Andrew Cuomo (wym. []; ur. 6 grudnia 1957 w Nowym Jorku) – amerykański polityk, członek Partii Demokratycznej. W latach 1997–2001 sekretarz ds. mieszkalnictwa i rozwoju miast. Od 1 stycznia 2011 do 24 sierpnia 2021 gubernator stanu Nowy Jork. Zrezygnował z pełnienia funkcji w związku z oskarżeniami o molestowanie seksualne.
Życiorys Pochodzenie i młodość Jego ojciec Mario Cuomo zajmował wiele stanowisk w rządzie stanowym Nowego Jorku, a w latach 1983–1994 był pierwszym w historii gubernatorem tego stanu pochodzenia włoskiegoPeter Blauner, All Star Family Feud: The Governor's In-Laws Battle Over a Father's Legacy, "New York Magazine", 1989-02-13 [dostęp 2011-01-22]. Andrew Cuomo studiował prawo na Fordham University oraz w Albany Law School. Już jako student zaangażował się w struktury partyjne Demokratów, zaś w 1982 brał aktywny udział w kampanii gubernatorskiej swojego ojca. Następnie został jednym z jego doradców politycznych za symboliczną stawkęPatrice O'Shaughnessy, Andrew Cuomo: From Horror on the Hudson to Democrats' chosen son, "New York Daily News", 2009-09-27 [dostęp 2011-01-22]. W 1984 podjął pracę w prokuraturze okręgowej w Nowym Jorku, później przeszedł do prywatnej kancelarii prawnej. W 1986 założył organizację HELP (Housing Enterprise for the Less Privileged), wspierającą budownictwo dla najuboższych. W latach 1990–1993 z nominacji burmistrza miasta Nowy Jork przewodniczył miejskiej komisji ds. bezdomnych.
Kariera polityczna W 1993 podjął pracę w federalnym Departamencie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, początkowo jako jeden z assistant secretaries (co orientacyjnie odpowiada polskiemu wiceministrowi w randze podsekretarza stanu). W 1997 został szefem tego resortu i kierował nim przez całą drugą kadencję prezydenta Clintona, do stycznia 2001 rokuBiogram na stronie Departamentu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast [dostęp 2011-01-22]. Po odejściu z rządu federalnego, w 2002 roku starał się o nominację Demokratów w wyborach gubernatorskich w Nowym Jorku, lecz ostatecznie zrezygnował, a nominację uzyskał Carl McCall, którego później pokonał w wyborach ubiegający się o reelekcję George Pataki. Nie mając szans na poparcie Demokratów, Cuomo wystartował w tych wyborach jako kandydat maleńkiej Liberalnej Partii Nowego Jorku i uzyskał niespełna 16 tysięcy głosów na ponad 4,7 mln oddanych w całym stanie wyborów gubernatorskich w stanie Nowy Jork w 2002 roku [dostęp 2011-01-22]. W 2006 wystartował w wyborach na stanowisko prokuratora generalnego stanu, tym razem z powodzeniem. Na początku roku 2009, gdy Hillary Clinton musiała zrzec się miejsca w Senacie Stanów Zjednoczonych, ponieważ nie można go łączyć ze stanowiskiem członka rządu (a ona weszła do gabinetu Baracka Obamy jako sekretarz stanu), Cuomo był wymieniany w gronie najpoważniejszych kandydatów do zajęcia jej miejscaDanny Hakim, Wishing and Hoping for Clinton's Seat, "The New York Times", 2007-10-04 [dostęp 2011-01-22]. Zgodnie z prawem stanowym, tymczasowego senatora (urzędującego do czasu wyborów uzupełniających) mianuje w takich sytuacjach gubernator stanu. Ostatecznie David Paterson zdecydował się na mianowanie Kirsten GillibrandAlan Silverleib,N.Y. governor names Clinton successor, CNN, 2009-01-23 [dostęp 2011-01-22].
We wrześniu 2009 administracja prezydenta Obamy powiadomiła gubernatora Patersona, że jej preferowanym kandydatem w nadchodzących wyborach będzie Andrew CuomoJames T. Madore,Obama cordial but cool to Gov. Paterson, newsday.com, 2009-09-21 [dostęp 2011-01-22]. Pod wpływem tych sugestii, a także w związku z własnym stanem zdrowia, Paterson zrezygnował ze startu. W maju 2010 Cuomo uzyskał oficjalną nominację wyborczą Partii Demokratycznej, a w listopadzie 2010 pokonał w wyborach Carla Paladino, Republikanina związanego ze środowiskiem TEA Party. Objął urząd 1 stycznia 2011, minutę po północy (zgodnie z przepisem prawa stanowego, iż kadencja gubernatora rozpoczyna się wraz z początkiem roku).
Jako gubernator stanu Nowy Jork, 22 stycznia 2019 roku zatwierdził ustawę umożliwiającą dokonywanie aborcji nawet w dziewiątym miesiącu ciąży w przypadku podejrzeń zagrożenia zdrowia i życia matki, a także poważnej choroby płodu, przez co spotkał się ze znaczącą krytyką działaczy pro-life. Jako że Cuomo jest katolikiem, biskup Albany, Edward B. Scharfenberger, poruszył kwestię jego ekskomuniki w związku z tą sprawą.
Cuomo był przez trzynaście lat żonaty z Kerry Kennedy, córką Roberta F. Kennedy’ego. Mają wspólnie trzy córki (bliźniaczki Cara i Mariah oraz Michaela). Związek zakończył się rozwodem w 2005 roku. W latach 2005–2019 był w nieformalnym związku z Sandrą Lee, autorką książek i programów telewizyjnych o tematyce kulinarnejAG Andrew Dating Foodie, "The New York Post", 2008-12-08 [dostęp 2011-01-22].
Andrew Cuomo w grudniu 2020 został oskarżony przez grupę kobiet o szereg niestosownych zachowań m.in. molestowanie i formułowanie nieodpowiednich komentarzy. 28 lutego 2021 prokurator generalna stanu Nowy Jork Letitia James ogłosiła, że zatrudni profesjonalną, zewnętrzną firmę w celu sporządzenia niezależnego raportu. W sierpniu 2021 w opublikowanym dokumencie dowiedziono, że gubernator Cuomo w okresie sprawowania mandatu formułował niestosowne komentarze lub molestował co najmniej 11 kobiet. W miarę rozwoju wydarzeń prezydent Joe Biden, senatorowie stanu Nowy Jork Chuck Schumer i Kirsten Gillibrand, spikerka Izby Reprezentantów Nancy Pelosi oraz burmistrz Nowego Jorku Bill de Blasio sugerowali Cuomo rezygnację. 10 sierpnia 2021 Andrew Cuomo ogłosił, że w ciągu 14 dni ustąpi ze stanowiska gubernatora stanu Nowy Jork. O północy 24 sierpnia 2021 zakończył urzędowanie, a fotel gubernatora objęła po nim Kathy Hochul.
W 2025 roku wystartował w prawyborach Partii Demokratycznej na burmistrza Nowego Jorku. Był faworytem sondaży, lecz w odbywającym się 24 czerwca głosowaniu zajął drugie miejsce, przegrywając z Zohranem Mamdanim. Wystartował w wyborach jako kandydat niezależny. Po wpłynięciu około 90% głosów uznał swoją porażkę z Zohranem Mamdanim oraz pogratulował zwycięzcy.
Reakcje na COVID-19 w Nowym Jorku W marcu 2020 roku Nowy Jork został najciężej dotkniętym pandemią COVID-19 stanem Ameryki. W reakcji na nią, jako gubernator stanu Andrew Cuomo podjął szereg radykalnych decyzji – przy pomocy Gwardii Narodowej izolując najpierw hrabstwo New Rochelle na północ od miasta Nowy Jork, w którym miały miejsce pierwsze w stanie Nowy Jork na większą skalę stwierdzone przypadki zakażenia wirusem SARS-CoV-2, zamknął wszystkie szkoły publiczne na terenie stanu, a następnie wprowadził stan kwarantanny dla całego miasta Nowy Jork oraz stanu Nowy JorkIn coronavirus crisis' [on line]. Wziął też na siebie pełna odpowiedzialność za podjęte decyzje. Jedną z najbardziej kontrowersyjnych decyzji, która została podjęta 25 marca 2020 roku, było wymuszenie na domach opieki obowiązku przyjmowania zarażonych wirusem osób, a także zabronienie tym domom wykonywania testów na obecność koronawirusa przyjmowanym pensjonariuszom. W efekcie tej trwającej sześć tygodni polityki, w domach opieki Nowego Jorku zmarło ponad 6000 seniorówSteve Scalise, Gov. Cuomo can’t dodge accountability for nursing home deaths forever, New York Post, 24-06-2020 [dostęp 2020-07-23].
Przypisy
Bibliografia na stronie Gubernatora Nowego Jorku [dostęp 2011-01-22] w serwisie WhoRunsGov from the Washington Post [dostęp 2011-01-22]
Kategoria:Gubernatorzy Nowego Jorku Kategoria:Amerykańscy prawnicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1957 Kategoria:Demokraci (Stany Zjednoczone) Kategoria:Sekretarze urbanizacji Stanów Zjednoczonych