Efekt Cottona – charakterystyczne zmiany w dyspersji skręcalności optycznej lub dichroizmu kołowego w pobliżu pasma absorpcji substancji, które w pewnych warunkach pozwalają otrzymać światło spolaryzowane eliptycznie. Polaryzacja eliptyczna jest ogólniejszym przypadkiem polaryzacji kołowej.
Zjawisko to zostało odkryte w 1895 roku przez francuskiego fizyka Aimé Cottona. Badając aktywność optyczną roztworów winianu potasowo-chromowego, Cotton stwierdził nienormalną skręcalność w zakresie barwności tego związku. W pobliżu pasma absorpcji wzrastała ona do maksimum, następnie spadała do zera w zakresie pasma a wreszcie wzrastała do nowego maksimum w kierunku przeciwnym. Stwierdził również, że substancje optycznie czynne pochaniają światło spolaryzowane kołowo w prawo i spolaryzowane kołowo w lewo w niejednakowym stopniu. Jest to tzw. efekt Cottona.
W rezultacie światło spolaryzowane płasko (złożone według Fresnela z dwóch wiązek spolaryzowanych kołowo w lewo i w prawo) zmienia się podczas przechodzenia przez substancję barwną na światło spolaryzowanego eliptycznie. Zjawisko to nazwano dichroizmem kołowym.
W. Natanson znalazł drogą matematyczną regułę określającą znak skręcalności: po długofalowej stronie pasma absorpcji znak skręcalności eliptycznej jest taki sam jak znak skręcalności zwykłej, podczas gdy po krótkofalowej stronie pasma absorpcji znaki te są różne.
Bibliografia Chemia Fizyczna, praca zbiorowa, PWN 1965
Kategoria:Promieniowanie elektromagnetyczne Kategoria:Zjawiska optyczne