thumb|Duński szybolet rødgrød med fløde Szybolet () – znak rozpoznawczy, często wyraz lub hasło zawierające charakterystyczną dla danego języka głoskę, której cudzoziemiec, obcy nie potrafi wymówić.
Historycznie w języku hebrajskim słowo szibbōlet, oznaczające „powódź”, „strumień” lub „kłos”, było wymawiane inaczej przez Gileadczyków i Efraimitów, co pozwalało na łatwe odróżnienie przedstawicieli tych dwóch nacji i wymordowanie Efraimitów.
Przykłady Polskie Za przykład zastosowania szyboletu w polskiej historii często uznawane są trudne do poprawnego wymówienia przez cudzoziemców słowa: „soczewica”, „koło”, „miele”, „młyn”, które miały zostać użyte do wyłuskania spośród mieszczan osób pochodzenia niemieckiego po stłumieniu buntu wójta Alberta w Krakowie w 1312 roku. Jest to jednak przekaz apokryficzny podany przez pochodzący z XVI w. odpis Rocznika świętokrzyskiego. Żadne inne źródło nie przekazuje tego epizodu, a sam pomysł rozróżniania mieszczan krakowskich ze względu na pochodzenie musiałby zakończyć się rzezią większości mieszkańców miasta, ponieważ było ono w przeważającej mierze zamieszkane przez ludność niemieckojęzycznąP. Okniński, „Soczewica, koło miele młyn”. Dochodzenie źródłoznawcze, [w:] Zapożyczenie. Cytat. Reinterpretacja, red. A.T. Granowski, R. Kasperski, R. Rutkowski, Warszawa 2021, s. 179-191..
Ukraińskie W czasie inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 rolę szyboletu pełni nazwa tradycyjnego chleba palanycy.
Inne W powstaniu tkaczy w Brugii odróżnieniu obcych służyły słowa scilt ende vrient (tarcza i przyjaciel). W rzezi pietruszkowej była to perejil (pietruszka).
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Język hebrajski Kategoria:Socjolingwistyka