6 Batalion Saperów (6 bsap) – oddział saperów Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Batalion (pułk) był jednostką wojskową istniejącą w okresie pokoju i spełniającą zadania mobilizacyjne wobec oddziałów i pododdziałów saperów. Spełniał również zadania organizacyjne i szkoleniowe. Stacjonował w Brześciu. W 1939, po zmobilizowaniu jednostek przewidzianych planem mobilizacyjnym, został rozwiązany.

Formowanie i zmiany organizacyjne Zgodnie z wytycznymi ministra spraw wojskowych z 18 lutego 1929 rokuWytyczne do organizacji saperów i saperów kolejowych na stopie pokojowej. L.dz. 4981 /Qrg7SGen. z 23 III 1928 r.Saperzy II Rzeczypospolitej s. 76 do końca 1929 roku 6 pułk saperów został zlikwidowany, a w jego miejsce jako 6 batalion saperów z miejscem postoju w Brześciu, wszedł 9 pułk saperów, który został podporządkowany dowódcy 2 Brygady Saperów.

Ostateczną organizację wojsk saperskich na stopie pokojowej wprowadzono 8 listopada 1929 roku, gdzie zatwierdzono przeformowanie 9 pułku saperów w 6 batalion saperówRozkaz wykonawczy L.dz. 500/Qrg./MSWojsk, z 8 XI 1929 r..

Wiosną 1935 roku batalion wydzielił ze swego składu jedną kompanię, na bazie której zorganizowana została 20 kompania saperów.

Mobilizacja w batalionie 6 batalion saperów był jednostką mobilizującą i w 1939 zmobilizował: w alarmie 9 batalion saperów typ II dla 9 Dywizji Piechoty, 30 batalion saperów typ IIb dla 30 Dywizji Piechoty, rezerwowa kompania saperów nr 161, rezerwowa kompania saperów nr 162, rezerwowa kompania saperów nr 163, park saperski (komenda) nr 91, pluton parkowy saperów nr 91, pluton parkowy saperów nr 92, lekka kolumna pontonowa typ II nr 162, Szefostwo Fortyfikacji typ II Brześć nad Bugiem dowództwo grupy fortyfikacyjnej nr 91, dowództwo grupy fortyfikacyjnej nr 92, w I rzucie mobilizacji powszechnej rezerwowa kompania saperów nr 164, rezerwowa kompania saperów nr 165, rezerwowa kompania saperów nr 166, rezerwowa kompania saperów nr 167, rezerwowa kompania saperów nr 168, rezerwowa kompania saperów nr 169, pluton parkowy saperów nr 93, pluton parkowy saperów nr 94, lekka kolumna pontonowa typ I nr 161, lekka kolumna pontonowa typ II nr 163, w II rzucie mobilizacji powszechnej 56 batalion saperów typ IIb dla 39 Dywizji Piechoty, kompania marszowa saperów nr 61.

Żołnierze 6 bsap

Dowódcy batalionu ppłk Mieczysław Wężyk (1929 – 1930Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 391.) mjr dypl. Tomasz Bondarczuk-Galiński (p.o. 28 I 1931 – objęcie obowiązków 1932Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 225 – 31 XII 1933)Rocznik oficerski 1932 s. 754Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.) mjr sap. Emil Strumiński (od I 1934Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 12.) ppłk sap. Eugeniusz Szubert (1939Rocznik oficerski 1939 s. 243)

Zastępcy dowódcy batalionu (od 1938 roku - I zastępca dowódca batalionu) ppłk Leon Wrazidło mjr SG Tomasz Bondarczuk-Galiński (23 XII 1929 – 28 I 1931) mjr Adolf Antoni Schmidt (1931–1933Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 107) mjr Witold Bronisław Brzeziński (1939) mjr Tadeusz IV Górecki (II z-ca d-cy/kwatermistrz – 1939)

Obsada personalna w 1939 roku Ostatnia organizacja pokojowa i obsada personalna batalionu

dowódca batalionu – ppłk Eugeniusz III Szubert I zastępca dowódcy batalionu – mjr Witold Bronisław Brzeziński adiutant – ppor. Stanisław Ryszard Gordon oficer sztabowy ds. wyszkolenia - por. Paprocki Michał Władysław lekarz – por. lek. Henryk Ługowski II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Tadeusz IV Górecki oficer mobilizacyjny – kpt. Paszkowski Józef II z-ca oficera mobilizacyjnego – ppor. Gzula Eugeniusz oficer administracyjno-materiałowy – por. Tober Edward oficer gospodarczy – por. int. Dułek Władysław Paweł dowódca kompanii gospodarczej – por. Kuźba Kazimierz oficer żywnościowy – por. Korczyński Franciszek Jakub komendant parku – kpt. Woźnicki Jan zastępca komendanta – por. Stankiewicz Mieczysław Norbert dowódca plutonu łączności – por. Turowski Józef dowódca plutonu przeciwgazowego – ppor. Rześny Wacław Witold

dowódca kompanii szkolnej – kpt. Młynarczyk Marian dowódca plutonu – por. Jakubowski Jerzy dowódca plutonu – por. Lempke Otton dowódca plutonu – por. Wendorff Bolesław

dowódca 1 kompanii – kpt. Zakrzewski Henryk Konstanty dowódca plutonu – ppor. Józefowicz Edmund dowódca plutonu – ppor. Wojewódzki Juliusz

dowódca 2 kompanii – kpt. Kłoniecki Zygmunt dowódca plutonu – por. rez. pdsc. Budziszewski Piotr Paweł dowódca plutonu – ppor. Gawłowski Stanisław

dowódca 3 kompanii – kpt. Skalski Jerzy dowódca plutonu – chor. Starzyński Władysław

dowódca 4 kompanii – kpt. Bogusław I Jaworski dowódca plutonu – ppor. Pieregut Jerzy dowódca plutonu – ppor. rez. pdsc. Olejnik Stanisław Bolesław dowódca 56 hydrograficznej kompanii JHP – kpt. Skalski Jerzy

Oddelegowani na kurs: por. Polaczek Jan Adam por. Staniszewski EdmundRocznik Oficerski 1939

Żołnierze batalionu – ofiary zbrodni katyńskiej

Biogramy zamordowanych znajdują się na stronie internetowej Muzeum KatyńskiegoKsięgi Cmentarne – biogramy oficerów. Nazwisko i imięstopieńzawódmiejsce pracy przed mobilizacjązamordowany Komar Stanisławpodporucznik rezerwytechnik drogowo-mostowypracował w DrohiczynieKatyńLiwski Zygmuntpodporucznik rezerwytechnikKatyńŁugowski Henrykporucznik lekarzżołnierz zawodowyKatyńMikucki Eugeniuszpodporucznik rezerwyinżynier hydrotechnikKatyńPasieka Adampodporucznik rezerwymierniczyKatyńRodowicz Stanisławmajor rezerwyinżynier technologKatyńRodziewicz JanKsięgi Cmentarne – wpis 3116.porucznikżołnierz zawodowyKatyńStankiewicz MieczysławKsięgi Cmentarne – wpis 3496.porucznikżołnierz zawodowyKatyńStanisławski Albinporucznikżołnierz zawodowyKatyńGacke Wilhelm Karolpodporucznik rezerwyCharkówŁawrynowicz Władysławpodporucznik rezerwytechnik kolejnictwaPKP Międzyrzec PodlaskiCharkówOlszewski Olgierdpodporucznik rezerwyCharkówPisowicz TadeuszKsięgi Cmentarne – wpis 6886.porucznik inżynierżołnierz zawodowyCharkówStawinoga Janpodporucznik rezerwyurzędnikDOKP LwówCharkówStocki Gustawpodporucznik rezerwyCharkówZakrzewski HenrykKsięgi Cmentarne – wpis 14379.kapitanżołnierz zawodowyCharkówWaszkiewicz Władysławporucznik rezerwysędzia śledczyULK

Symbole jednostki

Sztandar

20 lutego 1925 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził wzór lewej strony płachty chorągwi 9 psapDziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 8 z 7 marca 1925, poz. 89..

24 czerwca 1925 roku, w Brześciu, gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz wręczył dowódcy pułku chorągiew ufundowaną przez Magistrat i Radę Miejską Brześcia.

W 1929 roku wraz z reorganizacją wojsk saperskich został zlikwidowany 9 pułk saperów, a jego sztandar został przekazany dla 6 batalionu saperów.

Sztandar 6 batalionu saperów, który został przewieziony po klęsce wrześniowej do Francji. W dniu 30 marca 1940 roku gen. Władysław Sikorski wręczył sztandar dowódcy 1 Modlińskiego Batalionu Saperów im. Tadeusza KościuszkiSymbole wojskowe Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie s. 31-33.

Po przegranej kampanii francuskiej sztandar został zakopany, w dniu 24 listopada 1940 roku został odkopany i przewieziony do Grenoble, stąd przez Hiszpanię dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie w 1941 roku przekazano do Kwatery Polowej Naczelnego Wodza w Gask w Szkocji.

Obecnie sztandar 6 batalionu saperów eksponowany jest w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.

Odznaka pamiątkowa

Odznakę pamiątkową 6 batalion saperów przejął od 9 pułku saperów. Odznakę stanowi srebrny wieniec dębowo-laurowy przeplatany emaliowaną czerwono-czarną wstęgą. Na wieniec nałożono kotwicę oraz krzyżujące się kilof i łopatę. U szczytu znajduje się ukoronowany orzeł z rozpostartymi skrzydłami. W centrum umieszczono czerwono emaliowaną tarczę z symbolem pułku – szarżujący żubr. W dolnej części wieńca wpisano numer „6”. Pięcioczęściowa – wykonana w srebrze, mocowana sześcioma nitami.

Na awersie wieniec i kotwica mają próby srebra oraz imiennik grawera JM, rewers – gładki. Wymiary: 60 mm x 54 mm. Wykonanie: Józef Michrowski – Warszawa.

Prawo noszenia odznaki pamiątkowej 6 batalionu saperów przysługiwało oficerom i szeregowym, którzy pozostawali w szeregach batalionów saperów wchodzących w skład 6 i 9 pułku saperów, w okresie działań wojennych, od 1 marca 1918 r. do 21 marca 1921 r., nie mniej niż: na froncie – przez 3 miesiące, w oddziale przez rok. W czasie pokoju: oficerom i podoficerom zawodowym – po przesłużeniu dwóch lat, oficerom niezawodowym - po przesłużeniu roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Spis byłych oddziałów Wojska Polskiego, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 2 (183), Warszawa 2000, s. 105-108. „Jednodniówka 2 Korpusu Poleskiego w X rocznicę Niepodległości Państwa Polskiego” – 1928,

Kategoria:Bataliony saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Brześciu Kategoria:Polskie jednostki saperów utworzone w 1929 Kategoria:Polskie jednostki saperów rozwiązane w 1939