Jaskinie Tyron (fr. Cave de Tyron, arab. Tirun an-Niha) – twierdza pierwotnie leżąca w północno-wschodniej części państwa Fatymidów, następnie jedna z ważniejszych twierdz krzyżowców i stolica wicehrabstwa Schuf, lenna hrabstwa Sydonu. Obecnie na terytorium Libanu.

Położenie Forteca znajduje się ok. 16 km na wschód od Sydonu w Górach Szuf na zboczu góry Jebel Niha, na zachód od miasta Litani w dystrykcie Asz-Sczuf. W czasie wypraw krzyżowych miejsce to miało duże znaczenie strategiczne: załoga miała bezpośredni widok na Sydon, a w pogodne dni panorama rozciągała się od dalekiego Bejrutu na północy aż po Tyr na południu.

Historia Do 1110 obszar, na którym znajdują się jaskinie należał do Fatymidów. Później jednak został podbity i wcielony do Królestwa Jerozolimskiego przez króla Baldwina I w czasie kampanii przeciwko Sydonowi. W tym czasie wydrążone przez muzułmanów jaskinie, zostały dodatkowo powiększone przez krzyżowców, aby stanowić ważny punkt oporu w razie agresji z okolic Damaszku.

Twierdza mogła wytrzymać długie oblężenie dzięki wydrążonym w skałach silosom na wodę i żywność. System jaskiń obejmował także komorę do uprawy roślin oraz wzniesioną także przez chrześcijan kaplicę.

Początkowo, do 1133, załogę stanowili sprzymierzeni z krzyżowcami druzowie pod przewodnictwem Ibn Dahhak Janda'ego, którzy zamieszkiwali ten obszar. Dopiero od 1140 garnizon składał się z krzyżowców

Mimo swojego położenia i walorów, obronnych Jaskinie Tyron często zmieniały właścicieli przechodząc to w ręce muzułmanów, to w ręce chrześcijan. W okresie 1182–1187 oraz 1240–1257 forteca stanowiła "stolicę" wicehrabstwa Schuf. W 1257 hrabia Sydonu, Julian Grenier ostatecznie odsprzedał umocnienia zakonowi templariuszy. Jednak w 3 lata później, w 1260, najazd Mongołów i zniszczenie Sydonu zmusił rycerzy zakonnych do porzucenia umocnionych jaskiń. Forteca popadła w zapomnienie i nie została obsadzona przez ponad 330 lat.

Do świetności znów doprowadził twierdzę dopiero pod koniec XVI w. druzyjski emir Fachr ad-Din II, który odbudowując stare umocnienia z czasów krucjat starał się zwiększyć potęgę ziem Libanu i odłączyć je od Imperium osmańskiego. Jednak klęska w bitwie pod Wadi al-Taim w 1634 plany te przekreśliła, a emir został wkrótce pojmany i zgładzony w Stambule.

W 1936 pozostałości po twierdzy zostały gruntownie przebadane przez archeologów.

Zobacz też Wicehrabstwo Schuf Hrabstwo Sydonu Toron

Bibliografia

Linki zewnętrzne Caves de Tyron (ze zdjęciami) dostęp: 8 lipca 2011.

Kategoria:Zamki krzyżowców Kategoria:Zamki w Libanie