Anna Grodzka (ur. 16 marca 1954 w Otwocku) – polska działaczka społeczna i polityczna, przedsiębiorca, współzałożycielka i pierwsza prezeska Fundacji Trans-Fuzja, posłanka na Sejm VII kadencji, pierwsza otwarcie transpłciowa osoba w polskim parlamencie.

Życiorys Rodzina i życie prywatne Jest osobą transpłciową. Po urodzeniu jej płeć została określona jako męska, nosiła imiona Krzysztof Bogdan. W dzieciństwie została adoptowana przez Józefa i Kazimierę Bęgowskich, o czym dowiedziała się w grudniu 2007. Wkrótce spotkała się z biologiczną matką Marią Grodzką, która z jej ojcem Tadeuszem rozstała się niedługo po zajściu w ciążę.

Od końca lat 70. była w związku małżeńskim z kobietą, rozwiodła się w 2007. Na sądowe ustalenie płci i fizyczny proces jej korekty zdecydowała się dopiero, gdy jej syn ze związku małżeńskiego był już dorosły. Operację przeszła w klinice w Bangkoku. Procesowi korekty płci Anny Grodzkiej (formalnie zakończonemu w 2010) został poświęcony film dokumentalny HBO Trans-akcja z 2010. W 2009 Sąd Okręgowy w Warszawie wydał orzeczenie, które formalnie usankcjonowało zmianę płci metrykalnej.

Działalność zawodowa i polityczna mały|Andrzej Rozenek, Grodzka i Robert Biedroń w czasie akcji poparcia dla homoseksualnych dzieci w Rosji (2013) mały|Grodzka udzielająca wywiadu w Sejmie (2013) Pracowała jako asystent operatora w Wytwórni Filmów Dokumentalnych. Ukończyła studia z zakresu psychologii klinicznej na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Uzyskała stopień wojskowy starszego sierżanta i tytuł podchorążego rezerwy. W okresie PRL działała w Socjalistycznym Zrzeszeniu Studentów Polskich (m.in. jako instruktorka polityczna młodych kadr) i PZPR (m.in. zasiadając podczas stanu wojennego w egzekutywie podstawowej organizacji partyjnej na UW). Od 1980 była etatową pracownicą SZSP, od 1984 zatrudniona w przedsiębiorstwie Alma Press, w 1986 objęła w nim stanowisko dyrektorskie. W połowie 1986 pełniła funkcję kierowniczki grupy podczas wyjazdu na Kubę w ramach Brygady Młodzieży Polskiej im. Karola Roloffa-Miałowskiego.

Po 1989 prowadziła własną działalność gospodarczą w branży wydawniczej, reklamowej i poligraficznej, była producentką wykonawczą drugiego sezonu serialu Defekt (2005). W wyborach samorządowych z 1998 bez powodzenia kandydowała do Sejmiku Województwa Mazowieckiego z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, a w 2002 do rady warszawskiej dzielnicy Mokotów z listy SLD-UP. W latach 2003–2006 zasiadała w radzie nadzorczej rozgłośni Radio dla Ciebie. Działała w Socjaldemokracji RP, następnie do września 2011 należała do Sojuszu Lewicy Demokratycznej w Warszawie. Wstąpiła także do Stowarzyszenia „Ordynacka”.

W 2011 wystartowała w wyborach do Sejmu RP. Otrzymała pierwsze miejsce na liście wyborczej Ruchu Palikota w okręgu krakowskim (wskutek startu z ramienia tej partii została wykluczona z SLD we wrześniu 2011). W wyniku głosowania z 9 października uzyskała mandat posłanki, otrzymując 19 451 głosów. Została tym samym pierwszą w Polsce i pierwszą w Europie osobą publicznie ujawniającą swój transseksualizm, którą wybrano do parlamentu na szczeblu krajowymPierwszą na świecie deputowaną, która przeszła pełny proces korekty płci, była Georgina Beyer z Nowej Zelandii. Brytyjka Nikki Sinclaire została w 2009 wybrana do Parlamentu Europejskiego, jednak informację o swoim transseksualizmie upubliczniła dopiero w 2013 (zob. )..

W Sejmie VII kadencji została wiceprzewodniczącą klubu poselskiego Ruchu Palikota, wiceprzewodniczącą Komisji Kultury i Środków Przekazu, członkinią sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, a także wiceprzewodniczącą Parlamentarnej Grupy Kobiet. W trakcie kadencji wstąpiła do partii, a po jej przekształceniu w październiku 2013 została działaczką Twojego Ruchu. W czerwcu 2014 przeszła z Twojego Ruchu do Partii Zieloni, pozostając w klubie poselskim TR. 23 września tego samego roku poinformowała, że została wykluczona z KP TR.

Zarejestrowała swój komitet wyborczy w wyborach prezydenckich w 2015, nie zdołała jednak zebrać 100 tysięcy podpisów poparcia umożliwiających wystartowanie w tych wyborach. Po roku działalności w Partii Zieloni wystąpiła z tego ugrupowania. W 2015 nie ubiegała się o poselską reelekcję. Została zaliczona przez tygodnik „Polityka” do grona kilkunastu „najlepszych posłów” VII kadencji Sejmu. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 bezskutecznie ubiegała się o mandat posłanki, startując z listy koalicji Lewica Razem. W tym samym roku przystąpiła do Polskiej Partii Socjalistycznej. W grudniu 2021 skrytykowała działania przewodniczącego partii Wojciecha Koniecznego, wkrótce zaś wystąpiła z tego ugrupowania.

Działalność społeczna W 2008 brała udział w założeniu Fundacji Trans-Fuzja, która postawiła sobie za cel upowszechnianie wiedzy o transpłciowości i podejmowanie działań na rzecz wsparcia osób transpłciowych. Od 2009 do 2011 zajmowała stanowisko prezesa w tej organizacji, później pełniła funkcję przewodniczącej rady tej fundacji (do 2018). Do 2011 była wiceprzewodniczącą działającej przy prezydencie m.st. Warszawy Komisji Dialogu Społecznego. Została również członkinią rady Fundacji Dziennikarskiej Medium Publiczne i członkinią rady programowej stowarzyszenia Kongres Kobiet. W 2012 była wśród fundatorów Fundacji LGBT Bussiness Forum. Współtworzyła i została przewodniczącą Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społecznego „Społeczeństwo FAIR”.

Została wyróżniona nagrodą „Okulary Równości” Fundacji im. Izabeli Jarugi-Nowackiej (2012). W 2013 wydała książkę autobiograficzną pt. Mam na imię Ania.

Zagrała epizodyczną rolę (w scenie przedstawiającej spotkanie grupy wsparcia dla osób transpłciowych) w filmie Kobieta z... z 2023 w reżyserii Małgorzaty Szumowskiej i Michała Englerta.

Uwagi

Przypisy . [dostęp 2011-10-11].

. [dostęp 2013-07-22].

.

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie egzekutywy POP PZPR Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Studentów Polskich Kategoria:Działacze na rzecz praw osób transpłciowych Kategoria:Działacze Stowarzyszenia Ordynacka Kategoria:Ludzie urodzeni w Otwocku Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Ruchu Palikota Kategoria:Politycy SdRP, SLD i Nowej Lewicy Kategoria:Politycy Twojego Ruchu Kategoria:Politycy Zielonych (Polska) Kategoria:Polscy działacze na rzecz LGBT Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XX wieku Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XXI wieku Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji Kategoria:Posłowie z okręgu Kraków Kategoria:Polskie transkobiety Kategoria:Urodzeni w 1954