Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912

Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912 rozegrane zostało w dniach 20–22 lipca 1912 roku w Nynäshamn leżącym w pobliżu Sztokholmu, gospodarza tych igrzysk. Była to trzecia edycja olimpijskich zawodów żeglarskich w historii, a organizowane przez Kungliga Svenska Segelsällskapet regaty zostały rozegrane w czterech klasach. Przystąpiły do nich reprezentacje sześciu krajów, a każda z nich zdobyła co najmniej jeden medal. W klasyfikacji medalowej zwyciężyli Norwegowie, w punktowej zaś Szwedzi.

Tło zawodów Na spotkaniu w Berlinie 27 maja 1909 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski wyraził zainteresowanie włączeniem żeglarstwa do programu Letnich Igrzysk Olimpijskich 1912. Miałyby się one odbyć nie jako oddzielne zawody, lecz jako część igrzysk. Jednocześnie, w przeciwieństwie do londyńskich igrzysk, szczególny nacisk położono na ich rozegranie w większym związku z pozostałymi dyscyplinami, zarówno czasowym, jak i geograficznymThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 766.

Szwedzkie jachtkluby zgadzały się, by te regaty stanowiły część igrzysk, jednak ta jednomyślność nie dotyczyła miejsca i sposobu ich przeprowadzenia. O zorganizowanie regat ubiegały się dwa ośrodki. Göteborg argumentował swoją kandydaturę mniejszą odległością do przebycia dla chcących uczestniczyć w zawodach zagranicznych jachtów oraz, według tamtejszych działaczy, większym zainteresowaniem widzów regatami International Rule. Działacze z bałtyckiego wybrzeża Szwecji zaś byli równie przekonani co do warunków żeglowania na tym akwenie, a z powodu bliskości Sztokholmu, gdzie rozgrywane byłyby pozostałe dyscypliny, spodziewali się większej niż u rywali liczby widzów.

Szwedzki Komitet Olimpijski w liście datowanym 24 lutego 1910 roku skłonił się ku tej drugiej propozycji, wystosował zatem list do Kungliga Svenska Segelsällskapet z pytaniem o możliwość zorganizowania przez niego olimpijskich regat. Doświadczenie zebrane przez organizatorów olimpijskich regat w 1908 roku w Ryde przekonało Szwedzki Komitet Olimpijski, że regaty z udziałem niewielkiej liczby jachtów nie wzbudzą zainteresowania publiczności. Uznano zatem, że oprócz olimpijskich zawodów potrzebne będzie przeprowadzenie wyścigów w innych klasach, KSSS postanowił zatem na spotkaniu 24 kwietnia 1910 roku o zorganizowaniu swoich dorocznych tygodniowych regat wraz ze specjalnymi wyścigami olimpijskimi w trakcie trwania igrzysk. W październiku tego roku została podjęta decyzja o przeprowadzeniu ich w Nynäshamn. Przy zwykłych regatach druga baza jachtklubu w Sandhamn zapewniała wystarczające warunki, jednak z uwagi na fakt planowanego większego zainteresowania ze strony zarówno uczestników, jak i widzów, wybór komitetu organizacyjnego padł jednak na Nynäshamn. Oprócz lepszej bazy noclegowej i dogodnych połączeń ze Sztokholmem, przewagą tej lokalizacji był fakt, iż dużą część regat można by obserwować z ląduThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 766-767.

Program olimpijskich regat z 1908 roku stał się podstawą do opracowania takiego planu przez KSSS, wprowadzono jednak szereg zmian. Zamiast jachtów z klas 6, 7, 8, 12 i 15 metrów zaproponowano rywalizację w klasach 6, 8, 10 i 12 metrów. Zastąpienie jachtów 7 metrów przez 10 metrów argumentowano większą ich liczbą, zaś wyłączenie klasy 15 metrów trudnością obsadzenia tak dużych jednostek wyłącznie przez amatorów. Zmodyfikowany został również używany w Ryde system punktacji w poszczególnych wyścigach – zamiast trzech, dwóch i jednego punktu za zajęcie miejsc 1–3, uczestnicy otrzymywali odpowiednio punktów 7–3–1. Podstawą tej zmiany było założenie, że zajęcie raz pierwszej pozycji jest lepsze niż dwukrotne uplasowanie się na drugiej, analogiczny wywód przeprowadzając dla miejsc drugiego i trzeciego. Dodatkowym atutem tej metody było zredukowanie liczby ewentualnych remisów wymagających rozegrania dodatkowego wyścigu. Ustalono również maksymalną liczbę zgłoszeń w każdej z klas na dwa z każdego z państwThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 768.

Przygotowany szczegółowy plan został przedstawiony MKOl, który przyjął go bez zastrzeżeń na spotkaniu w Budapeszcie w maju 1911 roku. W tym samym miesiącu ustalono również ramowy harmonogram regat, które zaplanowano na 20 i 21 lipca 1912 roku, ewentualne dogrywki miały odbyć się natomiast 22 lipcaThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 768-769.

W celu sprawnego zorganizowania zawodów KSSS powołał komitety zajmujące się poszczególnymi szczegółowymi zagadnieniami. Jako że organizatorzy nie otrzymali od Szwedzkiego Komitetu Olimpijskiego pomocy pieniężnej komitet finansowy po przeprowadzeniu kalkulacji kosztów zorganizował zbiórkę, której efektem była równowartość 2800 funtów (1400 dolarów). Komitet reklamowy przygotował ilustrowaną broszurę informacyjną, którą rozesłano do jachtklubów szwedzkich i zagranicznych, publikował także artykuły w prasie w celu zainteresowania społeczeństwa planowanymi regatami. Kolejny z komitetów zajął się przygotowaniem bazy noclegowej i wyżywienia oraz organizowaniem transportu, inny zaś wydawaniem akredytacji prasowych i opieką nad przybyłymi dziennikarzami. Pozostałe grupy zajęły się m.in. organizacją przyjęcia powitalnego i pożegnalnego, wytyczeniem tras wyścigów i miejsc do cumowania, wyznaczeniem sędziów zawodów czy przygotowywaniem zaproszeń i mapThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 769-773.

Zgodnie z olimpijskimi zasadami, nagrodami w regatach miały być jedynie medale, jednak w celu wyróżnienia właściciela zwycięskiego jachtu KSSS przygotował pamiątkową plakietkęThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 774, 1097. Dodatkowo w klasie 6 metrów triumfator otrzymał przechodni puchar ufundowany przez rząd francuskiThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 165, 783.

Zgłoszone jachty thumb|right|Uczestnicy zawodów żeglarskich podczas LIO 1912.

Komitet organizacyjny ograniczył zgłoszenia do maksymalnie dwóch jachtów z każdego kraju w każdej z klasThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 768, 1097. Łącznie zgłosiły się dwadzieścia cztery jednostki reprezentujące sześć krajówThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 774, na starcie nie stanęły jednak cztery jachty – jeden w klasie 8 metrów oraz trzy w klasie 6 metrówThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 775–783. Państwo20px|link=Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912 – klasa 12 metrów20px|link=Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912 – klasa 10 metrów11px|link=Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912 – klasa 8 metrów11px|link=Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912 – klasa 6 metrówRazem12227112151–214–1214–––22–––22Razem348924

Punktacja W każdym z dwóch rozgrywanych wyścigów punkty zdobywała czołowa trójka, otrzymując odpowiednio siedem punktów za zwycięstwo, trzy za drugie miejsce i jeden punkt za trzecią lokatę. W przypadku równej liczby punktów, zainteresowane jachty startowały w dodatkowym wyścigu, którego kolejność determinowała końcową lokatę. Warunek ten dotyczył jedynie ewentualnych dogrywek o miejsca premiowane medalami. Poniższa tabela przedstawia wszystkie możliwe scenariusze po obu wyścigachThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 1097–1099. Punktujące jachtyEwentualna dogrywka 14, 6, 2– 14, 6, 1, 1jachty z jednym punktem rywalizują o trzecie miejsce 14, 4, 4jachty z czterema punktami rywalizują o drugie miejsce 14, 4, 3, 1– 14, 3, 3, 2jachty z trzema punktami rywalizują o drugie miejsce 14, 3, 3, 1, 1jachty z trzema punktami rywalizują o drugie miejsce 10, 10, 2jachty z dziesięcioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce 10, 10, 1, 1jachty z dziesięcioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce, a jachty z jednym punktem rywalizują o trzecie miejsce 10, 8, 4– 10, 8, 3, 1– 10, 7, 4, 1– 10, 7, 3, 2– 10, 7, 3, 1, 1– 8, 8, 6jachty z ośmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce 8, 8, 3, 3jachty z ośmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce, a jachty z trzema punktami rywalizują o trzecie miejsce 8, 7, 6, 1– 8, 7, 4, 3– 8, 7, 3, 3, 1jachty z trzema punktami rywalizują o trzecie miejsce 7, 7, 6, 2jachty z siedmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce 7, 7, 4, 4jachty z siedmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce, a jachty z czterema punktami rywalizują o trzecie miejsce 7, 7, 4, 3, 1jachty z siedmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce 7, 7, 3, 3, 2jachty z siedmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce, a jachty z trzema punktami rywalizują o trzecie miejsce 7, 7, 3, 3, 1, 1jachty z siedmioma punktami rywalizują o pierwsze miejsce, a jachty z trzema punktami rywalizują o trzecie miejsce

Przebieg zawodów thumb|Mac Miche thumb|Taifun thumb|Kitty thumb|Magda IX 20 lipca Pierwsze wyścigi odbyły się 20 lipca, przy wietrze ENE wiejącym z prędkością 3,6–4 m/sThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 776.

W klasie 6 metrów szybko wykrystalizowała się pierwsza trójka – Kerstin, Mac Miche i Nurdug II – pozostałe trzy jachty trzymały się razem, jednak już ze stratą do liderów. Wkrótce to Francuzi objęli prowadzenie, które utrzymali do drugiego nawrotu, jednak to Duńczycy na otwartej przestrzeni okazali się lepszymi żeglarzami odpierając następnie wszelkie próby ataku. Szwedzi z Sass utrzymali natomiast trzecią pozycję, pomimo że źle położony główny żagiel powodował, że bom był niemal zanurzony w wodzieThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 776–777.

Sans Atout pierwszy wśród jachtów klasy 8 metrów przepłynął linię startu, lecz norweski Taifun wkrótce objął prowadzenie. Dalsze miejsca zajmowały kolejno Örn, Norman, Lucky Girl i Bylina. Pod koniec pierwszego etapu szwedzki Sans Atout powrócił na czoło i przy kolejnym nawrocie miał minutę przewagi nad Taifunem, kolejne dwie pozycje zajmowały zaś oba fińskie jachty. Otrzymawszy silniejszy wiatr ze sterburty Szwedzi podnieśli spinaker, Taifun jednak pozostał przy poprzednim ożaglowaniu. Po kilku minutach Norwegowie poszli jednak za przykładem rywali zmniejszając do nich stratę, na finiszu ostatecznie ich prześcigając. Na trzecim miejscu przypłynął fiński Örn.

Na starcie wyścigu w klasie 10 metrów najszybsze były dwa szwedzkie jachty – Marga przed Kitty, następnie płynęli Finowie i Rosjanie. Przez problemy z żaglem Kitty zaczął odstawać od reszty stawki, jednak po oporaniu się z nimi szybko odrobił stracony dystans i objął prowadzenie, którego nie oddał do końca regat. Na metę ze stratą ponad trzynastu minut w odstępach kilkunastu sekund wpłynęli Finowie i RosjanieThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 775–777.

Spośród jachtów klasy 12 metrów ze startu najlepiej wyszedł fiński Heatherbell przed szwedzkim Erna Signe i norweskim Magda IX. Wkrótce szwedzki jacht ustawiwszy się dobrze z wiatrem szybko zaczął odpływać od rywali, a następnie zwiększał prowadzenie przez cały pierwszy etap. Po nawrocie fiński jacht odpłynął od pozostałych rywali i spróbował swoich sił na pełnym morzu, Norwegowie zaś zaczęli się zbliżać do Erna-Signe i w połowie drugiego etapu udało im się ich wyprzedzić. Magda IX utrzymywał się następnie pomiędzy boją a Szwedami, żeglując tymi samymi halsami. Od strony morza nadpłynął Heatherbell, jednak okazało się, że jest wyraźnie z tyłu, tak więc kolejność nie zmieniła się aż do mety.

21 lipca Dzień później przy wietrze NEbN wiejącym z prędkością 3,9–4 m/s odbyła się druga seria wyścigówThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 779.

Wszystkie jachty w klasie 6 metrów przekroczyły linię startu w grupie przy dobrej prędkości. Na krótko prowadzenie objęła Sonja III, po czym na czoło wyszli Francuzi stopniowo zwiększając swoją przewagę i nie niepokojeni przez rywali zwyciężyli w tym wyścigu. W słabnącym wietrze prócz nich najlepiej radziły sobie jachty Kerstin i Nurdug II, które zacięcie walczyły o drugą pozycję. Szwedzi ostatecznie nie zdołali wyprzedzić Duńczyków przypływając do mety na trzeciej pozycjiThe Olympic Games 1912 – Official Report, s. 778–780.