Pierwszy rząd Mykoły Azarowa – gabinet pod kierownictwem Mykoły Azarowa, byłego ministra finansów w obu rządach Wiktora Janukowycza (2003-2004 i 2006-2007), powołany i zaprzysiężony 11 marca 2010 przez prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza.

W skład gabinetu wchodzili członkowie koalicji „Stabilność i Reformy”, która liczyła 235 deputowanych. Tworzyli ją przedstawiciele Partii Regionów, Bloku Łytwyna, komunistów i pojedynczy deputowani z innych klubów parlamentarnych. Stojący na czele rządu Azarow był już premierem w 2005 roku; był szefem ostatniego gabinetu przed zwycięstwem pomarańczowej rewolucji.

Odwołanie rządu Julii Tymoszenko

Po zwycięstwie w wyborach prezydenckich Wiktor Janukowycz zapowiedział, że będzie dążył do odwołania rządu Julii Tymoszenko, czyli swojej konkurentki z okresu wyborczego. Niedługo potem przewodniczący Radzie Najwyższej Wołodymyr Łytwyn ogłosił, że istniejąca od końca 2008 roku koalicja Bloku Julii Tymoszenko, Bloku Łytwyna i Naszej Ukrainy-Ludowej Samoobrony przestała istnieć. Wobec tego premier Julia Tymoszenko zażądała, aby głosowanie w sprawie wotum nieufności odbyło się jak najszybciej, tak, aby zwolennicy Janukowycza nie zdołali sformować nowej koalicji. Jeśli takby się stało, konieczne okazałoby się rozpisanie nowych wyborów parlamentarnych, które najwcześniej mogłyby się odbyć jesienią. Tymoszenko do tego czasu utrzymałaby władzęZP. Julia Tymoszenko dąży do przedterminowych wyborów. "Dziennik-Gazeta Prawna", 23 lutego 2010..

3 marca 2010 w Radzie Najwyższej miała miejsce debata na temat dwuletniej pracy gabinetu. Premier Tymoszenko chwaliła rząd za skuteczną – jej zdaniem – walkę z kryzysem gospodarczym i podkreślała, że udało jej się obronić niepodległość Ukrainy. Deputowani opozycji najpierw oskarżali Tymoszenko o doprowadzenie kraju do katastrofy gospodarczej, a następnie przegłosowali wotum nieufności dla rządu. Za jego dymisją opowiedziało się 243 deputowanych z 450-osobowej izby, a więc oprócz członków opozycji wniosek poparło także kilku posłów wchodzących w skład koalicji rządowej. Tymoszenko nie czekając na głosowanie, udała się do siedziby szefa rządu, zaś po niekorzystnym wyniku ogłosiła, że bierze urlopT.Serwetnyk. Wotum nieufności dla Tymoszenko. "Rzeczpospolita", 4 marca 2010.. Dzień później jej obowiązki przejął tymczasowo wicepremier Ołeksandr Turczynow.

Zgodnie z konstytucją nowa koalicja musiała zostać sformowana w ciągu trzydziestu dni; gdyby tak się nie stało, Ukrainę czekałyby nowe wybory parlamentarne.

Głosowanie 11 marca 2010 na sesji porannej parlamentu deputowani uchwalili dwie rezolucję: odwołującą Julię Tymoszenko z funkcji premiera i powołującą Mykołę Azarowa na to stanowisko. Za głosowało 242 deputowanych, przeciwko 4, a 96 wstrzymało się od głosu. Oddano jeden głos nieważny.

Podział głosów według frakcji politycznych: +FrakcjaLiczba deputowanychZaPrzeciwNieważneWstrzymało sięNieobecni Partia Regionów 172 172 0 0 0 0 Blok Julii Tymoszenko 155 8 3 0 56 88 Nasza Ukraina - Ludowa Samoobrona 72 11 1 1 40 19 Komunistyczna Partia Ukrainy 27 27 0 0 0 0 Blok Łytwyna 20 20 0 0 0 0 Niezrzeszeni 4 4 0 0 0 0+

Następnie Rada Najwyższa pozbawiła władzy rząd Julii Tymoszenko, a także odwołała szefa Służby Bezpieczeństwa Wałentyna Naływajczenkę. W kolejnych głosowaniach: zatwierdziła kandydaturę Wałerija Choroszkowskiego na szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, zatwierdziła kandydatury na ministra spraw zagranicznych i obrony narodowej, które przedstawił prezydent Wiktor Janukowycz, powołała zaproponowany przez Azarowa rząd, składający się z siedmiu wicepremierów i dwudziestu ministrów.

Rząd: zmiany strukturalne i personalia W porównaniu z rządem Tymoszenko nie zaszły żadne zmiany jeśli chodzi o liczbę oraz zakres działania i odpowiedzialności resortów: oba gabinety składały się z tych samych, dwudziestu ministerstw. Jednakże Azarow zaprosił do współrządzenia aż siedmiu wicepremierów (u Tymoszenko było tylko trzech), chociaż jeszcze dzień przed głosowaniem nad wotum zaufania deputowani Partii Regionów utrzymywali, że ich liczba będzie znacznie mniejszaZIK: U Janukowicza zaprzeczają, że będzie 6 lub 8 wicepremierów (Dostęp 11 marca 2010). Jednym z wicepremierów został lider pozaparlamentarnej partii Silna Ukraina, Serhij Tihipko, który podczas wyborów prezydenckich był rywalem Janukowycza. Duża liczba zastępców premiera powtarza strukturę władzy panującą w Partii Regionów, w której jest piętnastu wiceprzewodniczącychStrona Partii Regionów (Dostęp 11 marca 2010).. Azarow oraz aż jedenastu jego ministrów (Dmytro Tabacznyk, Kostiantyn Hryszczenko, Ołeksandr Ławrynowycz, Andrij Klujew, Nestor Szufrycz, Anatolij Tołstouchow, Jurij Bojko, Wasyl Cuszko, Wołodymyr Jacuba, Ołeksandr Popow i Wiktor Słauta) byli członkami drugiego gabinetu Janukowycza (2006-2007), a trzech z nich (Azarow, Tabacznyk i Ławrynowycz) pełniło swoje obowiązki także w latach pierwszego rządu obecnego prezydenta (2002-2004).

Premierem został Azarow, były wicepremier i minister finansów, który tym samym jest trzecim szefem rządu w historii niepodległej Ukrainy, który po raz drugi stanął na czele gabinetu rządowego. Wcześniej sprawował swoją funkcję przez kilka tygodni na początku 2005 roku. Azarow był jednym z trzech kandydatów na to stanowisko: Janukowycz brał pod uwagę także swoich rywali z okresu wyborów prezydenckich: Serhija Tihipkę i Arsenija JaceniukaWprost.pl: Janukowycz przedstawił kandydatów na premiera (Dostęp 11 marca 2010). Ostatecznie pierwszy otrzymał stanowisko wicepremiera, a drugi – chociaż początkowo miał wejść do rządu – przeszedł do opozycjiZIK: Janukowicz proponował Jaceniukowi wysokie stanowisko w rządzie, ale ten odmówił (Dostęp 11 marca 2010). W okresie formowania koalicji w kontekście objęcia stanowiska szefa rządu pojawiło się również nazwisko byłego prezydenta Wiktora Juszczenki, ale Janukowycz stanowczo odciął się od tej kandydatury.

Dzień po głosowaniu nad wotum zaufania bliska współpracowniczka Janukowycza i zastępczyni szefa jego Administracji Anna Herman powiedziała, że wkrótce rząd może zostać poszerzony o stanowisko kolejnego wicepremiera. Miałby być on odpowiedzialny za kwestie integracji europejskiej. Zdaniem Herman najbardziej prawdopodobnym kandydatem jest Petro Poroszenko, minister spraw zagranicznych w drugim rządzie TymoszenkoUkrainskaPrawda: Порошенко може отримати крісло віце-прем'єра – Герман (Dostęp 12 marca 2010).

Była premier Julia Tymoszenko powiedziała, że skład personalny gabinetu świadczy o tym, że na Ukrainie rozpocznie się okres "azarowszczyzny", czyli centralnego sterowania w gospodarce i gnębienia średniego i małego biznesu. Tymoszenko zauważyła, że rząd składa się głównie z oligarchów i ludzi związanych z kontrowersyjną firmą tranzytową RosUkrEnergoPolskaTimes: Tymoszenko: "Do władzy powraca azarowszczyzna" (Dostęp 11 marca 2010). W zachodniej Ukrainie protestowano zaś przeciwko nominacji znanego z prorosyjskich wypowiedzi Dmytro Tabacznyka na ministra edukacji i nauki: we Lwowie grupa manifestantów spaliła książki o historii ZSRR i portety nowego ministra. Jego wejście do rządu wzbudziło również sprzeciw części deputowanych, także tych wywodzących się z Partii RegionówPSZ: Na Ukrainie rozpoczęły się protesty przeciwko kontrowersyjnemu ministrowi oświaty (Dostęp 15 marca 2010).

Rząd Azarowa był najliczniejszym rządem w Europie – liczy 29 ministrów, i nie ma w nim żadnej kobietyAzarow ma rekordową liczbę ministrów – ZAXID.NET.

Skład rządu UrządImię i nazwiskoPartiaOkres urzędowaniaPremierMykoła Azarow Partia Regionówod 11.03.2010Pierwszy wicepremierAndrij KlujewPartia Regionówod 11.03.2010Wicepremier ds. Euro 2012Borys KołesnikowPartia Regionówod 11.03.2010Wicepremier ds. siłowychWołodymyr SiwkowiczPartia Regionówod 11.03.2010Wicepremier ds. przemysłu i rolnictwaWiktor SłautaPartia Regionówod 11.03.2010Wicepremier ds. polityki regionalnejWiktor TychonowPartia Regionówod 11.03.2010Wicepremier ds. humanitarnychWołodymyr Semynożenkobezp.od 11.03.2010Wicepremier ds. gospodarczychSerhij TihipkoPartia Regionówod 11.03.2010Minister Spraw ZagranicznychKostiantyn HryszczenkoPartia Regionówod 11.03.2010Minister Obrony NarodowejMychajło JeżelPartia Regionówod 11.03.2010Minister Spraw WewnętrznychAnatolij MohylewPartia Regionówod 11.03.2010Minister ZdrowiaZinowij MytnykPartia Regionówod 11.03.2010Minister GospodarkiWasyl CuszkoPartia Regionówod 11.03.2010Minister Kultury i TurystykiMichajło Kułyniak Partia Regionówod 11.03.2010Minister ds. Paliw i Energetyki Jurij Bojko Partia Regionówod 11.03.2010Minister Przemysłu Dmytro Kolesnikow Partia Regionówod 11.03.2010Minister Edukacji i NaukiDmytro TabacznykPartia Regionówod 11.03.2010Minister SprawiedliwościOłeksandr ŁawrynowiczPartia Regionówod 11.03.2010Minister Rodziny, Sportu i MłodzieżyRawil SafiullinPartia Regionówod 11.03.2010Minister RolnictwaMykoła PrysiażniukPartia Regionówod 11.03.2010Minister FinansówFedir JaroszenkoPartia Regionówod 11.03.2010Minister BudownictwaOłeksandr PopowPartia Regionówod 11.03.2010Minister ds. Rozwoju RegionalnegoWołodymyr JacubaPartia Regionówod 11.03.2010Minister ds. Przemysłu WęglowegoJurij JaszczenkoPartia Regionówod 11.03.2010Minister Ukrainy ds. sytuacji nadzwyczajnych i ochrony ludności przed skutkami katastrofy w CzarnobyluNestor SzufryczPartia Regionówod 11.03.2010 do 10.07.2010Minister Ukrainy ds. sytuacji nadzwyczajnych i ochrony ludności przed skutkami katastrofy w CzarnobyluAntonets Vladimir (p. o.) od 10.07.2010 do 21.07.2010Minister Ukrainy ds. sytuacji nadzwyczajnych i ochrony ludności przed skutkami katastrofy w CzarnobyluMichael Bolotskyh (p. o.)od 21.07.2010 do 12.11.2010Minister Ukrainy ds. sytuacji nadzwyczajnych i ochrony ludności przed skutkami katastrofy w CzarnobyluWiktor Bałoha od 12.11.2010 do 09.12.2010Minister sytuacji nadzwyczajnych UkrainyWiktor Bałoha od 09.12.2010Minister-Sekretarz Rady MinistrówAnatolij TołstouchowPartia Regionówod 11.03.2010 do 09.12.2010Minister ŚrodowiskaWiktor Bojko Blok Łytwynaod 11.03.2010Minister Transportu i KomunikacjiKostiantyn JefymenkoBlok Łytwynaod 11.03.2010Minister Pracy i Polityki SocjalnejWasyl NadrahaBlok Łytwynaod 11.03.2010 do 09.12.2010Minister Pracy i Polityki SocjalnejSerhij TihipkoPartia Regionówod 11.03.2010

Przypisy

Azarow 2