Ostrówek (dawn. niem. Kleininselhttps://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/13105/edition/20977/contenthttps://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=12815) – dawne miasto zlokalizowane na niewielkiej wyspiered. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 1, PWN, Warszawa-Poznań, 1988, s.156, pomiędzy Śródką a Ostrowem Tumskim, na terenie obecnego Poznania.
Historia thumb|left|75px|Stary numer domu
Miasto lokowane 18 sierpnia 1444 roku na prawie magdeburskim przywilejem króla Władysława Warneńczyka (osobna gmina miejska i osobne założenie urbanistyczne), zdegradowane w 1800 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 58-59.. Wciśnięte było pomiędzy i tak niewielką Śródkę a rzekę Cybinę, dopływ Warty, tuż przy Ostrowie Tumskim. Było to niegdyś najmniejsze miasto I Rzeczypospolitej, licząc zaledwie kilka domów i mając w różnych okresach swych dziejów od 100 do 300 mieszkańcówDorota Matyaszczyk: Poznań – Trakt Królewsko-Cesarski – Przewodnik turystyczny, Wydawnictwo Miejskie Poznań, 2009, s. 11, (w 1800 – 302Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.233). Targi odbywały się w sobotę. Prawie całą substancję budowlaną strawił pożar, który wybuchł 29 maja 1577 około godziny 1.00Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.105. Zabudowa składała się z parterowych lub jednopiętrowych domów drewnianych i szachulcowych, która na przełomie XIX i XX wieku zaczęła ustępować okazałym kamienicom. Część z nich wyburzyli Niemcy w czasie II wojny światowej, część uległa zniszczeniu podczas walk o Poznań w 1945, a jeszcze inne zaniedbano w czasach PRL.
W 1888 Ostrówek nawiedziła wielka powódź, która zalała cały teren dzielnicy. Do końca sierpnia 1939 poprzez Ostrówek kursowała linia tramwajowa nr 1 na Śródkę. W okresie międzywojennym ta część Poznania zasiedlona była przede wszystkim przez rzemieślników i robotników.
W mieszkaniu Ostrówek 7 w latach 1945–1951 odbywały się próby chłopięcego chóru i kwartetu wokalnego 2 poznańskiej drużyny harcerskiej, co upamiętnia stosowna tablica.
Współczesność Do czasów obecnych nie przetrwały żadne ślady ówczesnego założenia urbanistycznego, a jedyną pamiątką po miasteczku jest ulica Ostrówek, prowadząca z Mostu Jordana na Rynek Śródecki.
Otoczenie Śródki i Ostrówka jest obecnie przedmiotem działań rewitalizacyjnych władz miasta, z uwagi na wysoki stopień zaniedbań w okresie PRL. Zaniedbania te jednak pozwoliły zachować w tym rejonie unikatowy mikroklimat kulturowy, co jest istotne z punktu widzenia ciągłości kultury miejskiej. W 2017, podczas prac wykopaliskowych przy ul. Ostrówek, odkopano znaczne fragmenty po drewniano-glinianym domu z XV wieku oraz (nieco dalej od ulicy Ostrówek) elementy domu drewnianego z XVI wiekuMD, Przy Ostrówku na Śródce wykopaliska trwają, w: My. Czasopismo mieszkańców, nr 10(202)/2017, Pro Publico, Poznań, s.10, ISSN 1641-6813.
Zobacz też Opatowiec – najmniejsze obecnie pod względem liczby ludności miasto w Polsce Cmentarzysko na Śródce w Poznaniu – nekropolia istniejąca w miejscu Ostrówka we wczesnym średniowieczu
Przypisy
Bibliografia Włodzimierz Łęcki, Poznań – przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2010, s. 60, .
Praca zbiorowa, Poznań – spis zabytków architektury, Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2004, s. 173, . Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań 2010, . Gra strategiczna "Re-wita Ostrówek" – o rewitalizacji www.poznan.pl (dostęp 23.12.2010) spo, Wielka woda na Ostrówku, w: Głos Wielkopolski (Z teki Kota), wycinek niedatowany (około 1995)
Kategoria:Dawne miasta w województwie wielkopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku Kategoria:Śródka (Poznań)