Egzarchat – typ jednostki kościelnego podziału administracyjnego występujący w wielu Kościołach prawosławnych oraz katolickich Kościołach wschodnich.
Termin ten wywodzi się z Cesarstwa Bizantyjskiego, gdzie egzarchami tytułowani byli namiestnicy cesarscy najważniejszych prowincji. Współcześnie mianem egzarchatu najczęściej określa się obszar położony poza głównym terenem działania danego Kościoła, poddany władzy kanonicznej przedstawiciela patriarchy, noszącego tytuł egzarchy. Na przykład w Stanach Zjednoczonych tytuły egzarchów nosi znaczna część prawosławnych hierarchów.
Katolickie Kościoły wschodnie W katolickich Kościołach wschodnich egzarchaty stanowią odpowiedniki rzymskokatolickich wikariatów apostolskich (z kolei odpowiednikami diecezji są eparchie). Prawo ich ustanawiania oraz mianowania egzarchów mają patriarchowie poszczególnych obrządków:
Egzarchaty w katolickich Kościołach wschodnich Kościół melchicki Egzarchat apostolski Argentyny Egzarchat apostolski Wenezueli (melchicki)
Kościół maronicki Egzarchat apostolski Kolumbii
Kościół katolicki obrządku ormiańskiego Egzarchat apostolski Ameryki Łacińskiej i Meksyku
Kościół katolicki obrządku syryjskiego Egzarchat apostolski Wenezueli (syryjski) Egzarchat apostolski Kanady
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego Egzarchat apostolski Niemiec i Skandynawii Egzarchat apostolski Włoch
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-rusińskiego Egzarchat apostolski Republiki Czeskiej
Grecki Kościół katolicki Egzarchat apostolski Grecji Egzarchat apostolski Istambułu
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-rosyjskiego Egzarchat apostolski Rosji Egzarchat apostolski Harbinu (Chiny)
Egzarchaty podległe arcybiskupowi większemu Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego Egzarchia doniecka Egzarchia charkowska Egzarchia odeska Egzarchia krymska Egzarchia łucka
Egzarchaty patriarsze Kościół melchicki Egzarchat patriarszy Kuwejtu Egzarchat patriarszy Iraku
Kościół katolicki obrządku syryjskiego egzarchat patriarszy Basry i Kuwejtu egzarchat patriarszy Jerozolimy egzarchat patriarszy Turcji
Kościół maronicki egzarchat patriarszy Jerozolimy i Palestyny egzarchat patriarszy Jordanii
Kościół katolicki obrządku ormiańskiego egzarchat patriarszy Damaszku Egzarchat patriarszy Jerozolimy i Ammanu
Przypisy
Kategoria:Jednostki podziału administracyjnego Kościoła Kategoria:Administracja Bizancjum