele budynków budowano z szarego kamienia, który dominuje w starej architekturze do dziśChristchurch City Council. Christchurch City Contextual History: Theme 3. Dostęp 30 listopada 2010..

Znakiem szybkiego rozwoju miasta było pojawienie się siedzib banków: Bank of New South Wales (1861), Bank of New Zealand (1862) oraz Bank of Australasia (1864). W roku 1874 Christchurch z populacją 14 270 osób było czwartym co do wielkości miastem w kraju, było jednak o połowę mniejsze od Dunedin, które w tym czasie zamieszkiwało 29 832 osóbChristchurch City Council. Christchurch City Contextual History: Theme 1. Dostęp 30 listopada 2010..

W momencie rozpoczęcia I wojny światowej Christchurch wyraźnie było już centralnym miastem regionu. Budynki przy głównych ulicach były 2-3-piętrowe, kamienne i ceglane, niektóre z nich tynkowane. Wiele z nich było zdobionych w różnych stylach architektonicznych.

W okresie międzywojennym dotarły do Nowej Zelandii silne wpływy amerykańskie, pojawiła się architektura żelbetowa. Ludność miasta w owym czasie była wciąż przeważająco brytyjska. Według spisu powszechnego z 1926 roku na około 100 000 mieszkańców przypadało 144 Maorysów, 235 Azjatów, 50 Hindusów i 13 Polinezyjczyków. Po II wojnie światowej zaczął się zwiększać odsetek ludności spoza brytyjskiego kręgu kulturowego.

Trzęsienia ziemi w Christchurch Trzęsienie ziemi w 2010

Trzęsienie ziemi miało miejsce 4 września 2010 o godzinie 4:35 czasu miejscowego. Epicentrum trzęsienia o sile 7,1 w skali Richtera znajdowało się 40 km na zachód od ChristchurchRadio New Zealand News. Dostęp 1 grudnia 2010.. W skali Mercallego intensywność wstrząsów w mieście wynosiła 4-8 stopniGeoNet. New Zealand Earthquake Report. Dostęp 1 grudnia 2010. (stopień 4 oznacza ogólnoodczuwalne wstrząsy i przesuwanie się drobnych przedmiotów; stopień 8 oznacza rozległe zniszczenia i powstawanie szczelin w ziemi). Uszkodzona została kanalizacja, sieć wodociągowa i nastąpiły problemy z dostawą prądu w 75% miasta. W wielu miejscach odczuwalny był silny zapach siarki. Wiele budynków (również zabytkowych) zostało w pewnym stopniu uszkodzonych. Nie doniesiono o żadnych budowlach zniszczonych w całości, jednak w wyniku poważnych uszkodzeń miesiąc po trzęsieniu Rada Miasta zdecydowała o wyburzeniu zabytkowego biurowca Manchester Courts.

Tuż po trzęsieniu zamknięto Port Lotniczy Christchurch, a loty odwołano. Jednak po inspekcji pasa startowego już o 13:30 lotnisko wznowiło działanieTVNZ. „State of emergency declared, airport reopens”. Dostęp 1 grudnia 2010..

Trzęsienie ziemi w 2011

22 lutego 2011 o godz. 12:51 czasu miejscowego doszło do kolejnego trzęsienia ziemi, tym razem nieco słabszego, bo o sile 6,3 w skali Richtera. Epicentrum znajdowało się na głębokości 4 km w odległości ok. 100 km od miasta. Do tej pory odnaleziono ciała 145 ofiar.

Zamach na meczet

15 marca 2019 o godz. 13.40 czasu miejscowego doszło do ataku terrorystycznego na meczet Masdżid Al-Nur. Zamachowcem był Brenton Tarrant, który transmitował na żywo relację z zamachu. Tego samego dnia przed godziną 14 doszło do kolejnej strzelaniny w meczecie Masdżid Linwood. W wyniku ataków na meczety zginęło 50 osób a co najmniej 50 osób odniosło obrażenia.

Przed zamachem Brenton Tarrant napisał manifest zatytułowany „Wielka wymiana: Maszerujemy naprzód w kierunku nowego społeczeństwa”. Tekst został napisany z pozycji rasisty wyznającego zasadę „białej supremacji”. Przywódcy wielu narodów potępili zamachy i wyrazili solidarność z Nową Zelandią.

Demografia Obszar zarządzany przez Radę Miasta Christchurch zamieszkuje 376 700 osób (szacunkowe dane z czerwca 2010), tym samym sprawiając, że jest to największe miasto na Wyspie Południowej i drugie co do wielkości w kraju. Przewiduje się, że do roku 2031 populacja miasta osiągnie około 422 000 osób, przy czym 75% tego wzrostu przypadnie na grupę wiekową powyżej 65 roku życiaChristchurch City Council. Facts, Stats and Figures – Age, gender & ethnicity. Dostęp 1 grudnia 2010..

Pochodzenie etniczne Poniższe zestawienie przedstawia liczbę mieszkańców miasta Christchurch, którzy w spisach powszechnych 2001 i 2006 zadeklarowali swoją przynależność etniczną (istniała możliwość podania więcej niż jednej odpowiedzi). Opcje „Nowozelandczycy” oraz „Bliski Wschód/Ameryka Łacińska/Afryka” pojawiły się po raz pierwszy w 2006 roku.

Grupa etniczna Spis ludności 2001 Spis ludności 2006 % Liczba osób Średni % w kraju % Liczba osób Średni % w krajuEuropejczycy 89,5 275 085 80,1 75,4 255 366 67,6Nowozelandczycy – – – 12,9 43 671 11,1Azjaci 5,7 17 532 6,6 7,9 26 631 9,2Maorysi 7,1 21 957 14,7 7,6 25 725 14,6Narody wysp Pacyfiku 2,5 7614 6,5 2,8 9465 6,9Bliski Wschód/Ameryka Łacińska/Afryka – – – 0,8 2859 0,9Pozostali 0,7 2046 0,7 <0,1 114 <0,1Łącznie 307 341 338 748

Podział administracyjny Central City thumb|Cathedral Square – serce miasta. Czerwony budynek to zabytkowy Główny Urząd Pocztowy.

Sercem i geograficznym centrum miasta jest Central City – obszar wydzielony czterema alejami: Bealey Avenue, Fitzgerald Avenue, Moorhouse Avenue i Deans AvenueChristchurch City Council. Rada miasta. Dostęp 29 listopada 2010.. Pozostałe ulice używają nazwy street. Stała populacja Central City według spisu powszechnego z 2006 roku wynosi 7653 mieszkańców. Duża część dzielnicy to powierzchnia biurowa, w wyniku Central City to również centrum zatrudnienia oferujące około 26 000 etatówAuckland City Council. Rada Miasta Auckland – porównanie do Christchurch. Dostęp 29 listopada 2010..

Central City określane jest także jako CBD (), typowo dla tego obszaru świata.

Dzielnice wewnętrzne Również typowe dla tej części świata (Australia, Nowa Zelandia) jest oddzielanie gęściej zaludnionych dzielnic bliżej centrum miasta (dzielnice wewnętrzne – ) od tych rzadziej zaludnionych i oddalonych od centrum, ale wciąż znajdujących się na terenie miasta (dzielnice zewnętrzne – ). Lista dzielnic liczonych zgodnie z wskazówkami zegara od tej znajdującej się na północ od centrum:

Mairehau Shirley Dallington Richmond Avonside Linwood Woolston Opawa Waltham St Martins Beckenham Sydenham Somerfield Spreydon Addington Riccarton Ilam Burnside Fendalton Bryndwr Strowan Merivale Papanui St Albans Russley Yaldhurst

Dzielnice zewnętrzne Lista dzielnic liczonych zgodnie z wskazówkami zegara od tej znajdującej się na północ od centrum:

Marshland Burwood Parklands Waimairi Beach Avondale New Brighton Bexley Aranui South Brighton Southshore Bromley Mount Pleasant Redcliffs Sumner Ferrymead Heathcote Valley Hillsborough Murray Aynsley Huntsbury Cashmere Westmorland Hillmorton Hoon Hay Halswell Oaklands Wigram Middleton Sockburn Hornby Islington Templeton Yaldhurst Russley Avonhead Harewood Bishopdale Casebrook Redwood Regents Park Northwood Belfast Spencerville Brooklands

Transport Transport miejski Trzon transportu publicznego w mieście stanowi sieć linii autobusowych obsługiwanych przez trzech operatorów (Red Bus, Leopard Coachlines i Christchurch Bus Services) i promowanych pod wspólną nazwą MetroMetro – About Us. Dostęp 17 kwietnia 2010.. Red Bus zarządza również darmową linią autobusową Shuttle w ścisłym centrum miasta, obsługiwaną przez flotę autobusów hybrydowych.

Na kilkunastu liniach autobusowych jeżdżą autobusy z przednim bagażnikiem na dwa rowery. W cenie biletu pasażer może przewozić rowerMetro. Routes with Bike Racks. Dostęp 17 kwietnia 2010.. Inicjatywa zapoczątkowana została w listopadzie 2007 i jest unikalna w skali kraju.

thumb|Zabytkowy tramwaj

Również w ścisłym centrum Christchurch kursuje linia tramwajowa obsługiwana przez zabytkowe pojazdy i promowana głównie jako atrakcja turystyczna. 2,5-kilometrowa pętla jest jednokierunkowa i została zbudowana w 1995 rokuChristchurch Tramway. Informacje. Dostęp 17 kwietnia 2010.. Wcześniej tramwaje elektryczne kursowały w mieście w latach 1905–1954, a konne i parowe już w 1882 roku.

Do sieci Metro należy również połączenie promowe między Lyttelton a Diamond Harbour.

Transport kolejowy W dzielnicy Addington krzyżują się dwie główne linie kolejowe Wyspy Południowej, Main North Line i Main South Line, wspólnie znane jako South Island Main Trunk Railway. Port w Lyttelton jest jedną z ważniejszych stacji ruchu towarowego na wyspie. W Christchurch aktualnie znajduje się jedna działająca stacja kolejowa obsługująca ruch pasażerski (zlokalizowana na wyżej wspomnianym skrzyżowaniu ważnych tras). Jest ona stacją początkową dwóch dalekobieżnych linii kolejowych: TranzAlpine do Greymouth (przecina Alpy Południowe) i TranzCoastal do Picton (wzdłuż wybrzeża na północ).

Do lat 70. XX wieku działało w mieście kilka linii kolei podmiejskiej, jednak aktualnie nie kursują, choć pomysł ponownego ich uruchomienia jest regularnie poruszany.

Transport lotniczy