Operacja Totalize – kryptonim operacji zaczepnej wojsk kanadyjskich, brytyjskich i polskich wykonanej w dniach 8–9 sierpnia 1944 roku na południe od Caen przez siły II Korpusu Kanadyjskiego, której celem było przełamanie niemieckiego frontu w Normandii, rozbicie I Korpusu Pancernego SS, opanowanie kluczowych wzgórz w rejonie miasta Falaise, a w dalszej perspektywie połączenie się z nacierającymi od południa wojskami amerykańskimi i tym samym zamknięcie w kotle wojsk niemieckich w Normandii. Główną rolę odegrały podczas niej dywizje pancerne – 4 Kanadyjska Dywizja Pancerna i polska 1 Dywizja Pancerna po stronie alianckiej oraz 12 Dywizja Pancerna SS Hitlerjugend po stronie niemieckiej. W polskiej historiografii operacja Totalize jest uznawana za początek tzw. bitwy pod Falaise.
Tło sytuacyjne Miasto Caen było celem sił brytyjskich lądujących na plaży Sword już podczas D-Day. Szybko jednak zdano sobie sprawę z tego, że niemiecka obrona jest najsilniejsza właśnie w tym sektorze, a większość posiłków wysłanych do Normandii została zaangażowana w utrzymanie miasta. Wojna pozycyjna trwała przez następne sześć tygodni. Kilka prób zdobycia Caen przez wojska brytyjskie i kanadyjskie zakończyło się niepowodzeniem. Dopiero 9 lipca większa część miasta, położona na północ od rzeki Orne, została zajęta podczas operacji Charnwood. Między 18, a 20 lipca siły brytyjskie rozpoczęły operację Goodwood, aby oskrzydlić miasto od wschodu i południa, podczas gdy siły kanadyjskie przeprowadziły operację Atlantic, aby przepłynąć rzekę Orne i oczyścić pozostałą, południową część miasta. Chociaż operacja Goodwood została powstrzymana, a wojska alianckie poniosły liczne straty w czołgach, obie operacje zapewniły Sprzymierzonym przyczółek o szerokości 9,7 km i głębokości 3,8 km na południowym brzegu Orne.
Niemcy zachowali kontrolę nad grzbietem Verrières położonym 8 km na południe od miasta. Powtarzane ataki Brytyjczyków i Kanadyjczyków wokół Caen (częściowo po to, by odwrócić uwagę Niemców od zachodniej części frontu, gdzie amerykańska 1 Armia przygotowywała się do przełamania frontu), spowodowały, że Niemcy rzucili do obrony wzgórza Verrières swoje najsilniejsze i najbardziej zdeterminowane formacje, w tym elementy trzech dywizji Pancernych SS I Korpusu Pancernego SS.
W ciągu 48 godzin od zakończenia operacji Goodwood kanadyjska 2 Dywizja Piechoty rozpoczęła generalny atak na niemiecką obronę w rejonie grzbietu Verrières. Kanadyjczycy ponieśli ponad 1300 ofiar, a postępy ofensywy były minimalne. Od 25 do 27 lipca podjęto kolejną próbę zdobycia grzbietu w ramach operacji Spring. Źle przygotowany atak pochłonął prawie 1500 ofiar. Bitwa o wzgórze Verrières pochłonęła w sumie ponad 2800 ofiar wśród Kanadyjczyków. Podczas gdy grań pozostawała w rękach niemieckich, 2 Dywizja Piechoty zyskała jednak przyczółek pomiędzy wioską Verrières, a Saint-Martin-de-Fontenay, co pozwoli żołnierzom alianckim gromadzić się poza zasięgiem widzenia niemieckich obserwatorów podczas przygotowań do rozpoczęcia operacji Totalize..
25 lipca amerykańska 1 Armia rozpoczęła operację Cobra, która po pierwszych dwóch dniach przełamała niemiecką obronę na południe od Saint-Lô. Pod koniec trzeciego dnia operacji siły amerykańskie przesunęły się o 24 km na południe od linii wyjściowej. 30 lipca siły amerykańskie zdobyły Avranches u podstawy półwyspu Cotentin. Niemiecka lewa flanka upadła i w ciągu 24 godzin jednostki amerykańskiej 3 Armii wkroczyły do Bretanii, by ruszyć na południe i zachód przez otwarty teren, prawie bez oporu wroga. 1 Dywizja Pancerna SS „Leibstandarte SS Adolf Hitler”, 9 Dywizja Pancerna SS „Hohenstaufen” oraz 116 Dywizja Pancerna zostały przesunięte na zachód od wzgórza Verrières, aby zmierzyć się z tym nowym zagrożeniem.
Generał Bernard Law Montgomery (dowodzący siłami lądowymi w Normandii) chciał zaatakować wschodnią flankę frontu, aby zdobyć Falaise. W jego zamierzeniach taki ruch miał doprowadzić do całkowitej klęski wojsk niemieckich w Normandii. Kanadyjska 1 Armia pułkownika Harry’ ego Crerara zajmowała ten odcinek frontu. Składała się z Brytyjskiego I Korpusu, odpowiedzialnego za skrajną wschodnią flankę oraz II Korpusu Kanadyjskiego pułkownika Guya Simondsa stacjonującego na południe od Caen. II Korpus Kanadyjski, który miał rozpocząć operację Totalize, składał się z 2 Dywizji Piechoty, 3 Dywizji Piechoty, 49 Dywizji Piechoty, 51 Dywizji Piechoty Highland, 4 Dywizji Pancernej, polskiej 1 Dywizji Pancernej, kanadyjskiej 2 Brygady Pancernej i brytyjskiej 33 Brygady Pancernej..
Kanadyjski plan Niemiecka obrona na wzgórzu Verrières była wciąż bardzo silna. Wysunięte pozycje piechoty były dobrze okopane, z szerokimi polami prowadzenia ognia. Główne zgrupowanie ponad stu dział przeciwpancernych 75 mm i 88 mm zostało rozmieszczone wokół wsi Cramesnil i Saint-Aignan-de-Cramesnil, około 4,8 km za wysuniętymi niemieckimi pozycjami, aby powstrzymać spodziewane przełamanie frontu w wykonaniu sił pancernych wzdłuż drogi Caen – Falaise. Linia frontu oraz głęboka obrona znajdowały się w odcinku odpowiedzialności 89 Dywizji Piechoty, 85 Dywizji Piechoty (niedawno przybyłej z Rouen) i pozostałości 272 Dywizji Grenadierów Pancernych (poważnie uszczuplonej przez Kanadyjczyków w operacji Atlantic). 12 Dywizja Pancerna SS „Hitlerjugend” z dołączonym batalionem czołgów ciężkich Tygrys, liczącym pięćdziesiąt maszyn, znajdowała się w rezerwie, kolejne 4,8 km z tyłu. Część piechoty dowodzona była przez niemiecki LXXXVI Korpus, ale większość sektora (wraz z 12 Dywizją Pancerną SS) znajdowała się pod dowództwem I Korpusu Pancernego SS, który przybył na ten teren podczas operacji Goodwood..
Simonds wiedział, że ataki piechoty wspierane przez zmasowany ostrzał artyleryjski nie zdołały przełamać niemieckich linii w operacji Atlantic oraz operacji Spring. Podczas operacji Goodwood, bombardowania w wykonaniu samolotów RAF-u pomogły brytyjskim czołgom przedrzeć się przez linię frontu, ale same poniosły ciężkie strat z powodu ognia nienaruszonej niemieckiej obrony przeciwlotniczej, rozmieszczonej głęboko poza strefą bombardowania. Piechota nie była w stanie podążać wystarczająco szybko, aby wesprzeć czołgi lub zabezpieczyć teren za nimi, ponad były dodatkowo spowolniane przez niemieckich maruderów. Aby rozwiązać problem taktyczny związany z ukształtowaniem terenu i głęboką obroną, Simonds zaproponował radykalne rozwiązanie, pierwszy w Normandii duży atak jednostek zmotoryzowanych.
Niektóre kanadyjskie i brytyjskie dywizje piechoty zostały przed D-Day tymczasowo wyposażone w samobieżne działa M7 Priest, które później zastąpiono holowanymi działami polowymi, tzw. dwudziestopięciofuntówkami. Simonds kazał wszystkie Priesty przekształcić w transportery piechoty Kangaroo, co miało pozwolić piechocie dotrzymać tempa czołgom w dowolnym terenie. Wcześniej uzyskano specjalne pozwolenie od Amerykanów, producentów pojazdów M7, na przekształcenie ich w nieuzbrojone transportery.
Simonds uczynił wsparcie powietrzne istotnym elementem swojego planu przełamywania niemieckiej obrony. Wstępne bombardowanie z powietrza wymagało od bombowców RAF-u zniszczenia niemieckiej obrony po obu bokach korytarza o szerokości 6,4 km wzdłuż osi drogi Caen – Falaise, w nocy z 7 na 8 sierpnia. We wczesnych godzinach porannych, pod osłoną mroku 8 sierpnia dwa rzuty sił atakujących w postaci czołgów i transporterów opancerzonych miały ruszyć wzdłuż tego korytarza. Na zachód od drogi rozmieszczono 4 Brygadę Piechoty i 2 Brygadę Pancerną ze składy kanadyjskiej 2 Dywizji Piechoty. Na wschód od drogi stała 154 Brygada Piechoty Górskiej i 33 Brygada Pancerna z brytyjskiej 51 Dywizji Piechoty Highland. Te dwie kolumny miały przebić się przez pierwszą linię obrony i nie zważając na tlący się tam opór obrońców, przeć dalej, by o świcie zdobyć główne niemieckie pozycje dział przeciwpancernych wokół Cramesnil i Saint-Aignan de Cramesnil.
Druga faza operacja miała nastąpić natychmiast po zakończeniu pierwszej. Podczas gdy pozostałe cztery brygady piechoty 2 Dywizji kanadyjskiej i 51 Dywizji brytyjskiej zlikwidowałyby izolowane niemieckie punkty oporu na wysuniętych pozycjach, kanadyjska 3 Dywizja i brytyjska 49 Dywizja West Riding z I Korpusu rozpoczęłyby ataki uzupełniające w celu poszerzenia terenu zdobytego podczas pierwszej fazy operacji. Natomiast kanadyjska 4 Dywizja Pancerna i polska 1 Dywizja Pancerna ruszyłyby korytarzem do Cramesnil i przygotowywały się do dalszego ataku na południe. By pomóc im w dalszym natarciu, bombowce amerykańskiej 8 Armii Lotniczej zbombardowałyby niemieckie pozycje rezerwowe w Hautmesnil. Ostatecznym celem było wzniesienie na północ od Falaise, 24 km od linii wyjściowej..
Atak kanadyjskiej 1 Armii thumb|240px|Mapa operacji Totalize Wieczorem 7 sierpnia 1944 r. siły atakujące uformowały się w sześć kolumn o szerokości czterech pojazdów, w tym czołgi, pojazdy opancerzone Kangaroo, pojazdy półgąsienicowe, samobieżne działa przeciwpancerne i czołgi z trałami przeciwminowymi.. O godz. 23:00 alianckie bombowce rozpoczęły bombardowanie niemieckich pozycji wzdłuż frontu Caen. O 23:30 kolumny pancerne ruszyły naprzód pod osłoną artylerii. Początkowo ich ruch był powolny. Wielu kierowców pojazdów opancerzonych nie widziało, gdzie jedzie, z powodu pyłu unoszonego przez jadące pojazdy. Kilka pojazdów utknęło w lejach po bombach. Simonds opracował dla kolumn kilka metod utrzymywania kierunku; niektóre pojazdy były wyposażone w radionamierniki, a działa Bofors 40 mm wystrzeliły ponad czołgami pociski smugowe w kierunku natarcia. Pomimo zastosowania wszystkich tych środków, nadal panowało spore zamieszanie. Kilka pojazdów zderzyło się ze sobą lub zostało obezwładnionych ogniem wrogich dział.
Atak przełamał niemiecką linię obronę w kilku miejscach. O świcie atakujące kolumny 51 Dywizji Piechoty Highland osiągnęły zamierzone pozycje. Piechota desantowała się z pojazdów opancerzonych w promieniu 200 metrów od swoich celów w wioskach Cramensnil i Saint-Aignan de Cramesnil, szybko dopadając obrońców. Kolumny kanadyjskiej 2 Dywizji Piechoty zostały opóźnione przez mgłę i nieoczekiwanie silny opór na ich prawej flance, ale do południa 8 sierpnia siły alianckie zdobyły wzgórze Verrières. Nowe metody zastosowane przez Simondsa sprawiły, że atakujący ponieśli tylko ułamek strat, które zostałaby poniesione podczas konwencjonalnego ataku. Siły sprzymierzonych były gotowe do wyruszenia w kierunku Cintheaux, 3,2 km na południe od ich najdalej wysuniętej pozycji, ale Simonds nakazał zatrzymać się, aby umożliwić artylerii polowej oraz kanadyjskiej 4 Dywizji Pancernej i polskiej 1 Dywizji Pancernej atak zgodnie z planem w drugiej fazie operacji.
Działania Panzergruppe West Generał SS Kurt Meyer, dowódca 12 Dywizji Pancernej SS, rozkazał ocalałej piechocie i czołgom z podległych mu formacji, rozbitych przez pierwsze uderzenie wojsk alianckich, zająć pozycje w Cintheaux. Przesunął także do przodu dwie grupy bojowe ze swojej dywizji, składające się z dział szturmowych, piechoty i czołgów Tygrys, rozmieszczając je naprzeciwko jednostek kanadyjskich. Krótko po południu rozkazał tym dwóm grupom bojowym kontratakować w kierunku czołówek wojsk nieprzyjacielskich. W tym momencie aliancki plan ofensywny zakładał dodatkowe bombardowanie w wykonaniu samolotów 8 Armii Powietrznej, zanim kanadyjska 4 Dywizja Pancerna i polska 1 Dywizja Pancerna wyruszyły na południe, w kierunku Falaise, po obu stronach drogi Caen – Falaise.