thumb|240px|Orszak w El Puerto de Santa María Orszak Trzech Króli – uliczne przedstawienie ukazujące przybycie Mędrców ze Wschodu do nowonarodzonego Jezusa, którzy oddali mu pokłon i złożyli dary. Inscenizacje te są organizowane na ulicach wielu miejscowości w Polsce i na świecie. Polski odpowiednik wywodzi się z tradycji jasełkowej i kolędniczej, ale podobny jest w swoim charakterze do parad organizowanych we Włoszech i Hiszpanii, w niektórych miastach Meksyku i w innych miastach świata, głównie tych hiszpańskojęzycznych Ameryki Południowej. W wielu państwach podczas orszaku Trzej Królowie jadą ulicami miasta, rzucając tam dzieciom cukierki.
Polski Orszak Trzech Króli zaliczany jest do największych ulicznych jasełek na świecieOrszaki Trzech Króli na ulicach 515 polskich miast – niedziela.pl. Polega na przejściu ulicami dzieci i królów, którzy zmierzają do stajenki, aby pokłonić się Jezusowi. Po drodze śpiewane są kolędy, wszyscy uczestnicy otrzymują śpiewniki kolędowe i kolorowe papierowe korony.
Symbolika Według chrześcijan Objawienie Pańskie ma swoją symbolikę: jest pokłonem zarówno części świata pogan, jak i ludzi z różnych warstw społecznych oraz narodowych w ogóle – stąd przedstawienie Mędrców (Magów), jako trzech osób, z których jedna jest ciemnoskóra. Wśród różnorodnej rodziny ludzkiej narodził się Chrystus ze swą zbawczą misją, a ona w swych przedstawicielach przybyła z różnych stron, aby złożyć mu hołd. Organizowane w miastach Orszaki Trzech Króli, najczęściej przechodzą przez ich główne ulice i osiedla. W ten sposób ludzie wierzący publicznie wyznają swoją wiarę, ukazując światu, że Jezus przyszedł na świat, aby wszystkim ukazać swoją wielką miłość, niezależnie czy ktoś w niego uwierzy, czy nie.
Na świecie Pierwszy udokumentowany orszak odbył się w Barcelonie w 1855 roku, a w mieście Alcoy w Walencji odbywa się nieprzerwanie od 1866.
W kulturze hiszpańskiej orszaki organizuje się 5 stycznia, w przeddzień święta Objawienia Pańskiego. Tradycyjnie w tych krajach to Trzej Królowie przynoszą dzieciom prezenty wieczorem 5 stycznia. Madrycki orszak jest transmitowany co roku przez telewizję TVEYouTube – Cabalgata de Reyes Magos en Madrid – 2009. W roku 2013 madrycki orszak po raz pierwszy kończył się przy żłóbku.
W Polsce Historia thumb|240px|Orszak Trzech Króli w Poznaniu, pl. Wolności, 6 stycznia 2011 thumb|240px|Banner Orszaku Trzech Króli w Warszawie Orszak Trzech Króli odbył się po raz pierwszy w Warszawie w 2009 rokuHistoria Orszaku Trzech Króli – orszak.org. Nieprzerwanie od 2010 roku warszawski orszak jest transmitowany na żywo w telewizji przez kanały TVP1 i TVP Polonia. Od 2014 roku dziennikarze programu Między Ziemią a Niebem oprócz komentowania i pokazywania korowodu ze stolicy, przedstawiają również relacje i wywiady z innych orszaków odbywających się w mniejszych i większych miejscowościach w Polsce. Pełne transmisje z Orszaków Trzech Króli (od 2014 roku) nadawanych przez Telewizję Polską są dostępne do obejrzenia w serwisie vod.tvp.pl.
Pierwszy polski Orszak Trzech Króli powstał jako kontynuacja jasełek w Szkole Żagle Stowarzyszenia SternikOrszak 2010.. Od 2004 roku organizowano w niej jasełka, w których brali udział wszyscy uczniowie. Zwiększająca się liczba uczniów sprawiła, że w roku 2008 jeden z nauczycieli, Piotr Giertych, wraz z dyrektorem Teatru Buffo Jerzym Stokłosą oraz Piotrem Podgórskim (dyrektorem Sternika) wpadli na pomysł, aby z jasełkami wyjść na ulicę, odnawiając w ten sposób starą tradycję. Kolejnym etapem organizacji było zaproszenie grupy rodziców ze szkoły do wspólnej burzy mózgów. W czasie dyskusji padł pomysł Dariusza Karłowicza, jednego z zaproszonych ojców, aby scenariusz ulicznych jasełek oprzeć na historii Trzech Króli. Autorem nazwy Orszak Trzech Króli oraz pierwszego scenariusza był Piotr Giertych, wraz z pomocą wielu rodziców i innych osób zaangażowanych. Osobą odpowiedzialną za stronę organizacyjną orszaku w Warszawie był Maciej Marchewicz, który przez wiele lat pełnił funkcję Prezesa Fundacji Orszak Trzech Króli. W pierwszych orszakach uczestniczyli jedynie uczniowie szkoły Żagle, do kolejnych przyłączyły się inne szkoły. Na czele orszaku warszawskiego jako główny pasterz co roku idzie kard. Kazimierz Nycz. W innych miastach hierarchowie również towarzyszą gwieździe w drodze do Betlejem. Patronami wydarzenia są w wielu miastach prezydenci i burmistrzowie, oraz marszałkowie województw i starostowie. W inicjatywę publicznego świętowania Bożego Narodzenia i Orszaku Trzech Króli włącza się wiele organizacji społecznych, harcerskich i innych. Logo i symbole orszaku zaprojektował Jarosław Kłaput znany m.in. z przygotowania projektu muzeum Powstania Warszawskiego i muzeum Jana Pawła II w Wadowicach. Stroje w postaci kolorowych peleryn zaprojektowali inni rodzice dzieci uczących się w Żaglach. Pierwszym reżyserem przedsięwzięcia był Jerzy StokłosaMaciej Marchewicz, Piotr Giertych, Piotr Wysocki, Maria Brzeska-Deli. Orszak Trzech Króli, w: „Być solą ziemi – Kościół domem i szkołą komunii”, Komisja Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski, ROK 2012/2013, Wyd. Święty Wojciech..
Orszaki w różnych miastach W 2009 i 2010 orszaki odbyły się w Warszawie i Toruniu w niedzielę, najbliższą dniu 6 stycznia. thumb|240px|Orszak Trzech Króli w Krakowie, Rynek Główny, 6 stycznia 2012
W 2011 z powodu uczynienia 6 stycznia dniem wolnym od pracy zainteresowanie orszakami znacznie wzrosło. Orszaki odbyły się w 6 miastach. W kolejnym roku w 24 miejscowościach, w 2013 w 92 miejscowościach w Polsce, i w 2014 w 177. Na ulicach w orszakach wzięło udział ponad 700 tys. osóbAktualną listę miejscowości można obejrzeć na stronie www.orszak.org.
Polska wersja została podchwycona przez miasta w innych krajach, które również robią orszaki według wspólnego scenariusza. W 2013 roku orszaki odbyły się na Ukrainie i w Republice Środkowoafrykańskiej, a w 2014 roku we Włoszech, w Watykanie, w Niemczech, Anglii i Stanach Zjednoczonych. W ostatnich latach do wspólnej organizacji Orszaku dołącza się około 100 nowych miejscowości rocznie.
W 2010, 2011 i 2012 uczestników orszaków w Polsce pozdrowił Benedykt XVIpoznanski.orszak.org. Również papież Franciszek co roku pozdrawia uczestników polskich Orszaków z okna papieskiegoPapież pozdrowił uczestników orszaków Trzech Króli w Polsce – pap.pl/.
Wpis do śpiewników w 2012, 2013 i 2014 napisał prezydent Bronisław Komorowskiorszak.org. Od roku 2016 tradycję wpisów do śpiewnika kontynuuje prezydent RP Andrzej Duda, który wziął w nim również udział. W 2018, swoim uczestnictwem w Skoczowie, prezydent RP zapoczątkował uczestnictwo w orszakach organizowanych w różnych miastach w PolscePrezydent z małżonką wziął udział w Orszaku Trzech Króli w Skoczowie – slask.onet.pl. W zorganizowanych w 2018 roku 644 orszakach w wzięło udział 1,2 mln osób. Orszaki odbyły się też w 14 miejscowościach za granicąTrzej Królowie przybędą latem – info.wiara.pl. Kolejne rekordy padły w 2020: W zorganizowanych 900 orszakach w Polsce wzięło w nim udział około 1,3 miliona osób. Orszaki odbyły się też w 14 miejscowościach za granicąTrzej Królowie przybędą latem, wiadomosci.radiozet.pl.
Zobacz też Misterium męki Pańskiej Jasełka
Przypisy
Linki zewnętrzne Orszak Trzech Króli w Pampelunie Orszaki Trzech Króli w Polsce Orszak Trzech Króli w Poznaniu Orszak Trzech Króli we Wrocławiu Orszak Trzech Króli w Szczecinie
Kategoria:Katolicka pobożność ludowa Kategoria:Zwyczaje bożonarodzeniowe Kategoria:Teatr Kategoria:Hiszpańskie tradycje chrześcijańskie