Parafia ewangelicko-augsburska w Pabianicach – parafia kościoła ewangelicko-augsburskiego pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła, należąca do diecezji warszawskiej. W 2018 parafia liczyła około 100 wiernych.
Historia Na początku XIX wieku, wraz z gwałtownym rozwojem przemysłu, w Pabianicach zaczęła się zwiększać liczba imigrantów z Niemiec, będących wyznania protestanckiego. Od 1804 nabożeństwa ewangelickie odprawiane były w Zamku Kapituły Krakowskiej przez ks. Friedricha Wilhelma Schramma, dojeżdżającego z Piotrkowa. Parafia ewangelicko-augsburska w Pabianicach została erygowana w 1818. Pomimo spełnienia formalności administracyjnych parafia nie zaczęła funkcjonować. Dopiero w 1827 została reerygowana i zapadła decyzja o wybudowaniu kościoła parafialnego. W chwili powstania parafia obejmowała 320 rodzin z Pabianic i okolicznych miejscowości (m.in. Markówki, Starowej Góry, Bukowca). Kościół świętych Piotra i Pawła wzniesiono w latach 1827–1832, a w kolejnych dziesięcioleciach rozbudowywano i wyposażano. Równocześnie utworzono cmentarz ewangelicki, w sąsiedztwie istniejącego, katolickiego. W latach 70. XIX wieku na terenie należącym do parafii powstał ogród spacerowy przy ul. Zamkowej. W 1904 zbór pabianicki liczył około 12400 wiernych i był jednym z większych w kraju. Zaczęto odprawiać nabożeństwa poranne i wieczorne, również w języku polskim. Wprowadzono godziny biblijne, nabożeństwa dla dzieci, godziny i święta misyjne. Oprócz posługi duchowej parafia prowadziła działalność oświatową. Na przełomie XIX i XX wieku prowadzono dziesięć szkół elementarnych i jeden kantorat, w których uczyło się 1100 dzieci. Zorganizowano Ochronkę Ewangelicką dla dzieci w wieku przedszkolną. W 1900 otworzono dom starców. Funkcjonowało też Ewangelicko-Augsburskie Towarzystwo Opieki nad Dziewczętami (Jungfrauenverein) i Ewangelicko-Augsburskie Towarzystwo Młodych Mężczyzn (Jünglingsverein), a także Stowarzyszenie Kobiet Wyznania Ewangelickiego (Frauenverein), którego zadaniem była przede wszystkim opieka nad ubogimi i chorymi.
Rozkwit wspólnoty protestanckiej w Pabianicach przerwała II wojna światowa. W 1943 proboszcz został skierowany na front z powodu braku uległości wobec nazistów i konfliktu z pabianickim gestapo. W latach powojennych parafia pozbawiona była stałego proboszcza. Mieczysław Moczar wydał zakaz odprawiania nabożeństw ewangelickich. W okresie PRL posługę duszpasterską sprawowali księża dojeżdżający ze Zduńskiej Woli. Stałego proboszcza parafia ponownie otrzymała w 1973.
Współczesna działalność Obecnie nabożeństwa odprawiane są w każdą niedzielę w kościele parafialnym w Pabianicach przy ul. Zamkowej 8. W każdą ostatnią niedzielę miesiąca odbywają się koncerty z cyklu Muzyczna Niedziela pod artystycznym kierownictwem Magdaleny Hudzieczek-Cieślar. Rokrocznie, w październiku, wspólnie z Urzędem Miejskim, parafia organizuje Międzynarodowy Festiwal "Muzyka Świata w Pabianicach" goszcząc instrumentalistów i wokalistów z Francji, Holandii, Wielkiej Brytanii, Korei, Słowacji, Rosji, Ukrainy, Gruzji, Grecji, a także Polski. Parafia posiada również chór parafialny, występujący na zjazdach chórów diecezjalnych oraz uroczystościach ekumenicznych.
Obok kościoła znajduje się dom mieszkalny pastorów (wzniesiony w stylu neogotyckim w latach 1900–1902), w którym do dziś mieści się kancelaria parafialna oraz mieszkanie księdza.
Proboszczowie parafii ks. Samuel Friedrich Jäckel (1818–1822) wakat (1822–1827) ks. Johannes Gottfried Hayn (1827–1832) ks. Daniel Biedermann (1832–1875) ks. Wilhelm Zimmer (1875–1898) ks. Rudolf Schmidt (1898–1938) ks. Juliusz Horn (1938–1943) ks. Müller (1943–1945) ks. Henryk Wendt – administrator (brak stałego proboszcza w latach 1945–1953) ks. Gustaw Kraina (do 1967) ks. Jan Polok (1973–1978) bp Mieczysław Cieślar (1978–1996) bp Jan Cieślar (od 1996)
Zobacz też Niemcy w Pabianicach Cmentarz ewangelicki w Pabianicach Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce Luteranizm
Przypisy
Bibliografia Strona Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP
Linki zewnętrzne
Festiwal "Muzyka Świata" w Pabianicach - oficjalna strona internetowa
Kategoria:Zbory protestanckie w Pabianicach Kategoria:Parafie w diecezji warszawskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła