Julius Carl Raschdorff (ur. 2 lipca 1823 w Pleß, zm. 13 sierpnia 1914 w Waldsieversdorf) – niemiecki architekt, urzędnik budowlany i nauczyciel akademicki, przedstawiciel historyzmu. Był architektem miejskim w Kolonii oraz profesorem Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej w Charlottenburgu. Jego najbardziej znanym dziełem jest Katedra w Berlinie, wzniesiona w latach 1894–1905.

Raschdorff opracował projekty ponad 220 budowli, z których około 100 zrealizowano. W jego dorobku znalazły się kościoły, szkoły, gmachy administracyjne, muzea, biblioteki, szpitale, dworce kolejowe, wille i rezydencje.

Życiorys

Młodość i wykształcenie

Urodził się w Pleß, współczesnej Pszczynie na Górnym Śląsku. Był wyznania katolickiego. Uczęszczał do szkoły w rodzinnej miejscowości, a następnie do gimnazjum w Gleiwitz, gdzie w 1842 roku zdał egzamin maturalny.

Po ukończeniu nauki odbył przygotowanie zawodowe w zakresie miernictwa w Oppeln. W latach 1845–1853 kształcił się w Berlińskiej Akademii Budownictwa. W 1848 roku zdał egzamin na kierownika robót budowlanych, a w 1853 roku uzyskał kwalifikacje budowniczego.

Początkowo pracował przy budynkach związanych z linią kolejową Münster–Rheine–Osnabrück.

Działalność w Kolonii

1 listopada 1854 roku został drugim architektem miejskim w Kolonii. Od 1864 roku sprawował urząd pierwszego architekta miejskiego. W okresie pracy w administracji uczestniczył w modernizacji miasta oraz projektowaniu i przebudowie budynków publicznych.

Do jego najważniejszych realizacji kolońskich należała restauracja i przebudowa Gürzenichu, prowadzona w latach 1854–1859. Zajmował się również pracami przy ratuszu, budynkach szkolnych i innych obiektach komunalnych.

W 1872 roku ustąpił ze stanowiska miejskiego i rozpoczął samodzielną działalność projektową. W następnych latach wykonywał zamówienia na budynki publiczne, rezydencje i obiekty sakralne.

Profesor w Charlottenburgu

W 1878 roku Raschdorff rozpoczął działalność dydaktyczną w Berlinie. Od 1879 do grudnia 1911 roku był etatowym profesorem architektury renesansu, budownictwa monumentalnego i projektowania urbanistycznego w Królewskiej Wyższej Szkole Technicznej w Charlottenburgu, późniejszym Uniwersytecie Technicznym w Berlinie.

W roku akademickim 1888/1889 pełnił funkcję dziekana wydziału architektury. Działalność dydaktyczną łączył z projektowaniem i publikowaniem prac dotyczących historii architektury, budownictwa i rzemiosła artystycznego.

Ostatnie lata

W 1882 roku został członkiem stowarzyszonym Królewskiej Akademii Belgii. W 1896 roku otrzymał Wielki Złoty Medal na Wielkiej Berlińskiej Wystawie Sztuki.

Zmarł 13 sierpnia 1914 roku w Waldsieversdorfie w Brandenburgii. Został pochowany na Nowym Cmentarzu Dorotheenstädtischer Friedhof II w dzielnicy Wedding w Berlinie. Jego miejsce pochówku jest grobem honorowym kraju związkowego Berlin.

Rodzina

W 1859 roku w Kolonii poślubił Jenny Petitpierre. Mieli dwóch synów: Franza i Ottona, którzy współpracowali z ojcem. Otto Raschdorff został architektem i uczestniczył w realizacji części późniejszych projektów pracowni.

Twórczość

Charakterystyka

Raschdorff projektował w stylistyce historyzmu, wykorzystując formy neorenesansowe, neobarokowe i neogotyckie. Dobierał repertuar historycznych motywów zależnie od przeznaczenia budynku oraz oczekiwań inwestora.

W jego wczesnych realizacjach publicznych i mieszczańskich szczególne znaczenie miał neorenesans. W późniejszych monumentalnych projektach sakralnych i państwowych stosował połączenie form renesansowych i barokowych.

Architekt zajmował się również badaniami i dokumentowaniem architektury historycznej. Publikował opracowania dotyczące włoskiej architektury pałacowej, niemieckiego renesansu, budownictwa drewnianego oraz artystycznego kowalstwa.

Katedra w Berlinie

Najbardziej znanym dziełem Raschdorffa jest Katedra w Berlinie. W drugiej połowie XIX wieku dotychczasową świątynię uznano za niewystarczającą dla stolicy zjednoczonego Cesarstwa Niemieckiego. Raschdorff przygotował kilka wersji projektu nowej budowli, modyfikowanych ze względu na oczekiwania cesarza i ograniczenia finansowe.

Stary kościół rozebrano w 1893 roku, a budowę nowej katedry prowadzono od 1894 roku. Świątynię uroczyście otwarto 27 lutego 1905 roku. Zaprojektowano ją jako protestancki kościół dworski i dynastyczny Hohenzollernów, połączony z kryptą rodową.

Monumentalną bryłę zwieńczono centralną kopułą. W architekturze budowli Raschdorff połączył rozwiązania renesansowe i barokowe, nadając jej reprezentacyjny charakter właściwy oficjalnej architekturze epoki wilhelmińskiej.

Budynki publiczne

Do najważniejszych budowli publicznych zaprojektowanych przez Raschdorffa należał Ständehaus w Düsseldorfie, wzniesiony w latach 1876–1880 jako siedziba prowincjonalnego zgromadzenia stanowego Nadrenii. W późniejszym okresie mieścił się w nim Landtag Nadrenii Północnej-Westfalii.

W Kolonii prowadził przebudowę Gürzenichu i ratusza oraz projektował obiekty szkolne. W jego dorobku znajdowały się również dworce kolejowe, budynki szkół wyższych, teatry, wille, mauzolea i kościoły.

Kościół w Świerklańcu

W latach 1895–1897 według projektu Raschdorffa wzniesiono ewangelicki kościół pałacowy Donnersmarcków, współczesny Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu. W realizacji uczestniczył również jego syn Otto.

Neogotycka świątynia została ufundowana przez Guida Henckla von Donnersmarcka i przeznaczona dla rodziny książęcej oraz ewangelickich mieszkańców miejscowości. W latach 1903–1905 na północ od kościoła wzniesiono mauzoleum rodowe, połączone z nim otwartym krużgankiem.

Ważniejsze realizacje

mały|Katedra w Berlinie około 1905 roku mały|Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu

1854–1859 – przebudowa Gürzenichu w Kolonii; 1859–1860 – gmach Apostelgymnasium w Kolonii; 1861 – Wallraf-Richartz-Museum w Kolonii, wspólnie z Josefem Feltenem; 1863 – przebudowa ratusza w Kolonii; 1865–1866 – siedziba Casino-Gesellschaft w Saarbrücken, późniejsza siedziba landtagu Saary; 1869–1872 – Teatr Miejski przy Glockengasse w Kolonii, niezachowany; 1876–1880 – Ständehaus w Düsseldorfie; 1877 – kościół protestancki w Langenbergu, współczesna Eventkirche; 1877–1879 – Villa Petershall w Langenbergu; 1878–1884 – główny gmach Wyższej Szkoły Technicznej w Charlottenburgu, wspólnie z Richardem Lucae i Friedrichem Hitzigiem; 1879 – wieża kościoła niemieckiego w Sztokholmie; 1880 – Akademia Rysunku w Hanau; 1884–1885 – anglikański kościół św. Jerzego w parku pałacu Monbijou w Berlinie, niezachowany; 1886–1888 – kaplica grobowa rodziny von Arnim w Parku Mużakowskim; 1888–1889 – mauzoleum rodziny Dittrichów w Krásnej Lípie; 1890 – mauzoleum cesarza Fryderyka III przy Kościele Pokoju w Poczdamie; 1894–1905 – Katedra w Berlinie; 1895–1897 – kościół pałacowy, obecnie Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu; 1903–1905 – mauzoleum Donnersmarcków w Świerklańcu.

Publikacje

Do publikacji Raschdorffa należą:

Das Kaufhaus Gürzenich in Köln, Berlin 1863; Abbildungen deutscher Schmiedewerke, Berlin 1875–1878; Entwürfe und Bauausführungen im Stil deutscher Renaissance, Berlin 1879; Die Hochbau-Ausführungen des preußischen Staates, Berlin 1880; Palastarchitektur von Oberitalien und Toskana, Berlin 1883–1888; Ein Entwurf Kaiser Friedrichs zum Neubau des Doms und zur Vollendung des königlichen Schlosses in Berlin, Berlin 1888; Rheinische Holz- und Fachwerksbauten des 16. und 17. Jahrhunderts, Berlin 1895; Aufzeichnungen aus dem Leben und Schaffen des Architekten Professor J. C. Raschdorff, Berlin 1903.

Upamiętnienie

W Pszczynie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Raschdorffowi. W Düsseldorfie jego nazwiskiem nazwano ulicę w dzielnicy Garath.

Grób architekta w Berlinie jest objęty opieką jako grób honorowy kraju związkowego Berlin.

Przypisy

Bibliografia

Klaus Peters, Leben und Werk des Architekten Julius Carl Raschdorff (1823–1914), Hannover 2004, ISBN 3-931585-13-1. Julius Carl Raschdorff, Aufzeichnungen aus dem Leben und Schaffen des Architekten Professor J. C. Raschdorff, Berlin 1903.

Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Architekci historyzmu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Technicznego w Berlinie Kategoria:Absolwenci Berlińskiej Akademii Budownictwa Kategoria:Ludzie urodzeni w Pszczynie Kategoria:Ludzie związani z Gliwicami Kategoria:Ludzie związani z Kolonią Kategoria:Ludzie związani ze Świerklańcem Kategoria:Urodzeni w 1823 Kategoria:Zmarli w 1914