Erytromycyna () – mieszanina organicznych związków chemicznych, antybiotyków z grupy makrolidów właściwych, wytwarzanych przez promieniowce Dawna nazwa: Streptomyces erythraeus., której głównym składnikiem jest erytromycyna A, oraz erytromycyny B i C (nie więcej niż 5% każdej). Hamują syntezę białka poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu.
Stosowana jest także w postaci cyklicznego węglanu; w takiej formie ma silniejsze działanie przeciwbakteryjne i dłuższy okres półtrwania.
Erytromycyna jest metabolizowana w wątrobie przez demetylację do formy nieczynnej.
Działanie Antybiotyk makrolidowy. Działa silnie bakteriostatycznie na Streptococcus spp.; ponadto m.in. na Listeria monocytogenes, Mycoplasma pneumoniae, Corynebacterium diphtheriae, Legionella pneumophila, Neisseria spp., , Chlamydia spp., Treponema pallidum, niektóre bakterie beztlenowe. Zmienną wrażliwość wykazują szczepy Staphylococcus spp. (w czasie leczenia narasta oporność) oraz Haemophilus influenzae (eradykacja większości szczepów ma miejsce jedynie w obecności dużych stężeń antybiotyku). Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i pałeczki Enterobacteriaceae. Wykazuje oporność krzyżową z linkomycyną i klindamycyną. Wchłanianie z przewodu pokarmowego zmniejsza się w obecności pokarmu. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 70%. Erytromycyna dobrze przenika do ucha środkowego, migdałków podniebiennych, płynu opłucnowego i otrzewnowego; lek przenika także do komórek fagocytarnych, przez barierę łożyska i do mleka matki. Słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i stawowego. Jest metabolizowana w wątrobie i wydalana głównie w postaci niezmienionej z kałem. Czas półtrwania we krwi wynosi 1–2 h.
Wskazania Erytromycyna jest przydatna w leczeniu osób, które wykazują alergię na penicyliny, ponieważ ma podobne (ale nieidentyczne) spektrum działania.
Zakażenia górnych dróg oddechowych (zapalenie migdałków podniebiennych, ropień okołomigdałkowy, zapalenie gardła, krtani, zatok, wtórne zakażenia bakteryjne w przebiegu grypy i przeziębienia). Zakażenia dolnych dróg oddechowych (zapalenie tchawicy, ostre zapalenie oskrzeli, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie płuc – płatowe, odoskrzelowe i pierwotne atypowe, rozstrzenie oskrzeli, legionelloza). Zakażenia ucha środkowego i ucha zewnętrznego, zapalenie dziąseł, angina Plauta-Vincenta. Zapalenie powiek. Zakażenia skóry i tkanek miękkich (czyraki – w tym mnogie, zapalenie tkanki łącznej, róża). Zakażenia układu pokarmowego (zapalenie pęcherzyka żółciowego, gronkowcowe zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy). Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych, wtórnych zakażeń w przebiegu oparzeń, zapalenia wsierdzia u pacjentów poddawanych zabiegom stomatologicznym. Inne zakażenia: zapalenie szpiku, cewki moczowej, rzeżączka, kiła pierwotna, ziarniniak weneryczny pachwin, błonica, płonica.
u dzieci w zakażeniach wywołanych Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia pneumoniae zakażenia wywołane przez paciorkowce rzeżączka kiła wczesna u chorych uczulonych na penicylinę błonica bakteryjne zapalenie wsierdzia choroba legionistów
Przeciwwskazania nadwrażliwość na erytromycynę i inne antybiotyki makrolidowe niewydolność wątroby przebyta żółtaczka ostra porfiria nie należy stosować u chorych na kiłę późną
Nie stosować w przebiegu leczenia astemizolem, , cyzapryd, , ergotaminą lub dihydroergotaminą.
Działanie niepożądane Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza po podaniu dużych dawek (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka), przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy. Rzadko obserwowano żółtaczkę cholestatyczną, niewydolność wątroby, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Sporadycznie występują zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz komorowy, arytmie typu torsades de pointes, kołatanie serca), zaburzenia słuchu – zazwyczaj przemijające (szumy uszne, głuchota – zwłaszcza po podaniu dużych dawek lub u pacjentów z niewydolnością nerek). U 0,5% pacjentów obserwowano reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wysypka skórna, rumień wielopostaciowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksja). Bardzo rzadko występuje agranulocytoza, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego i nerek, zapalenie trzustki. Długotrwałe lub powtórne stosowanie erytromycyny może prowadzić do nadkażenia opornymi szczepami bakterii lub grzybów.
Preparaty Dostępne w Polsce preparaty proste: Aknemycin – maść lub płyn do stosowania na skórę Cusi Erythromycin 0,5% – maść do oczu Davercin – granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, roztwór na skórę, tabletki powlekane lub żel Erythromycinum Intravenosum TZF – proszek do sporządzania roztworu do infuzji Erythromycinum TZF – tabletki powlekane
Dostępne w Polsce preparaty złożone: Zineryt (erytromycyna + octan cynku) – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do stosowania na skórę Aknemycin Plus (erytromycyna + tretynoina) – płyn na skórę Isotrexin (erytromycyna + izotretynoina) – żel
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Antybiotyki makrolidowe Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia