Brusek (zwany również Brunek, czes. Brousek) – szczyt o wysokości 1115,9 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.
Położenie Wzniesienie, położone na granicy polsko-czeskiej, w południowo-wschodniej części Gór Bialskich w Sudetach Wschodnich, około 5,5 km, na południowy wschód od małej wioski Bielice.
Fizjografia Graniczne wzniesienie o zróżnicowanych zboczach i niewielkim skalnym wierzchołku zauważalnym w terenie. Wznosi się na obszarze Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, w krótkim grzbiecie odchodzącym na południowy zachód od Smreka, położonego po czeskiej stronie. Wyrasta na krawędzi „worka bialskiego” minimalnie ponad wierzchowinę z prawie płaskiej grani granicznej między wzniesieniem Smrek po północno-wschodniej stronie wznoszącym się po czeskiej stronie i wzniesieniem Postawna, po południowo-zachodniej stronie. Stanowi boczną, południowo-zachodnią, spłaszczoną kulminacją rozległej wierzchowiny masywu Smreka. Wzniesienie ma postać wydłużonego płaskiego kopca o opadającym stromo zachodnim zboczu w kierunku doliny rzeki Białej Lądeckiej i prawie niewidocznym spadku północno-wschodniego zbocza, które niezauważalnie przechodzi w zbocza sąsiedniego wzniesienia Smrek. Południowo-zachodnie zbocze wąskim prawie płaskim pasem granicznego grzbietu minimalnie opada w stronę rozległej i płytkiej przełęczy Bielskie Siodło oddzielającej wzniesienie od Postawnej i Travnej hory wyższej o kilka metrów. Zbocze południowo-wschodnie stromo schodzi w kierunku doliny czeskiego potoku Brenna. Wzniesienie zbudowane ze skał metamorficznych, łupków łyszczykowych i gnejsów gierałtowskich, a w kulminacji wzniesienia – kwarcytów. Najbliższe otoczenie partii szczytowej zajmuje niewielka słabo zalesiona polana porośnięta borówką brusznicą i borówką czarną. Skalny wierzchołek szczytu porastają skarłowaciałe szczątkowe resztki pierwotnego lasu świerkowego z domieszką jarzębiny, zbocza porośnięte w większości naturalnym lasem regla dolnego, a w partiach szczytowych regla górnego.
Inne Wzniesienie stanowi teren dziki i niecywilizowany, z rzadkimi gatunkami flory i fauny. Wzniesienie pod koniec XX wieku dotknęły zniszczenia wywołane katastrofą ekologiczną w Sudetach. Na południowo-wschodnim zboczu poniżej szczytu położone jest źródło Brousek czes. Pramen Brousek lewego dopływu górskiego potoku Brenna. Wzniesienie zaliczane do grupy najwyższych szczytów Gór Bialskich. Przez szczyt wzniesienia przebiega granica kontynentalnego działu wód. Na południowy wschód od szczytu na Przełęczy u Trzech Granic znajduje się trójstyk historycznych granic trzech krain: Śląska, Moraw i ziemi kłodzkiej. Według (Regionalizacji fizycznogeograficznej Polski) J. Kondrackiego, Góry Bialskie są częścią Gór Złotych, więc wzniesienie zaliczane jest do Gór Złotych. Kulminację wzniesienia, podobnie jak pobliskiej Travnej hory przykrywa niewielka (?) ławica kwarcytu uwarstwionego prawie poziomo, gdy pobliskie odsłonięcia, głównie gnejsów wskazują na znaczne wartości upadu warstw. Po zachodniej stronie skalistego wierzchołka ślady dawnej eksploatacji kwarcytu, a w pobliskiej dolinie Białego Spławu (górny odcinek rz. Białej Lądeckiej) fragment drogi do Bielic wybrukowano identycznym kamieniem (około 0,5 km). Wysokości wzniesień i przełęczy w rejonie Gór Bialskich i częściowo w Górach Złotych nie są dokładnie określone, materiały źródłowe oraz mapy podają wysokości różniące się nawet o kilka metrów. Najlepsze dane wysokości można uzyskać z map topograficznych w skali 1:10 000 lub w Ośrodku dokumentacji geodezyjno-kartograficznej w Bystrzycy Kłodzkiej – według tych danych szczyt ten ma wysokość 1115,87 m n.p.m.
Turystyka Szczyt nie jest oznakowany i na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.
Poniżej szczytu po czeskiej stronie prowadzą szlaki turystyczne zielony – szlak turystyczny prowadzący z czeskiej miejscowości Branná, przechodzi wschodnim zboczem w odległości około 500 metrów od wierzchołka. niebieski – szlak turystyczny prowadzący z czeskiej miejscowości Stare Mesto, przechodzi wschodnim zboczem w odległości około 500 metrów od wierzchołka. Do szczytu dochodzi się wzdłuż granicy państwa, wąskim pasem pozbawionym drzew od strony Przełęczy u Trzech Granic, lub leśną ścieżką od strony czeskiej od źródła Brousek, obok którego przechodzi zielony i niebieski szlak turystyczny. Szczyt położony jest na płaskim słabo zalesionym terenie i nie stanowi punktu widokowego. Ze zboczy Bruska rozciąga się ograniczona panorama na Góry Bialskie, Wysoki Jesionik, Góry Złote, Masyw Śnieżnika i dolinę Białej Lądeckiej.
Przypisy
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, . Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 17 Góry Złote, red. M. Staffa, Wydawnictwo I-BIS, Wrocław 1993, . Mapa Ziemia kłodzka, skala 1:60 000, wyd. ExpressMap, Warszawa, 2007, .
Kategoria:Stronie Śląskie (gmina) Kategoria:Polskie szczyty Gór Bialskich Kategoria:Czeskie szczyty Gór Bialskich