Cédric Villani (ur. 5 października 1973 w Brive-la-Gaillarde) – francuski matematyk i nauczyciel akademicki, laureat Medalu Fieldsa, dyrektor Institut Henri-Poincaré (2009–2017), a także polityk.
Życiorys Absolwent matematyki w paryskiej École normale supérieure. W 1998 doktoryzował się na Université Paris-Dauphine pod kierunkiem Pierre’a-Louisa Lionsa. W latach 2000–2010 był profesorem w École normale supérieure w Lyonie. W 2010 został profesorem na Université Claude-Bernard-Lyon-I. W 2007 uzyskał członkostwo w Institut Universitaire de France, a w 2009 objął stanowisko dyrektora instytutu naukowego Institut Henri-Poincaré.
W 2010 otrzymał Medal Fieldsa za „dowód zbieżności do stanu stacjonarnego rozwiązań równania Boltzmanna, w tym dowód hipotezy Cercignaniego, [oraz za] wyjaśnienie relaksacji do stanu równowagi rozwiązań równania Własowa (tłumienie Landaua)”. W 2006 wygłosił wykład sekcyjny na Międzynarodowym Kongresie Matematyków, a w 2010 – jako laureat Medalu Fieldsa – wykład plenarny.
W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu analizy matematycznej, zajmuje się teorią transportu optymalnego, matematycznymi problemami fizyki, zwłaszcza w kinetyczno-molekularnej teorii gazów i równaniu Boltzmanna. Do 2012 wypromował sześciu doktorów, wśród których znaleźli się Alessio Figalli i Clément Mouhot.
W 2017 zaangażował się w działalność ruchu En Marche! Emmanuela Macrona, został kandydatem tego środowiska politycznego w wyborach parlamentarnych, uzyskując mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego XV kadencji. W trakcie kadencji opuścił ugrupowanie prezydenckie, związał się później z partią Pokolenie Ekologii.
Życie prywatne Cédric Villani jest żonaty, ma dwóch synów. Zyskał rozpoznawalność również swoim stylem – codziennym zakładaniem trzyczęściowego garnituru z kamizelką, noszeniem fularu oraz broszki w kształcie pająka i trzymaniem w kieszeni dinozaura maskotki.
Nagrody 2008: Nagroda EMS 2009: Nagroda Fermata 2009: Nagroda Henriego Poincarégo 2010: Medal Fieldsa
Publikacje Topics in optimal transportation, seria Graduate Studies in Mathematics, Vol. 58, American Mathematical Society, Providence 2003. Optimal transport, old and new, seria Grundlehren der mathematischen Wissenschaften, Vol. 338, Springer Verlag, Berlin-Heidelberg 2009. Théorème vivant, Grasset et Fasquelle, Paryż 2012, (wydanie polskie pt. Narodziny twierdzenia, czyli matematyka na gorąco, Atut, Wrocław 2018, ). La maison des mathématiques (współautorzy: Jean-Philippe Uzan, Vincent Moncorgé), Le Cherche midi, Paryż 2014, . Les rêveurs lunaires: quatre génies qui ont changé l'histoire (scenariusz komiksu, rysunki: Edmond Baudoin), Éditions Gallimard, Paryż 2015, | (wydanie polskie pt. Księżycowi marzyciele, timof i cisi wspólnicy, Warszawa 2017). Le Nouveau Paris. Rallumons la Ville Lumière, Flammarion, Paryż 2020, . De mémoire vive. Une histoire de l’aventure numérique (współautor: Philippe Dewost), Éditions Première Partie, 2022, .
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci École normale supérieure w Paryżu Kategoria:Francuscy matematycy XXI wieku Kategoria:Francuscy parlamentarzyści (V Republika) Kategoria:Politycy En Marche! Kategoria:Francuscy laureaci Medalu Fieldsa Kategoria:Laureaci Nagrody EMS Kategoria:Laureaci Nagrody Fermata Kategoria:Laureaci Nagrody Henriego Poincarégo Kategoria:Prelegenci ICM Kategoria:Ludzie urodzeni w Brive-la-Gaillarde Kategoria:Urodzeni w 1973