thumb|Kopalnia "Boże Dary" (dawna kopalnia "Böer") na fotografii z okresu dwudziestolecia międzywojennego mały|Kościół parafialny parafii Trójcy Przenajświętszej (ul. T. Boya-Żeleńskiego 34) mały|KWK Murcki − rejon "Boże Dary" mały|Budynek Miejskiego Przedszkola nr 42 mały|Budynek przy ul. T. Boya-Żeleńskiego Ulica Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Katowicach − jedna z głównych ulic w katowickiej dzielnicy Kostuchna. Rozpoczyna swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Szarych Szeregów. Następnie krzyżuje się między innymi z ul. Migdałowców, ul. ks. dra Emila Szramka, ul. Jana Nikodema Jaronia, ul. Jacka Koraszewskiego, ul. Jana Kściuczyka. Kończy swój bieg przy granicy z miastem Tychy. Jej przedłużeniem jest ulica dojazdowa do węzła z drogą krajową nr 86 i tyską ulicą Beskidzką.
Opis Na mapie Hellera z 1776 zaznaczona jest droga, biegnąca przez Kostuchnę szlakiem dzisiejszej ul. T. Boya-Żeleńskiego. Prawdopodobnie droga ta powstała w połowie XVIII wieku.
W budynku na rogu ul. Szarych Szeregów 42 i ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego do 1975 znajdował się Urząd Miasta Kostuchna. W latach 1901−1903 przy drodze z Kostuchny, na terenach dworskich, powstała kopalnia "Böer" (od 1937 kopalnia "Boże Dary", następnie KWK "Murcki", dziś KWK Murcki-Staszic). Przy kopalni wybudowano także osiedle górnicze − kolonię Boże Dary (niem. Böerschächte), składającą się z domków robotniczych i urzędniczych.
Droga ma długość 3041 m i powierzchnię 22 582 m², posiada klasę ulicy zbiorczej. Obszar znajdujący się wzdłuż ul. Szarych Szeregów i ul. T. Boya-Żeleńskiego wraz z przyległymi ulicami do linii kolejowej Tychy − Kostuchna − Murcki stanowi tereny zabudowy mieszkaniowej mieszanej oraz wielorodzinnej z usługami − nowe osiedle u zbiegu ul. Szarych Szeregów i ul. Armii Krajowej oraz w pobliżu skrzyżowania ul. Szarych Szeregów z ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Przy ulicy znajduje się stacja elektroenergetyczna 110/6 kV KWK Murcki, będąca źródłem zaopatrzenia w energię elektryczną Kopalni Węgla Kamiennego Murcki.
Ulicą kursują linie autobusowe Zarządu Transportu Metropolitalnego.
Obiekty historyczne Przy ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego znajdują się następujące obiekty, objęte ochroną konserwatorską: dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 5); wzniesiony po 1901; figura przydrożna św. Jana Nepomucena (ul. T. Boya-Żeleńskiego 16); wzniesiona w 1892 z fundacji Jana i Marii SkrzydłoZdjęcie w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_Boya-%C5%BBele%C5%84skiego_-_figura.jpg; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 21); wzniesiony w 1908; dom mieszkalny z wtórną nadbudową (ul. T. Boya-Żeleńskiego 22); wzniesiony po 1901; zabytkowy familok (ul. T. Boya-Żeleńskiego 27/29); wzniesiony po 1901; budynek przedszkola (ul. T. Boya-Żeleńskiego 30); wzniesiony w latach 30. XX w. jako przedszkole niemieckie; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 35); wzniesiony po 1901; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 36); wzniesiony około 1900; dom wielorodzinny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 37, róg z ul. Jana Wantuły); wzniesiony w 1900; objęty ochroną wraz z zabudową gospodarczą (stodoła); zespół leśniczówki − dwa domy (ul. T. Boya-Żeleńskiego 38, 40); wzniesione w 1914; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 57); wzniesiony po 1901; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 61); wzniesiony po 1901; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 63); wzniesiony około 1930; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 64); wzniesiony w 1902; budka dróżnika (ul. T. Boya-Żeleńskiego 73); wzniesiona po 1901; willa mieszkalna (ul. T. Boya-Żeleńskiego 76); wzniesiona w 1904 na osiedlu przy kopalni "Böer"; willa mieszkalna (ul. T. Boya-Żeleńskiego 78); wzniesiona w 1904 na osiedlu przy kopalni "Böer"; dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym (ul. T. Boya-Żeleńskiego 80); wzniesiony w 1914 na osiedlu przy kopalni "Böer"; krzyż misyjny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 80, róg z ul. Kazimierza Lepszego); wzniesiony w 1926; figura przydrożna i kapliczka szafkowa na drewnianym słupie (ul. T. Boya-Żeleńskiego 80, róg z ul. Kazimierza Lepszego); wzniesione w 1914; dom mieszkalny z budynkami gospodarczymi (ul. T. Boya-Żeleńskiego 82); wzniesiony przed 1914 na osiedlu przy kopalni "Böer"Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 1: Górny Śląsk, Łódź 2022, s. 60-63.; dom noclegowy (ul. T. Boya-Żeleńskiego 83); wzniesiony w 1909 na osiedlu przy kopalni "Böer"; przebudowany w latach 1913−1921; dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym (ul. T. Boya-Żeleńskiego 84); wzniesiony w 1910 na osiedlu przy kopalni "Böer"; kamienica mieszkalna (ul. T. Boya-Żeleńskiego 85a/85b); wzniesiona około 1960; dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym (ul. T. Boya-Żeleńskiego 86); wzniesiony około 1910 na osiedlu przy kopalni "Böer"; dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym (ul. T. Boya-Żeleńskiego 88); wzniesiony około 1910 na osiedlu przy kopalni "Böer"; zespół dawne fabryki chloru Heydena, obejmujący budynki administracyjno-mieszkalne (ul. T. Boya-Żeleńskiego 108, 110); wzniesiony około 1915; dom mieszkalny (ul. T. Boya-Żeleńskiego 112); wzniesiony około 1950; zespół budynków Kopalni Węgla Kamiennego "Murcki" − rejon "Boże Dary"Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-25] (dawna kopalnia "Böer"), obejmujący: budynek biurowy i cechowni, budynek rozdzielni, budynek dawnej kotłowni (obecnie warsztatowy), budynek dawnej łaźni, budynek związków zawodowych, dwa budynki warsztatowe, biura i warsztaty szybowe; zespół hal produkcyjnych, wzniesiony w 1916 − obecnie znajdujący się na terenie zakładów "Remag"; cztery obiekty (hala, budynki biurowe), znajdujące się na terenie dawnych zakładów "Polam"; dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym (ul. Kazimierza Lepszego 1, róg z ul. T. Boya-Żeleńskiego); wzniesiony około 1910 na osiedlu przy kopalni "Böer"; trójkondygnacyjna kamienica narożna (ul. Szarych Szeregów 42, róg z ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego); wzniesiona po 1901; dawna siedziba Urzędu Miasta Kostuchna; dom mieszkalny (ul. Szarych Szeregów 44, róg z ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego) wzniesiony po 1901.
Instytucje Siedzibę przy ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego mają: Miejskie Przedszkole nr 42 (ul. T. Boya-Żeleńskiego 30); kościół i parafia Trójcy Przenajświętszej (ul. T. Boya-Żeleńskiego 34), boisko sportowe Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Katowicach (ul. T. Boya-Żeleńskiego 96c), posiadające 2500 miejsc na widowni, przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, Urząd Pocztowy Katowice 31 (ul. T. Boya-Żeleńskiego 75), Zespół Szkół nr 4 im. Tomasza Klenczara (ul. T. Boya-Żeleńskiego 96), obejmujący: XIII Liceum Ogólnokształcące i Technikum nr 15, Zakład Energetyki Cieplnej S.A. − ciepłownia "Murcki" (ul. T. Boya-Żeleńskiego 95), ciepłownia posiada moc cieplną 46,6 MW i moc elektryczną 1,5 MW, Miejski Dom Kultury "Południe" (ul. T. Boya-Żeleńskiego 83), Centrum Rehabilitacji, Odnowy Biologicznej i Sportu "Derrata", posiadające pływalnię (ul. T. Boya-Żeleńskiego 100); gazowa stacja redukcyjno-pomiarowa pierwszego stopniaMonitorowanie podaży i zapotrzebowania energii cieplnej, energii elektrycznej i paliw gazowych w mieście Katowice. Główny Instytut Górnictwa: Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza, grudzień 2004. o przepustowości 1500 m³/h i dwustopniowej redukcji.
Zobacz też Architektura Katowic Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
Bibliografia
Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
Boya-Żeleńskiego Kategoria:Kostuchna