Królestwo Bawarii

mały|Królestwo Bawarii w 1808 roku Królestwo Bawarii () – państwo istniejące w latach 1806–1918, głównie na terenie współczesnego landu Bawaria.

Historia Powstanie Podpisany 26 grudnia 1805 roku pokój w Preszburgu zakładał utworzenie Królestwa Bawarii. Na mocy tego porozumienia Austria straciła na rzecz Bawarii Tyrol. 1 stycznia 1806 roku Bawaria stała się królestwem, a tego samego dnia książę-elektor Maksymilian II ogłosił się królem Bawarii. 1 maja 1808 roku Królestwo Bawarii ustanowiło własną konstytucję, a jej wdrażanie rozpoczęto w roku 1817. Konstytucja ta zapewniała między innymi wolność religijną, zniesienie systemu klasowego, zniesienie przywilejów szlachty i duchowieństwa oraz likwidację pańszczyzny. 10 lat później, w roku 1818, powstała nowa konstytucja, która wprowadziła dwie izby Zgromadzenia Stanowego Bawarii. Nowa Konstytucja obowiązywała i stanowiła podstawę bawarskiej państwowości przez cały wiek, czyli do 1918 roku.

Bawaria podczas wojen napoleońskich Dzięki sojuszowi Bawarii z I Cesarstwem Francuskim, terytorium Bawarii się powiększyło, a Bawaria uzyskała pierwszą liberalną konstytucję. Pod koniec wojen napoleońskich Bawaria przeszła na stronę koalicji. Była obszarem tranzytowym dla armii sojuszniczej i wroga, była także miejscem bitew między armiami francuskimi pod dowództwem Napoleona i jego przeciwnikami, zwłaszcza Austrią (m.in. bitwa pod Eckmühl). Chociaż Bawarczycy nie brali udziału w ostatniej, decydującej bitwie przeciwko Napoleonowi, bitwie pod Lipskiem w październiku 1813 roku, w której Napoleon poniósł druzgocącą porażkę, to znaleźli się oni po stronie zwycięzców.

Królestwo Bawarii w I połowie XIX wieku Po śmierci Maksymiliana w 1825 roku, tron objął jego syn, Ludwik I Wittelsbach. W 1810 roku Ludwik I ożenił się z Teresą z Saksonii-Hildburghausen. Król Ludwik I Wittelsbach uznawany jest za jednego z najważniejszych władców w historii Bawarii z uwagi na jego zasługi dla stworzenia w Monachium centrum kultury i sztuki. Rewolucja lutowa z 1848 roku doprowadziła do jego abdykacji, po której, władzę w Królestwie przejął jego syn, Maksymilian II. Maksymilianowi udało się przywrócić stabilność w Królestwie. Po jego śmierci w 1864 roku władzę w kraju przejął jego syn, Ludwik II Wittelsbach.

Królestwo Bawarii w II połowie XIX wieku i I połowie XX wieku Po wojnie francusko-pruskiej król Bawarii Ludwik II Wittelsbach zaproponował, by pruskiego króla Wilhelma I ogłosić cesarzem niemieckim. Po objęciu przez niego władzy, Królestwo Bawarii zachowało uprzywilejowany status i własną armię. Potem Ludwik II spędzał coraz więcej czasu i wydawał coraz więcej pieniędzy na realizowanie własnych projektów, takich jak budowa zamku Neuschwanstein. Z tego powodu popadł w długi, a jego stosunki z ministrami pogorszyły się. 10 czerwca 1886 roku na dwór sprowadzono psychiatrę, który uznał króla za chorego psychicznie. Oficjalnie podano do wiadomości, że osoba niepoczytalna nie może sprawować władzy w kraju. Według współczesnych badaczy nie ma dowodów, aby król Ludwik II chorował psychicznie. Król zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach – 13 czerwca 1886 roku odkryto jego ciało w przybrzeżnych wodach jeziora Starnberg. Po śmierci Ludwika na tronie zasiadł jego młodszy brat Otto, cierpiący na chorobę psychiczną i niezdolny do sprawowania władzy, w związku z czym w latach 1886-1912 regencję sprawował stryj obu monarchów, książę Luitpold. Po śmierci Luitpolda, władzę w Królestwie przejął jego syn Ludwik, początkowo także jako regent, a od 1913 roku (dzięki zmianie konstytucji) jako król Ludwik IIIJohn E. Morby, Dynastie świata : przewodnik chronologiczny i genealogiczny, Wydawnictwo Znak, Kraków 1994, , s. 233..

I wojna światowa i upadek Królestwa W 1914 roku doszło do starcia trójprzymierza z trójporozumieniem w związku z agresją Austro-Węgier na Serbię po zabójstwie austriackiego arcyksięcia Franciszka Ferdynanda przez Gawriła Principa. Niemcy stanęły po stronie Austro-Węgier i wypowiedziały wojnę Francji i Rosji. Po inwazji Niemiec na neutralną Belgię, Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Niemcom. Później Ludwik III zażądał dla Bawarii aneksji Alzacji i miasta Antwerpia w Belgii.

W 1918 roku Królestwo Bawarii bezskutecznie próbowało wynegocjować odrębny pokój z Ententą. 7 listopada 1918 roku Ludwik III wraz z rodziną uciekł z rezydencji w Monachium. 12 listopada 1918 w pisemnym oświadczeniu Ludwik III zwolnił urzędników oraz żołnierzy z przysięgi lojalności, nie sformułowawszy w nim abdykacji. Kurt Eisner potraktował jego oświadczenie jako abdykację. W nocy z 7 na 8 kwietnia 1919 powstała Bawarska Republika Rad.

Królowie Bawarii

+lp.ImięZdjęcieCzas rządów1Maksymilian I Józef50px1806–18252Ludwik I Wittelsbach50px1825–18483Maksymilian II Bawarski50px1848–18644Ludwik II75x75px1864–18865 Otto I Bawarski63x63px1886–19136Ludwik III Wittelsbach78x78px1913–1918

Ludność Rozwój liczby ludności Królestwa Bawarii w latach 1871–1900: rokogółemuwagi18714 863 450w tym katolicy – 3 464 364, ewangelicy – 1 342 592, chrześcijanie innych wyznań – 5453, Żydzi – 50 66218755 022 42518805 284 77818905 594 982w tym katolicy – 3 962 941, ewangelicy – 1 571 863, chrześcijanie innych wyznań – 5786, Żydzi – 53 88519006 176 057w tym katolicy – 4 363 178, ewangelicy – 1 749 206, chrześcijanie innych wyznań – 7607, Żydzi – 54 928 Miasta Królestwa Bawarii o populacji przekraczającej 40 tys. mieszkańców w 1900 roku: lp.miastopopulacjarejencja1.Monachium 499 932 Górna Bawaria2.Norymberga261 081 Środkowa Frankonia3.Augsburg89 174 Szwabia4.Würzburg75 499 Dolna Frankonia5.Ludwigshafen61 914 Palatynat6.Fürth54 822 Środkowa Frankonia7.Kaiserslautern48 310 Palatynat8.Regensburg45 429 Górny Palatynat9.Bamberg41 823 Górna Frankonia

Przypisy

Kategoria:Historia Bawarii Bawaria Bawaria