Diecezja kaliska () – jedna z dwóch diecezji obrządku łacińskiego w metropolii poznańskiej. Erygowana 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus.
Diecezja kaliska powstała w wyniku podziału archidiecezji poznańskiej (9 dekanatów), diecezji włocławskiej (5 dekanatów), archidiecezji gnieźnieńskiej (3 dekanaty), archidiecezji częstochowskiej (3 dekanaty), archidiecezji wrocławskiej (2,5 dekanatu) i diecezji opolskiej (1,5 dekanatu).
Instytucje Kuria diecezjalna Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu (czasowo zamknięte od 2020; klerycy przeniesieni do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu) Sąd diecezjalny Instytut teologiczny w Kaliszu Wydział Katechetyczny Studium Józefologiczne Studium Organistowskie Studium Duchowości Chrześcijańskiej Studium Życia Rodzinnego Góra Krzyża Jubileuszowego pod Kobylą Górą z Samotnią, Pustelnią św. Józefa oraz Domem Rekolekcyjnym św. Jana Pawła II Dom Księży Emerytów Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim Kaliska Kapituła Katedralna Ostrowska Kapituła Konkatedralna Kaliska Kapituła Kolegiacka Caritas diecezjalne: Dom św. Franciszka Schronisko dla bezdomnych mężczyzn w Ostrowie Wlkp.; Stacja Opieki w Ostrowie Wlkp.; Dom Bartymeusza w Domaniewie; Kaliski Dom Opieki; Świetlica Samarytanin w Kaliszu; Powiatowy Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Słupi pod Kępnem; Ostrowskie Centrum Pomocy Caritas; Caritas Diecezji Kaliskiej Warsztat Terapii Zajęciowej w Słupi pod Kępnem; Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Pascha” w Przedborowie – Ośrodek Formacyjny; Dom Opieki dla Seniorów im. św. Józefa w Złoczewie; Okna Życia w Kaliszu, Ostrzeszowie i Ostrowie Wielkopolskim Diecezjalne Radio Rodzina w Kaliszu Dwutygodnik diecezji kaliskiej „Opiekun” w Kaliszu Muzeum Diecezjalne w Kaliszu Archiwum Szkoła Nowej Ewangelizacji św. Rodziny w Ostrowie Wielkopolskim Diecezjalna Telewizja Internetowa Dom Józefa Kwartalnik Opiekuna Okno Wiary Zespół Szkół Technicznych im. Świętego Józefa w Kaliszu
Biskupi
thumb|Damian Bryl – biskup diecezjalny
Biskup diecezjalny bp Damian Bryl – od 2021
Biskup pomocniczy bp Łukasz Buzun OSPPE (wikariusz generalny) – od 2014
Biskup senior bp Stanisław Napierała – biskup diecezjalny kaliski w latach 1992–2012, senior od 2012 (od 2021 z sugestią nieobecności na publicznych celebracjach, zaleconą przez Stolicę Apostolską)
Główne świątynie i Sanktuaria Katedra św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu (rocznica poświęcenia: 24 września), katedra od 1992 roku, kapituła katedralna od 1994 Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu, kolegiata od 1359, bazylika mniejsza od 1978 roku, kapituła kolegiacka od 1730 roku Konkatedra św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Ostrowie Wielkopolskim, konkatedra od 1992 roku, kapituła konkatedralna od 1995 Bazylika Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Twardogórze, bazylika mniejsza od 2005 roku Bazylika św. Jana Chrzciciela w Krotoszynie, bazylika mniejsza od 2019 roku
Sanktuaria z koronowanymi wizerunkami Maryi Żegocin 5 września 1965 – koronował kardynał prymas Polski Stefan Wyszyński Skalmierzyce 4 września 1966 – koronował kardynał Stefan Wyszyński, od 15 sierpnia 2020 dekretem Administratora Apostolskiego Diecezji Kaliskiej, abpa Grzegorza Rysia podniesione do rangi Diecezjalnego Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Skalmierzyckiej Tursko 1 września 1968 – koronował kardynał Stefan Wyszyński i arcybiskup poznański Antoni Baraniak Golina 23 sierpnia 1970 – koronował kardynał Stefan Wyszyński Lutynia 13 sierpnia 1972 – koronował kardynał Stefan Wyszyński Niedźwiady 7 czerwca 1991 – koronował święty Jan Paweł II w czasie pielgrzymki we Włocławku Twardogóra 24 września 1995 – koronował nuncjusz apostolski w Polsce arcybiskup Józef Kowalczyk, kardynał Józef Glemp prymas Polski, kardynał Henryk Gulbinowicz metropolita wrocławski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, pierwsza koronacja diecezji kaliskiej Lutogniew 29 sierpnia 1999 – koronował arcybiskup Juliusz Paetz metropolita poznański, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski Chełmce 7 września 2008 – koronował biskup Wiesław Mering biskup włocławski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, biskup Teofil Wilski biskup pomocniczy diecezji kaliskiej Kotłów 13 września 2009 – koronował arcybiskup Stanisław Gądecki metropolita poznański, biskup Wiesław Mering biskup włocławski, biskup Stefan Regmunt biskup zielonogórsko-gorzowski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, biskup Teofil Wilski biskup pomocniczy diecezji kaliskiej Półko pod Bralinem 7 września 2013 – koronował arcybiskup Stanisław Gądecki metropolita poznański, biskup Edward Janiak biskup kaliski
Sanktuaria z niekoronowanymi wizerunkami Maryi Sanktuarium Narodzenia NMP w Blizanowie Sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej w Choczu Sanktuarium Narodzenia NMP w Czastarach Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej (Czermińskiej) w Czerminie Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem w Dębem Sanktuarium Matki Bożej Niepokalanie Poczętej w Grabowie nad Prosną Sanktuarium NMP Niepokalanie Poczętej w Grębaninie Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem w Grodzisku n/Prosną Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus (Jankowskiej) w Jankowie Zaleśnym Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku w Kobylinie Sanktuarium Matki Bożej Patronki Małżeństw w Kretkowie Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem w Kuczkowie Sanktuarium NMP Wniebowziętej w Łubnicach Sanktuarium NMP Niepokalanie Poczętej w Strzałkowie Sanktuarium Matki Bożej z Dzieciątkiem w Szczurach Sanktuarium Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Wodzicznej Sanktuarium Imienia Maryi w Złotnikach Kult Maryi Matki Pięknej Miłości i Golgota w Klasztorze Ojców Pasjonistów w Sadowiu
Sanktuaria Pańskie Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kaliszu – 1993 Sanktuarium Serca Jezusa Miłosiernego w Kaliszu – 1998 Sanktuarium Pana Jezusa Pięciorańskiego w Wieruszowie – 2009 Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Ostrowie Wielkopolskim – 2011 Sanktuarium Bożego Ciała w Nowych Skalmierzycach – 2025
Sanktuaria ku czci Świętych Narodowe Sanktuarium Św. Józefa w Kaliszu Sanktuarium św. Wojciecha w Cieszęcinie – 1998 Sanktuarium św. Idziego w Mikorzynie – 1999 Sanktuarium św. Rocha w Mikstacie – 2011
Ważne wydarzenia w historii diecezji 25 marca 1992 Jan Paweł II Bullą Totus Tuus Poloniae Populus utworzył diecezję kaliską. Biskupem ordynariuszem został mianowany dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji poznańskiej bp Stanisław Napierała 12 kwietnia 1992 ingres księdza biskupa ordynariusza Stanisława Napierały do katedry w Kaliszu (kościół pw. św. Mikołaja) 26 kwietnia 1992 ingres biskupa ordynariusza do konkatedry w Ostrowie Wielkopolskim (kościół pw. św. Stanisława BM) 17-21 kwietnia 1993 pielgrzymka diecezji kaliskiej do Rzymu (wizyta u papieża Jana Pawła II, który pobłogosławił obraz Świętej Rodziny) 17 kwietnia 1994 arcybiskup Józef Kowalczyk, nuncjusz apostolski w Polsce, na placu św. Józefa w Kaliszu zainaugurował peregrynację kopii obrazu św. Józefa w parafiach diecezji kaliskiej 8 maja 1995 święcenia biskupie ks. Teofila Wilskiego, biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej w kaliskiej katedrze. Głównym konsekratorem był abp Jerzy Stroba 3 czerwca 1996 zakończenie peregrynacji kopii obrazu św. Józefa w roku 200. rocznicy koronacji kaliskiego wizerunku koronami papieskimi 13-20 lipca 1996 peregrynacja figury Matki Bożej Fatimskiej (Kalisz, Ostrów Wielkopolski, Wieruszów, Twardogóra, Krotoszyn, Jarocin) 4 czerwca 1997 wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Kaliszu; nawiedzenie bazyliki św. Józefa oraz katedry, msza św. na pl. Kilińskiego (obecnie Jana Pawła II), poświęcenie budynku Wyższego Seminarium Duchownego 31 maja 1998 ukazuje się pierwszy numer Dwutygodnika Diecezji Kaliskiej „Opiekun” 4 listopada 1998 inauguracja działalności Wyższego Seminarium Duchownego w Kaliszu 27 grudnia 1998 rozpoczęło działalność Radio Diecezji Kaliskiej „Rodzina” 16 kwietnia 2000 diecezjalne spotkanie młodzieży i poświęcenie krzyża na Górze Błogosławieństw (koło Kobylej Góry). 28 kwietnia 2001 poświęcenie placu budowy i rozpoczęcia prac budowlanych przy Domu im. Jana Pawła II dla księży seniorów w Ostrowie Wielkopolskim 3 marca 2002 kliknięciem myszki ksiądz biskup ordynariusz Stanisław Napierała oficjalnie otworzył stronę internetową diecezji kaliskiej 17 sierpnia 2002 przed mszą świętą w Łagiewnikach Ojciec Święty pobłogosławił obraz Jezusa Miłosiernego z kaliskiego Sanktuarium Serca Jezusa Miłosiernego 21 września 2002 w Diecezjalnym Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kaliszu rozpoczęły się Misje Miłosierdzia Bożego 18 – 19 maja 2003 w dziękczynnej pielgrzymce za 25 lat pontyfikatu Jana Pawła II do Rzymu uczestniczyła 200-osobowa grupa diecezjan pod przewodnictwem bpa ordynariusza Stanisława Napierały 9 marca 2004 w Watykanie odbyła się uroczystość wręczenia tytułu Honorowego Obywatela Miasta i Gminy Pleszew Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II 7 kwietnia 2005 około 20 tysięcy osób modliło się podczas mszy św. dziękczynnej za pontyfikat Jana Pawła II oraz w intencji jego szybkiej beatyfikacji 22 maja 2005 Sanktuarium Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Twardogórze zostało ogłoszone bazyliką mniejszą. Mszy św., podczas której odczytano dekret Jana Pawła II, przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk 5 października 2006 uczestnicy I pielgrzymki Rodziny Radia Maryja i wierni diecezji kaliskiej upamiętnili 10. rocznicę warszawskich Marszów Życia i modlili się w intencji Ojczyzny; przed bazyliką św. Józefa zgromadziło się ok. 5 tys. wiernych z całej Polski 25 marca 2007 Dekret Biskupa Kaliskiego zwołujący pierwszy Synod Diecezji Kaliskiej 14 czerwca 2008 pierwsza msza św. w reliktach romańskiej kolegiaty św. Pawła w Kaliszu po 7 wiekach 25 marca 2009 17. rocznica powstania diecezji kaliskiej połączona z promulgacją prawa I Synodu Diecezji Kaliskiej i prezentacją księgi Prawa Diecezjalnego 27 września 2009 W bazylice kolegiackiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu odprawiono mszę rozpoczynającą X Międzynarodowy Kongres Józefologiczny w Kaliszu i oficjalne otwarcie oraz poświęcenie Centrum Józefologicznego w Kaliszu 26 kwietnia 2010 jubileusz 50-lecia kapłaństwa i 15-lecia sakry biskupiej bpa Teofila Wilskiego, relikwie św. Jana Marii Vianneya w Kaliszu (wcześniej także w kilku innych miejscach diecezji) 11 września 2010 powitanie obrazu MB Częstochowskiej w diecezji kaliskiej i rozpoczęcie peregrynacji po wszystkich parafiach 1 stycznia 2011 rozpoczęcie działalności Sądu Biskupiego w Kaliszu 9 maja 2011 Złoty Jubileusz kapłaństwa i 30-lecia sakry biskupiej bpa Stanisława Napierały w bazylice kolegiackiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu 5 czerwca 2011 Diecezjalne dziękczynienie za Misje Miłosierdzia Bożego 29 października 2011 zakończenie peregrynacji kopii obrazu Pani Jasnogórskiej w diecezji kaliskiej 31 października 2011 papież Benedykt XVI przyjął rezygnację bpa Teofila Wilskiego z obowiązków biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej 23 kwietnia 2012 diecezjalna pielgrzymka dziękczynna za peregrynacje obrazu MB Częstochowskiej na Jasną Górę 21 lipca 2012 papież Benedykt XVI przyjął rezygnację bpa Stanisława Napierały z obowiązków biskupa ordynariusza diecezji kaliskiej. Nowym biskupem został bp Edward Janiak, dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji wrocławskiej 12 września 2012 ingres bpa Edwarda Janiaka do katedry św. Mikołaja w Kaliszu 7 października 2012 ingres biskupa ordynariusza do konkatedry w Ostrowie Wielkopolskim (kościół św. Stanisława BM) 25-27 października 2013 Forum Nowej Ewangelizacji Diecezji Kaliskiej 16 sierpnia 2014 święcenia biskupie ojca Łukasza Buzuna OSPPE, biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej w bazylice jasnogórskiej. Głównym konsekratorem był abp Celestino Migliore kwiecień- czerwiec 2015 Kongres Eucharystyczny 11 stycznia 2016 rozpoczęcie działalności Diecezjalnej Telewizji Internetowej Dom Józefa