Muzeum Regionalne im. Adama Fastnachta w Brzozowie – muzeum w Brzozowie.

Mieści się w budynku b. ratusza. Patronem muzeum jest Adam Fastnacht, badacz historii Sanoka i Ziemi Sanockiej, kustosz Ossolineum.

Historia thumb|240px|Tabliczka informacyjna Muzeum zostało otwarte 17 marca 1980 roku dzięki staraniom Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, z inicjatywy Jerzego F. Adamskiego, który został kierownikiem placówki, a od 1991 dyrektorem. Około 500 zgromadzonych wówczas eksponatów pochodziło z istniejącego od połowy lat sześćdziesiątych muzeum społecznego. 30 maja 1981 roku udostępniono zwiedzającym pierwszą stałą wystawę poświęconą historii i kulturze ludowej regionu brzozowskiego. W 1987 patronem placówki został zmarły wówczas historyk średniowiecza, Adam Fastnacht, którego rękopisy, dotyczące prac nad słownikiem historyczno-geograficznym ziemi sanockiej w średniowieczu, należą do zbiorów muzealnych. Po przeprowadzonym remoncie muzeum zostało ponownie otwarte 17 listopada 1990, a dokonała tego żona Adama Fastnachta, Kazimierza, oraz współzałożycielka tej placówki Krystyna Czyżewska. Od 1 lipca 1995 muzeum jest samorządową jednostką kultury samorządu miasta i gminy Brzozów. Jerzy F. Adamski był dyrektorem do roku 1998. W 2019 roku dyrektorem została Agnieszka Adamska. W latach 2022–2025 ponownie tę funkcję pełnił Jerzy F. Adamski. W roku 2025 dyrektorem został Dariusz Kamiński.

Eksponaty muzealne składają się głównie z regionalnych pamiątek historycznych, etnograficznych i artystycznych. Do najstarszych należą krzemienne i kamienne toporki oraz siekierki z okresu neolitu (4,5–1,7 tys. lat p.n.e.) odkryte w trakcie prac wykopaliskowych w okolicach Brzozowa. W muzeum przechowywane są także dokumenty, dotyczące miasta Brzozowa, z XVII–XVIII wieku, takie jak: księga wójtowsko-ławnicza z drugiej połowy XVII wieku oraz opis granic Brzozowa z 1748 roku. Wystawa, dotycząca historii miasta w XIX wieku, składa się z wyrobów rzemieślniczych, na przykład, fajki z przełomu XIX/XX wieku, oraz wyrobów z drewna (gruszy, wrzośca i wiśni). W muzeum zaprezentowany jest także warsztat grzebieniarski Jana Fala – ostatniego grzebieniarza w Brzozowie. Do zbiorów z zakresu sztuki należą przede wszystkim rzeźby miejscowych artystów: Stanisława Adamczaka ze Zmiennicy, Marka Dudy z Izdebek, Stanisława Konieczki z Humnisk, Antoniego Laska z Humnisk, Anieli Orłowskiej z Przysietnicy, Romana Sokalskiego z Humnisk, Marka Szpiecha z Hłudna, Piotra Worońca z Brzozowa.

XX-wieczną historię miasta i regionu brzozowskiego odtwarzają takie wystawy jak: rekonstrukcja salonu mieszczańsko-inteligenckiego oraz izby chłopskiej z pierwszej połowy XX wieku, a także salonik literacko-artystyczny (malarstwo, rzeźba, publikacje) i stała wystawa Miasto dwóch religii, przedstawiająca historię Brzozowa w okresie międzywojennym. Dziejom brzozowskich Żydów poświęcona została stała ekspozycja Z domu Judy... Żydzi w Brzozowie.

Muzeum w Brzozowie posiada własne wydawnictwo. Tematyka wydawanych publikacji dotyczy zarówno regionu, jak i całego kraju. Na dorobek naukowy składają się m.in.: dzieła Adama Fastnachta Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, cz. 1-2 oraz Sanok. Materiały do dziejów miasta do XVII wieku, publikacje naukowe dotyczące historii polskiego przemysłu naftowego, miejscowości w Polsce południowo-wschodniej, biografie i wspomnienia, sprawozdania pokonferencyjne, przewodniki turystyczne, wydawnictwa okazjonalne, publikacje związane z działalnością wystawienniczą, periodyki. Od grudnia 1991 roku muzeum wydaje społeczno-kulturalny miesięcznik regionalny Wiadomości Brzozowskie. Za działalność wydawniczą muzeum brzozowskiemu przyznano w 1988 roku pierwsze miejsce w kategorii wydawnictw nieseryjnych w II Ogólnopolskim Konkursie Wydawniczym PTTK oraz pierwsze miejsce w trzeciej edycji tegoż konkursu za opublikowanie sześciu książek w latach 1989–1990.

Zbiory muzeum Rok Liczba muzealiów artystycznychi historycznych etnograficznych archiwaliów 1985 219 250 614 1990 295 356 972 1995 348 475 1602 2000 885 574 1818 2005 1187 662 3305

Nagrody I nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Wydawniczym PTTK (II edycja: 1989, III edycja: 1991)

Przypisy

Muzeum Regionalne w Brzozowie Regionalne w Brzozowie, Muzeum Kategoria:Polskie muzea rejestrowane Kategoria:Muzea regionalne w Polsce Kategoria:Muzea gminne i miejskie