Grzegorz Cudotwórca (; ur. ok. 210/213 w Neocezarei, zm. ok. 270 tamże) – jeden z Ojców Kościoła, biskup, święty Kościoła katolickiego, ormiańskiego, koptyjskiego i prawosławnego. Wyznawca.

Życiorys Urodził się ok. 210 albo ok. 213 roku w Neocezarei. Pochodził z majętnej, pogańskiej rodziny, a po narodzinach otrzymał imię Teodor. Po ukończeniu studiów retorycznych, udał się wraz z bratem Atenodorem do Berytu, jednak po drodze odwiedził Cezareę Palestyńską, gdzie poznał Orygenesa. Następnie przyjął chrzest, przybrał imię Grzegorz i przez kolejne pięć lat uczył się od nowego mistrza. Około 238 roku powrócił z bratem do Neocezarei Pontyjskiej, gdzie został wybrany biskupem. Dzięki swojej działalności apostolskiej, doprowadził do zaniku pogaństwa. Współpracował z rodziną Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nyssy. W 251 roku, podczas prześladowań chrześcijan przez Decjusza, ukrywał się razem z wiernymi w górach. Gdy około trzy lata później miasto najechali Goci, usiłował zredukować negatywne skutki podboju. W latach 264–265 uczestniczył w synodzie w Antiochii, na którym potępiono Pawła z Samosaty. Zmarł 17 listopada około 270 roku.

Twórczość Najważniejszym dziełem Grzegorza była „Uroczysta mowa dziękczynna do Orygenesa” (Logos prosphonetikos), w której opisał charakter nauki w szkole Orygenesa. Ważnym dziełem było „Wyznanie wiary” (Ekthesis pisteos), które, według Grzegorza z Nyssy, biskup Neocezarei miał otrzymać bezpośrednio od Matki Bożej oraz Jana Ewangelisty. Na pozostałą twórczość Grzegorza składają się: „List kanoniczny”, „Komentarz do Eklezjastesa” i „Do Teopompa, o cierpiętliwości i niecierpiętliwości Boga”.

Kult Dzień obchodów Wspomnienie liturgiczne Grzegorza Cudotwórcy w Kościele katolickim, koptyjskim i ormiańskim obchodzone jest 17 listopada.

Kościoły wschodnie, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają św. Grzegorza 17/30 listopada, tj. 30 listopada według kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia W ikonografii święty przedstawiany jest jako siwobrody, łysiejący starzec w czerwonych szatach biskupich i Ewangelią w rękach.

Zobacz też kult świętych modlitwa za wstawiennictwem świętego święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Ojcowie Kościoła Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Biskupi w I-XI wieku Kategoria:Urodzeni w III wieku Kategoria:Zmarli w 273