Penitencjarz mniejszy, penitencjariusz mniejszy (wł. penitenziere minore) − urząd w Kościele katolickim, upoważniający m.in. do sprawowania sakramentu pokuty na terenie bazylik papieskich.
W historii Kościoła penitencjarze apostolscy byli ustanawiani do uwalniania w imieniu papieża pielgrzymów przybywających do Rzymu od grzechów i cenzur. Od 1568 praktyką Stolicy Apostolskiej stało się powoływanie kapłanów zakonnych na penitencjarzy apostolskich, tzn. papieskich. Od pontyfikatu św. Piusa V powierzano penitencjarzom mniejszym, podległym penitencjarzowi większemu: bazylikę św. Jana na Lateranie – braciom mniejszym (OFM); bazylikę św. Piotra na Watykanie – jezuitom; bazylikę Matki Bożej Większej – dominikanom.
Aktualni penitencjarze mniejsi Urząd penitencjarzy mniejszych pełnią obecnie: w bazylice św. Piotra na Watykanie − bracia mniejsi konwentualni (OFMConv) w bazylice św. Jana na Lateranie − bracia mniejsi (OFM) w bazylice Matki Bożej Większej − dominikanie (OP) w bazylice św. Pawła za Murami − benedyktyni (OSB)
Przypisy
Kategoria:Urzędy i tytuły kościelne Kategoria:Sakrament spowiedzi