Maciej Marusik pseud. Mietek (ur. 24 lutego 1900 w Jankowie lub Łaznowie w powiecie brzezińskim województwa łódzkiego, zm. 3 lub 6 czerwca 1944 we wsi Szynkowce w okręgu baranowickim na Białorusi) – polski działacz komunistyczny, partyzant sowiecki na Białorusi.
Życiorys Urodził się w średniorolnej rodzinie chłopskiej jako jedno z trzynaściorga dzieci Ludwika i Małgorzaty z Rebzdów. Według opublikowanej w 1953 relacji brata, Władysława, przekonania komunistyczne wyniósł z frontu I wojny światowej. W latach 20. pracował jako robotnik w Fabryce Celulozy i Papieru (tzw. Celuloza) we Włocławku, dokąd przeniósł się z całą rodziną.
W 1926 wstąpił w tym mieście do Komunistycznej Partii Polski (KPP). Członek Komitetu Dzielnicowego (KD), następnie Komitetu Okręgowego (KO) i Egzekutywy KO KPP Kutno-Włocławek. Na polecenie władz KPP wstąpił do legalnej PPS-Lewicy i został jej czołowym działaczem we Włocławku. Członek rad nadzorczych we włocławskiej Kasie Chorych i Spółdzielni Spożywców z rekomendacji ruchu robotniczego, wziął udział w kampanii na rzecz listy Jedności Robotniczo-Chłopskiej przed wyborami w 1928, organizator wiecu chłopskiego w 1928 i wiecu 1-majowego 1930, członek komitetu fabrycznego w Celulozie podczas strajku 1930, działacz Komitetu Bezrobotnych we Włocławku (obok Józefa Perlikowskiego). Aresztowany jako uczestnik II Kongresu PPS-Lewicy w lutym 1931, wielokrotnie więziony za działalność komunistyczną. Od 1933 działał równolegle w Warszawie jako członek KO Warszawa–Lewa Podmiejska. Później oddelegowany przez KPP do Rzeszowa.
Po agresji niemieckiej na Polskę we wrześniu 1939 przedostał się na ziemie wcielone do ZSRR, był deputowanym do Rady Miejskiej w Białymstoku. Po napaści III Rzeszy na ZSRR w czerwcu 1941 schwytany przez Niemców i osadzony w , skąd uciekł i w marcu 1942 wstąpił do oddziałów partyzantki sowieckiej, walcząc w oddziałach „Mstitiel” i „Narodnyje Mstitieli” w okręgu mińskim. Brał udział w wielu akcjach bojowych – kolejowych i drogowych, oraz w walkach z niemieckimi oddziałami karnymi. Członek Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Od 1943 partyzant oddziału im. Leninowskiego Komsomołu, następnie , dowódca (w stopniu majora) oddziału specjalnego do likwidacji niemieckich dygnitarzy i konfidentów. Działacz Związku Patriotów Polskich.
Zginął przypadkowo zastrzelony prawdopodobnie przez patrol VII batalionu 77 pp Armii Krajowej. Niektóre źródła datują jego śmierć na kwiecień 1944, inne podają 3 lub 6 czerwca 1944. Jako miejsce śmierci przyjmowana jest w literaturze wieś Szynkowce na Białorusi, natomiast brat Marusika wskazał na Białostocczyznę.
Pozostawił żonę Władysławę i trzy córki.
Odznaczenia i upamiętnienie Był odznaczony sowieckim Medalem Partyzanckim oraz, pośmiertnie, Orderem Czerwonej Gwiazdy. Igor Newerly upamiętnił go w książce Pamiątka z Celulozy (1952). Do 1989 imię Marusika nosiła ulica Armii Krajowej we Włocławku, przemianowana uchwałą tamtejszej miejskiej rady narodowej.
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, t. XX, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975.
Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – Lewica (1926–1931) Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Polscy współpracownicy radzieckich władz okupacyjnych 1939–1941 Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem Kategoria:Ludzie związani z Włocławkiem Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Polscy robotnicy Kategoria:Polscy żołnierze partyzantki radzieckiej Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1944