Ludwik Henryk Bojanus (ur. 16 lipca 1776 w Bouxwiller, zm. 2 kwietnia 1827 w Darmstadt) – biolog i lekarz niemieckiego pochodzenia.
W nomenklaturze zoologicznej stosuje się skrót przy oznaczeniu taksonu opisanego przez L. H. Bojanusa, np. Bos primigenius , 1827.
Życiorys Ojciec był urzędnikiem w zarządzie lasów książęcych. Ukończył studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu w Jenie uzyskując w 1797, w 21 roku życia, doktorat medycyny i chirurgii. Studiował w Wiedniu w 1803 zawiera tam związek małżeński z Wilhelminą Roose (zm. 1826), córką pastora kopenhaskiego. Bojanus dowiedział się z gazet o wakującej katedrze weterynarii w Wilnie i zgłosił się do konkursu. 13 marca 1804 roku Rada Uniwersytetu Wileńskiego obrała go profesorem. Od 20 maja 1806 podjął pracę na Uniwersytecie i zapoczątkował rozwój nowoczesnej weterynarii w Polsce. W 1823 roku założył pierwszą polską szkołę weterynarii tzw. Instytut Praktycznej Weterynarii przy Uniwersytecie Wileńskim. Napisał wiele odkrywczych prac z anatomii opisowej i porównawczej. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia i chorobę płuc uzyskał urlop zdrowotny, wyjechał 24 września 1824 roku z Wilna do Darmstadt. W czerwcu 1826 Rada Uniwersytetu przedłużyła mu urlop na czas nieograniczony, lecz stan zdrowia nie uległ już poprawie.Zygmunt Fedorowicz Ludwik Henryk Bojanus wyd. PAN Wrocław 1958
Bojanus prowadził wykłady z anatomii zwierząt domowych oraz weterynarii po łacinie. Jest autorem pracy De uro nostrate eiusque sceleto commentatio (O różnicach między żubrem i turem) z 1825 roku, w której na podstawie drobiazgowej analizy szkieletów obu zwierząt udowodnił, że są to dwa odrębne gatunki. Jedną z najbardziej znanych jego prac jest rozprawa o anatomii żółwia błotnego pod tytułem Anatome Testudinis Europaeae.
Opisał on parzysty narząd wydalniczy występujący u małży, częściowo pełniący funkcję nerki. Na cześć odkrywcy nazwany został narządem Bojanusa.
Uczniami Bojanusa byli Adam Ferdynand AdamowiczAdamowicz, A. F. „O życiu i pismach Ludwika Bojanusa”, w Tygodnik peterburski, Vol. 6, Nr.80 (15./27.10.1835), s. 462–464; Nr.81 (18./30.10.1835), s. 469–470; Nr.82 (22.10./3.11.1835), s. 477–478; Nr.83 (25.10./6.11.1835), s. 483–484. Digitalisat BUW. oraz (1800–1843)Muyschel, C.O.D. (1829) Dissertatio inauguralis medica veterinaria: Synonymiam myologicam equini generis exhibens, quam ad gradum Doctoris Medicinae obtinendum publico judicio submittit Car. Just. Dav. Muyschel Livonus Med. mag. Vilnae [Wilno], druk Dworcowa. 71 str.Bibliografia polska Estreicherów, t. 3, s. 183., pionierzy polskiej weterynarii.
Upamiętnienie Na jego cześć nazwano gatunek triasowego gada Lisowicia bojani.
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia PWN, Tom 1, Warszawa 1991, s. 251. https://web.archive.org/web/20110901072213/http://www.bu.umk.pl/bojanus.html https://web.archive.org/web/20100130092635/http://portalwiedzy.onet.pl/15595,,,,bojanus_ludwik_henryk,haslo.html http://www.cahiers-lituaniens.org/bojanus/index.htm
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Linki zewnętrzne Dzieła Ludwika Henryka Bojanusa w bibliotece Polona
Kategoria:Polacy pochodzenia niemieckiego Kategoria:Polscy lekarze weterynarii Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk weterynaryjnych Kategoria:Polscy zoolodzy Kategoria:Polscy anatomowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Urodzeni w 1776 Kategoria:Zmarli w 1827 Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych