Seweryn Hammer (ur. 8 stycznia 1883 w Horodence, zm. 13 stycznia 1955 w Krakowie) – polski filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Poznańskiego i Jagiellońskiego, członek PAU.

ŻyciorysOd Hammera do Bergera - biogramy pracowników Katedry oraz Instytutu Filologii Klasycznej, [w:] P. Stępień, E. Wesołowska, T. Wikarjak (red.), Aetas Aurea Sto lat filologii klasycznej na Uniwersytecie w Poznaniu 1919–2019, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2018, s. 59–61, ISBN 9788323234364. Był synem Jana (urzędnika podatkowego) i Zofii z Teichmanów. Uczęszczał do gimnazjum w Kołomyi (1894–1901), następnie studiował filologię klasyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim (1901–1905), m.in. pod kierunkiem Kazimierza Morawskiego, Leona Sternbacha i Adama Miodońskiego. Pracował jako nauczyciel języków starożytnych w gimnazjach w Krakowie, Nowym Sączu i Podgórzu (1906–1919). Uzupełniał jednocześnie studia na uniwersytetach Mediolanie, Rzymie i Monachium (1912–1914), prowadził badania na wyspie Patmos (1913), a w 1917 obronił doktorat na UJ na podstawie pracy De rerum naturae sensu apud poetas medii aevi graeco-barbaros, przygotowanej pod kierunkiem K. Morawskiego. W 1919 podjął pracę na Uniwersytecie Poznańskim; został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem III Katedry Filologii Klasycznej, w 1921 profesorem zwyczajnym. W 1925 przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński, gdzie objął kierownictwo I Katedry Filologii Klasycznej (po śmierci Morawskiego). 6 listopada 1939 został aresztowany podczas Sonderaktion Krakau; więziony w Krakowie, Wrocławiu i w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, a od marca 1940 w Dachau, gdzie doczekał zwolnienia z obozu 15 stycznia 1941. W czasie okupacji brał udział w tajnym nauczaniu uniwersyteckim; powrócił do pracy na UJ w 1945 jako kierownik II Katedry Filologii Klasycznej.

W 1927 został członkiem korespondentem PAU, w 1945 – członkiem czynnym PAU; w latach 1930–1933 był sekretarzem Komisji Filologicznej PAU, a 1946–1952 przewodniczył Komitetowi Wydania Pism św. Grzegorza z Nazjanzu PAU. Ponadto należał do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1947) oraz Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (od 1923). Miał opinię dobrego mówcy i wykładowcy, a zarazem surowego egzaminatora; jednym z jego uczniów był Kazimierz Kumaniecki. Przeszedł na emeryturę w 1953 roku.

Zmarł w Krakowie. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC10, rząd 14, nr grobu 18)..

mały|Grób prof. Seweryna Hammera na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Zainteresowania naukowe Jego zainteresowania naukowe obejmowały poezję i tragedię grecką, język grecki, epikę i retorykę rzymską oraz dzieje filologii klasycznej w Polsce. Badał erotyzm i jego formy wypaczone w tragediach Eurypidesa oraz wpływ tej twórczości na poezję grecką; był inicjatorem szerokich badań nad zagadnieniem miłości w filozofii. Wskazywał na związek między ludową poezją wczesnego średniowiecza i czasów nowogreckich z poezją aleksandryjską. Badał rękopisy św. Grzegorza z Nazjanzu oraz styl retoryczny Tacyta. Współpracował z „Archiwum Filologicznym” (1932–1951). Redagował przekład Wydań dzieł Arystotelesa (1929–1933), opracował przekłady m.in. Dzieł wszystkich Tacyta (1938–1947, 4 tomy, z szerokim wstępem), nowel greckich (1950), Dziejów Herodota (1954), Dziejów Polibiusza (1957).

Stopnie i tytuły naukowe

1919: profesor nadzwyczajny 1921: profesor zwyczajny

Sprawowane funkcje

Kierownik Katedry Filologii Klasycznej na Uniwersytecie Poznańskim (1919–1925) Kierownik Katedry Filologii Klasycznej UJ (1925); powrócił na stanowisko w 1945 roku Członek korespondent PAU (1927), następnie członek czynny (1945) Sekretarz Komisji Filologicznej PAU (1930–1933) Przewodniczący Komitetu Wydania Pism Św. Grzegorza z Nazjanzu Polskiej Akademii Umiejętności (1946–1952) Członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (od 1923) Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1947)

Wybrane publikacje Ogłosił ok. 50 prac naukowych. Książki Contumeliae, quae in Ciceronis invectivis et epistulis occurrunt, quatenus Plautinum redoleant sermonem, (1905). Accessiones ad Apulei artem narrandi aestimandam, (1920). Neograeca, (1920). Z ruchu filologów klasycznych w Wielkopolsce, (1920). O wpływie tragedji Eurypidesa „Hippolytos” na poezję hellenistyczną, (1921). Kazimierz Morawski jako filolog i humanista, (1925). Technika opowieści Apulejusza, (1925). Oktawian w roli triumwira, (1938). Nowy polski przekład Wergiliusza, (1945). Motyw ludowy w Eneidzie Wergilego, (1946). Historia filologii klasycznej w Polsce, Kraków 1948.

Artykuły De rerum naturae sensu apud poetas medii aevi Graecobarbaros, „Eos” 12 (1917), s. 24–56. Neograeca, „Prace Naukowe Uniwersytetu Poznańskiego” 3 (1920). O bizantyjskich podróżach do piekieł, „Meander” 3 (1948), z. 1, s. 27–33. O epopei ludowej greckiego średniowiecza pt Bazyli Digenis, „Meander” 4 (1949), z. 1–2, s. 84–93. O epopei ludowej greckiego średniowiecza pt Bazyli Digenis, „Meander” 4 (1949), z. 3, s. 140–149. Ze świata noweli, legendy, i baśni antycznej, bizantyjskiej i nowogreckiej, „Meander” 1 (1946), z. 1, s. 49–50.

Przekłady Herodot, Dzieje, Warszawa 2020, wydanie XI. Tacyt, Dzieje, vol. I (1938), II (1939), III (1939), IV (1947), Warszawa. Nowele greckie w wyborze, Warszawa 1950.

Przypisy

Bibliografia Aetas Aurea. Sto lat filologii klasycznej na Uniwersytecie w Poznaniu, red. Piotr Urbański, Elżbieta Wesołowska, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019, s. 59–61. Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J, Wrocław 1983, s. 456–458. Seweryn Hammer, Biografia wojenna, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 6 (31) (1997), s. 39–43. Autobiografie uczonych krakowskich czasu wojny, oprac. Andrzej Biernacki, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 11(36) (2002), s. 87–107. Stanisław Skimina, Hammer Seweryn (1883–1955) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 9, Wrocław 1960–1961, s. 262–263.

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Horodence Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Polscy bizantynolodzy Kategoria:Polscy filolodzy klasyczni Kategoria:Polscy historycy starożytności Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Polscy tłumacze literatury greckiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury łacińskojęzycznej Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Więźniowie KL Dachau Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Zmarli w 1955