2 Dywizja Litewska – dywizjaTerytorialna jednostka organizacyjna Armii Litewskiej z podporządkowanymi oddziałami stacjonującymi na jej obszarze. armii Wielkiego Księstwa Litewskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Charakterystyka Dywizja została zorganizowana w 1776 roku uchwałą sejmu delegacyjnego. Pierwszym dowódcą został mianowany w 1777 Jan A. Vietinghoff. Ten zmarł jednak po kilku miesiącach. Departament Wojskowy powierzył wówczas dowództwo nad dywizją A.K. Czartoryskiemu, który pełnił obowiązki przez prawie 6 lat. W roku 1783 nominację na generał-lejtnanta i dowódcę dywizji uzyskał Ignacy Morawski, wcześniej generał major i dowódca II Regimentu Pieszego. Kolejny po gen. Morawskim dowódca dywizji, Tadeusz Stetkiewicz, był leciwy wiekiem (w służbie wojskowej od 1751) i umarł w niespełna pół roku po objęciu dowództwa. Kolejnym – i ostatnim – dowódcą był Szymon Zabiełło (1750–1824).
Zgodnie z etatem, dywizja posiadała prócz dowódcy dwóch generał-majorów komenderujących. Każdy z nich w czasie pokoju odpowiadał za wyszkolenie jednostek dywizji – jeden za piechotę, drugi za kawalerię. Jednak nie zawsze przestrzegano tego podziału.
Struktura organizacyjna Skład w 1776 1 Brygada Kawalerii Narodowej – „Husarska” 4 pułk przedniej straży Bielaka 5 pułk przedniej straży Gorycza
Dowództwo dywizji Dowódcy dywizji gen. lejtn. Jan A. Vietinghoff (1777) gen. lejtn. Ignacy Morawski (1783–1790). gen. lejtn. Tadeusz Stetkiewicz (1790). gen. lejtn. Szymon Zabiełło (1790–1793)
Generałowie majorowie komenderujący gen. mjr Ignacy Morawski (1777–1783) gen. mjr Tadeusz Pyzna (1783–1788) gen. mjr Józef Pac (1777–1789) gen. mjr Szymon Zabiełło (1788–1790) gen. mjr Mikołaj Radziwiłł (1789–1791) gen. mjr Michał Zabiełło (1790–1792) gen. mjr Jan Ogiński (1791–1793) gen. mjr Maciej Frankowski (1792–1793) gen. mjr Maciej Jeleński (1793)
Adiutanci kpt. Rafał K. Berken – adiutant dywizyjny (1777–1781) kpt. Dominik Dederko – adiutant dywizyjny (1777–1789) ppłk Sebastian Orłowski – adiutant dywizyjny (1781–1783) chor. Franciszek Hayko – adiutant generała lejtnanta (1781–1785) Józef Nowicki – adiutant generała majora (od 1785)
Przypisy
Bibliografia
Konstanty Górski, Historia piechoty polskiej, Spółka wydawnicza Polska, Kraków 1893 Konstanty Górski, Historia jazdy polskiej, Spółka wydawnicza Polska, Kraków 1894 Konstanty Górski, Historia artylerii polskiej, Warszawa 1902
Kategoria:Dywizje I Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1776