A Coruña (oficjalna nazwa w języku galisyjskimW hiszpańskiej Galicji urzędowe nazwy ustalane są wyłącznie po galisyjsku, patrz: ; ) – miasto w północno-zachodniej Hiszpanii, w regionie autonomicznym Galicja, nad Oceanem Atlantyckim, ośrodek administracyjny prowincji A Coruña.
Gospodarka Duży handlowy i rybacki port morski oraz port lotniczy. Dobrze rozwinięte hutnictwo żelaza i aluminium, przemysł stoczniowy, petrochemiczny i spożywczy.
Historia Pierwsze ślady osadnictwa w tym rejonie pochodzą z czasów przedrzymskich. Wojska Juliusza Cezara dotarły tu około 62 p.n.e. i nazwały osadę Brigantium. Jej rozkwit nastąpił w II wieku, kiedy została zbudowana latarnia morska, zwana Wieżą Herkulesa.
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego miasto dostało się pod wpływy Wizygotów. Inwazja arabska z roku 711 nie pozostawiła śladów w mieście. Około roku 911 król Bermudo II wybudował na przylądku fortecę, odbudowując jednocześnie Wieżę Herkulesa, w celu ochrony przed atakami wikingów. Miało to zapobiec wyludnianiu się miasta, którego mieszkańcy masowo przenosili się do lepiej strzeżonego Betanzos.
W 1589 świeżo ufortyfikowane miasto odparło atak angielskiej floty, która po klęsce niezwyciężonej armady chciała dokonać desantu na Półwysep Iberyjski. Od XVI wieku do roku 1982 była to stolica Galicji.
W 1989 roku w mieście powstała uczelnia wyższa Universidade da Coruña.
Kultura
A Coruña (hiszp. La Coruña) posiada bogate dziedzictwo kulturowe i literackie, będąc miejscem narodzin oraz źródłem inspiracji dla wielu wybitnych artystów. Krajobraz intelektualny miasta wyróżnia się w szczególności plejadą wybitnych kobiet:
Emilia Pardo Bazán – wybitna dziewiętnastowieczna pisarka, dziennikarka i eseistka. Zasłynęła z wprowadzenia naturalizmu do literatury hiszpańskiej oraz z aktywnej, wyprzedzającej swoje czasy walki o prawa kobiet i ich dostęp do edukacji. María Casares – pochodząca z A Coruñi aktorka, która stała się jedną z najbardziej znanych i cenionych postaci francuskiego teatru i kina XX wieku. Jej rodzina została zmuszona do emigracji do Francji po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej. Luísa Villalta – znana galicyjska pisarka, poetka i skrzypaczka. Jej głęboko intelektualna i zaangażowana społecznie twórczość była ściśle związana z przestrzenią miejską A Coruñi. W 2024 roku to właśnie jej dedykowano Dzień Literatury Galicyjskiej (Día das Letras Galegas). Estíbaliz Espinosa – współczesna, wielokrotnie nagradzana poetka i eseistka. Jej innowacyjna twórczość znana jest z budowania mostów między naukami humanistycznymi a ścisłymi, często badając punkty wspólne literatury, muzyki, biologii i astronomii.
Atrakcje turystyczne Wieża Herkulesa, najstarsza na świecie działająca latarnia morska, zbudowana w II wieku przez Rzymian w czasie panowania cesarza Trajana (chociaż legenda głosi, że wybudował ją Herkules). Przebudowana w XVIII wieku. 26 czerwca 2009 została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. promenada i plaża. plac Marii Pity z ratuszem. Plaza de Pontevedra, gmach Instytutu Eusebio da Guarda, w którym uczył się Pablo Picasso, figura gołębia, inspirowana twórczością Picassa, symbolizująca pokój. Kolegiata de Santa Maria del Campo, XIII-wieczny kościół katolicki. Dekoracja głównego ołtarza wzorowana jest na Portyku Chwały z katedry w Santiago de Compostela. Iglesia de Santiago, romańsko-gotycki kościół halowy wybudowany pomiędzy XII a XV wiekiem, z budulca pozyskanego z Wieży Herkulesa. Kościół ten posiada jedną nawę i trzy apsydy. W średniowieczu było to miejsce zebrań rady miejskiej. Domus. Muzeum Człowieka, pierwsze na świecie muzeum interaktywne poświęcone w całości ludzkiemu organizmowi zaprojektowane przez Aratę Isozakiego. Muzeum Picassa, dom, w którym mieszkał malarz Pablo Picasso w latach 1891–1895, będąc dzieckiem. Muzeum Sztuk Pięknych (hiszp Museo de Bellas Artes), nowoczesny budynek mieszczący kolekcje malarstwa obejmujące dzieła hiszpańskich i europejskich twórców od XVI wieku, jak również galisyjskie z XIX wieku i XX wieku. Muzeum Archeologiczne i Historyczne (hiszp Museo Arqueológico e Histórico), prezentujące eksponaty opisujące historię Galicji od neolit, poprzez czasy Cesarstwa Rzymskiego po średniowiecze. Narodowe Muzeum Nauki i Technologii.
Geografia Miasto leży na Costa Verde. Stare miasto położone jest na półwyspie między Atlantykiem a zatoką Ría da Coruña.
Klimat
+ Średnia dobowa temperatura morza (°C)A Coruña Water Temperature – seatemperature.org.StyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGruRok 13,6 13,1 12,9 13,7 14,8 16,4 17,7 19,0 18,7 17,4 15,8 14,4 15,7
Miasta partnerskie Kadyks Brest Caracas Mar del Plata Recife
Zobacz też Deportivo La Coruña
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Miasta w Galicji