Tablica z pracy Szymanowskiego poświęconej operacjom plastycznym nosa|thumb Piłka chirurgiczna wynaleziona przez Szymanowskiego|thumb Ilustracja z podręcznika Szymanowskiego, przedstawiająca technikę rekonstrukcji niewykształconej małżowiny usznej|thumb

Julius Alfons Nikolai Szymanowski, Julij Karłowicz Szymanowski (ros. Юлий Карлович Шимановский, ur. w Rydze, zm. w Kijowie) – rosyjski chirurg pochodzenia polsko-niemieckiego, profesor Uniwersytetu Helsińskiego i Uniwersytetu Kijowskiego, pomysłodawca wielu technik chirurgii plastycznej, m.in. operacji Kuhnta-Szymanowskiego. Autor podręcznika chirurgii Handbuch der Operativen Chirurgie (1870). Zbiór jego wierszy Was ich gelebt: Lieder został wydany pośmiertnie (pod pseudonimem Julius Steinborn).

Życiorys Urodził się w Rydze jako syn urzędnika Carla Szymanowsky’ego i jego żony Helene z domu KutzkySzymanowsky, Julius Alphons Nikolaus W: Baltisches Biographisches Lexikon. Przodek Szymanowskiego był Polakiem, został wysłany do Kurlandii z misją dyplomatyczną. W dalszych pokoleniach zawierano małżeństwa z Niemkami i rodzina przeszła na protestantyzm. Julius nie znał języka polskiego. Od 11. roku życia uczęszczał do gimnazjum w Rewlu i ukończył je z wyróżnieniem (otrzymał stypendium w wysokości 90 rubli). Gdy miał około 12 lat, jego ojciec stracił majątek i chłopiec zdecydował, że będzie od tej pory samodzielnie dbał o swoje utrzymanie. Jako uczeń gimnazjum przejawiał wiele talentów i zainteresowań, zajmował się malarstwem i poezją, założył też razem ze szkolnymi kolegami ochotniczą straż pożarną. Nie miał jednak talentu językowego i słabo sobie radził nawet z językiem rosyjskim.

Od 1850 studiował medycynę na Uniwersytecie Dorpackim; jego nauczycielem chirurgii był Georg Adelmann i pod jego wpływem zdecydował się specjalizować w tej dziedzinie. Podczas wojny krymskiej, gdy Adelmann został skierowany rozkazem cara do Rewla, Szymanowski razem z trzema innymi uzdolnionymi studentami pomagał w opatrywaniu francuskich i angielskich jeńców. W latach studenckich zajmował się m.in. gimnastyką, odbywał dalekie piesze wędrówki i pisał poezje. Dał się również poznać jako utalentowany wynalazca i obmyślił m.in. nowy model piły chirurgicznej, opisany przez niego w dysertacji doktorskiej.

Po ukończeniu studiów w październiku 1856 pracował jako asystent w klinice chirurgicznej, 30 maja 1857 został Privatdozentem. W latach 1858–61 profesor nadzwyczajny chirurgii na Uniwersytecie w Helsinkach i konsultant w szpitalu wojskowym SveabergVON SZYMANOWSKI Julius Alphons Nicolaus Helsingin yliopiston opettaja- ja virkamiesmatrikkeli 1640-1917.

Od 1861 profesor nadzwyczajny na Kijowskim Uniwersytecie Cesarskim. W 1863 jako chirurg wojskowy służył w rosyjskich oddziałach tłumiących powstanie styczniowe.

W 1866 zachorował na nowotwór jądra. Jesienią 1866 napisał do swojego nauczyciela Adelmanna z prośbą o konsultację, ale ten, wyruszywszy do Kijowa, w drodze zachorował i musiał zawrócić do Dorpatu. Wtedy Szymanowski zwrócił się z prośbą o operację do Pirogowa, który przeprowadził resekcję guza. Dwa tygodnie później Szymanowski przeszedł kolejną operację wykonaną przez Karawajewa. Na początku 1868 roku krwioplucie zdradziło obecność przerzutów do płuc. Guz dał przerzuty także do kości ramienia i do żołądka. W marcu w liście do swojego współpracownika Uhdego pisał, że jest już „jedną nogą w grobie”. Zmarł nagle, o 1. po południu 25 kwietnia tego roku, rzekomo z powodu udaru mózgu spowodowanego zatorem. Pochowany jest na cmentarzu Bajkowa w Kijowie. Wspomnienia o nim napisali Walther i FumagalliFumagalli C. Giulio Szymanowsky. Gazzetta medica italiana, Lombardia 36, ss. 325-327, 1876.

Odznaczony m.in. Medalem za Stłumienie Polskiego Buntu (1864), Orderem Świętego Stanisława III klasy (1859), Orderem św. Anny III klasy (1862) i II klasy (1866).

27 sierpnia 1860 roku w Helsinkach ożenił się z Adelaide von Rambach, córką pułkownika artylerii. Ich syn Wsiewołod (1866–1934) był zasłużonym pszczelarzem.

Dorobek naukowy Strona tytułowa podręcznika Szymanowskiego|thumb Głównym zainteresowaniem Szymanowskiego była chirurgia plastyczna. Jego podręcznik Handbuch der Operativen Chirurgie uważany jest za jedną z najważniejszych opublikowanych w XIX w. prac w tej dziedzinie. Własnoręcznie wykonane przez niego ryciny były później wykorzystywane przez innych chirurgów plastycznych (m.in. Kollego i Davisa) do zilustrowania ich własnych książek.

Wprowadzoną przez Szymanowskiego operację korekty wywinięcia powieki, zmodyfikowaną przez Hermanna Kuhnta, nazwano operacją Kuhnta-Szymanowskiego.

Rynoplastyce i jej historii poświęcił odrębną monografię, wydaną w Dorpacie w 1857 roku. Dokonał w niej niemal kompletnego przeglądu 225 opisanych w literaturze medycznej rekonstrukcji nosa i technik stosowanych przez poprzedników – Branki, Bojaniego, Tagliacozziego, Lucasa, Rusta, von Graefego, Carpue, Reinera, Büngera, Dieffenbacha, Pirogowa, Müttera, Pancoasta i Adelmanna. W 1857 opublikował też na łamach praskiego „Vierteljahrschrift für die praktische Heilkunde” swój pierwszy artykuł na temat chirurgii plastycznej; proponował w nim drobne modyfikacje zabiegów rynoplastyki i cheiloplastyki. Opisał przypadek wrodzonego rozszczepu podniebienia miękkiego współwystępującego z wadą przedniej ściany gardła.

Innym obszarem zainteresowań Szymanowskiego była desmurgia, której poświęcił mały atlas wydany w 1857 roku w Dorpacie i rok później w Rewlu. W książce tej przedstawił i zilustrował większość z różnorodnych technik opatrunków stosowanych w tym czasie.

W lecie 1859 przetłumaczył i ulepszył podręcznik Pirogowa o anatomii chirurgicznej tętnic i powięzi. W tym czasie opublikował też serię artykułów poświęconych różnym technikom amputacji.

W 1862 przedstawił wynalazek przyrządu nazwanego przez siebie „somatometrem”, mającego służyć pomiarom antropometrycznym.

W jego dorobku znajdywały się także doniesienia kazuistyczne i obserwacje z wielu innych działów chirurgii: przepuklin pachwinowych, nieprawidłowości narządów płciowych u bezpłodnych par małżeńskich, techniki i powikłań tracheotomii.

Prace

Der Tod durch Erstickung vermittelst eines Knebels aut durch Branntwein (ein Alkoholungsglück): eine Skizze aus der gerichtsärztlichen Praxis im Lichte chirurgischer Erfahrungen. Simelius, Helsingfors 1861 78 ss.

Краткое руководство к практическим упражнениям в десмологии для врачей и студентов. Киев: Унив. тип., 1862 Гипсовая повязка. 1, 2, 3. История неподвижных повязок. [Соч.] Ю. Шимановского. Пер. с нем. Н. Гейнац. Последнее упрощение неподвижной повязки и употребление гипсовой повязки на различных частях тела / Сост по указаниям Ю. Шимановского лекарем Шатковским. Гипсовая повязка на поле сражения и проект улучшения средств для транспорта раненых / Сост. под руководством Ю. Шимановского лекарем Кишко-Жгерским. Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1863

Оперативная хирургия. Киев: тип. Ун-та св. Владимира, 1864 Операции на поверхности человеческого тела: С атласом, содержащим на 108 табл. 602 рис. Киев: тип. И. и А. Давиденко, 1865

13, ss. 45–52 (1867)

Военно-хирургические письма. Киев: Е.Я. Федоров, 1868

Przypisy

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Chirurdzy plastyczni Kategoria:Ludzie urodzeni w Rydze Kategoria:Niemcy bałtyccy Kategoria:Niemieccy poeci XIX wieku Kategoria:Rosjanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Rosjanie pochodzenia polskiego Kategoria:Rosyjscy chirurdzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za uśmierzenie buntu polskiego” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bajkowa Kategoria:Urodzeni w 1829 Kategoria:Zmarli w 1868